Кіріспе

"Жылаңаш уақыт" – американдық ғылыми фантастикалық телесериал "Жұлдыздар жолының" бірінші маусымының төртінші бөлімі. Джон Д. Ф. Блэк жазған және Марк Дэниелс түсірген бұл эпизод алғаш рет 1966 жылдың 29 қыркүйегінде көрсетілді. Эпизодта, экипаждың ұстанымдарын әлсірететін, есірткіш әсер ететін ерекше инфекция "Энтерпрайз" кемесіне таралады. Ұсыныстан шығу күшейген сайын, бүкіл кеме қауіптің қатарына ілігеді. Бұл эпизодта көрермендер алғаш рет вулкандық жүйке қысымын (нерв қысымы алғаш рет "Жыртқыш душман" эпизодында түсірілген, бірақ ол "Жылаңаш уақыттан" бір апта кейін көрсетілді) көрді. Оқиғаның жалғасы 1987 жылғы "Жылаңаш қазір" эпизодындағы "Жұлдыздар жолы: Келесі буын" сериалында көрінеді.

Сюжет

"Энтерпрайз" кемесі, капитан Кирктің басшылығымен, Пси 2000 планетасына келді. Олардың міндеті – планетаның ыдырауын бақылау және тіркеу, сондай-ақ планетадағы зерттеу тобын эвакуациялау. Мистер Спок пен кіші лейтенант Джо Тормолен планетаға түсіп, зерттеушілердің тіршілік ету жүйесі істен шығып, команданың мұздап қалып кеткенін анықтайды – біреуі душ ішіне толық киініп кірген, біреуі ештеңе болмағандай басқару консолінде отыр, ал үшіншісі тұншықтырылған. Тормолен мұрнын қыстыру үшін қорғаныш костюмінің қолғабын шешіп, ерекше қызыл сұйықтыққа тиіп алады. Зерттеу тобы кемеге қайтарылып, бас дәрігер доктор МакКоймен қаралады. МакКой оларда ешқандай медициналық мәселе таба алмайды және оларды қызметке оралуға рұқсат береді. Түскі ас ішкен кезде Тормолен иррационалды түрде әрекет ете бастайды, басқа экипаж мүшелеріне деген ашу-ызасын білдіріп, лейтенанттар Сулу мен Райлиге пышақпен қауіптеніп, содан кейін өзіне-өзі бағыттайды. Оның жарақаты өмірге қауіпті емес, бірақ ол сәтті операциядан кейін медициналық бөлімде қайтыс болады, бұл МакКойды таң қалдырады. Сулу мен Райли де ақылдан асып әрекет ете бастайды. Сулу "Үш мұшкер" фильмінен шыққандай, қылышпен жүгіріп жүреді, ал Райли ирландтық тегімен мақтанады, өзін инженерлік бөлімге құлыптап, "Энтерпрайздің" капитаны деп жариялайды. Райли "Мен сені қайтадан үйге апарам, Кэтлин" деген ескі балладаның шатасқан нұсқасын қайта-қайта айтады. Оларға тигендердің терісінде де ерекше белгілер пайда болады, инфекция жылдамдықпен бүкіл экипажға таралады. Экипаж өзінің бекеттерін тастағанда, кеменің орбитасы тұрақтанбайды және планетаның болжамсыз гравитациялық құдығына құлайды. "Энтерпрайз" атмосфераның жоғарғы қабаттарына енгенде, корпустың температурасы көтеріле бастайды. Бас инженер Скотт Райлиден инженерлік бөлімді қайта алады, бірақ Райли қозғалтқыштарды өшіріп тастаған. "Энтерпрайз" өртенгенге дейін оларды қалыпты тәртіппен қайта іске қосу мүмкін емес. Шәжіре Тормоленнің қолынан ұстап, оған деген сезімін білдіргенде Спок жұғады. Спок эмоцияларын бақылауға тырысады, бірақ көмекке келген кезде капитан Джеймс Т. Кёркті жұқтырады. МакКой пациенттерінен қан сынамаларын және Пси 2000 суын зерттейді, планета суында бұрын анықталмаған күрделі молекулалар тізбегі бар екенін анықтайды. Бұл молекулалар алкоголь сияқты адам тәріздестерге әсер етеді, ой-өрісі мен өзін-өзі бақылау орталықтарын басады және жанасу арқылы таралады. Ол бұл әсерді кері қайтару үшін сарысуды әзірлейді және командалық құрамға алғашқы дозаларын береді, осылайша олар кемені қайта бақылауға алады. Керк Скоттқа варп қозғалтқыштарын толық қуатпен қайта іске қосуды бұйырады, бұл қауіпті процесс, ол материя мен антиматерияны суық күйде араластырып, бақыланатын имплозия тудырады және кемені планетадан алыстатады. Бұл теориялық тұрғыдан уақыт пен антиматерия арасындағы байланыс туралы болжамға негізделген, бірақ бұрын ешқашан сынақтан өтпеген. Қайта іске қосу сәтті аяқталады, "Энтерпрайз" мүмкін емес жылдамдықпен ғарыш-уақыт деформациясына ұшып, кемені 71 сағатқа уақытқа кері қайтарады. Спок енді олардың уақытқа кері саяхаттаудың жолын білетінін айтады. Керк: "Біз бір күні тәуекел етуіміз мүмкін, мырза Спок".

Өндіріс

"Жылаңаш уақыт" бастапқыда екі бөлімдік эпизод болуы жоспарланған, ал бірінші бөлімі "Энтерпрайз" уақытқа кері оралатын тұңғыш рет аяқталуы керек еді. Аяғы өзгертіліп, ол жеке эпизодқа айналды. Екінші бөлімі аталған "Ертең – кеше" деген тағы бір жеке эпизодқа айналды. Сценарийде лейтенант Сулу өзінің ішкі әлемінде өзін қаһарман фехтовальщик ретінде көретінін айтуы тиіс болғандықтан, Джордж Такеиге фехтование шүберегін пайдалануды жылдам үйренуге тура келді. Түсірілім алаңында қажет болмаған кезде ол фехтованиемен жаттығуын жалғастырып, көбінесе түсірілім тобының мүшелеріне шабуыл жасап, кейде оларды жарақаттап алатын. Бір делегация Джин Родденберриге келіп, егер Сулуға қайтадан қылыш берілсе, бүкіл команда жұмыстан кететінін мәлімдеді. "Жылаңаш уақыт" – "Түпнұсқа серия" ішінде лейтенант (кіші дәреже) шені көрсетілген немесе айтылған жалғыз эпизод. Осы шеннің жеңдегі белгісі – бір үзілген жолақ, ал Жозеф Тормолен – "Энтерпрайз" экипажының оны киген жалғыз мүшесі. "Жылаңаш уақыт" сонымен қатар "Түпнұсқа серия" ішіндегі лейтенант Нёта Ухура (Нишель Николс), йоман Дженис Рэнд (Грейс Ли Уитни) және медбике Кристин Чапел (Мэйджл Баррет) сияқты үш басты әйел кейіпкерінің бір эпизодта пайда болатын жалғыз эпизоды болып табылады.

Шығарылымдар

2011 жылдың шілдесінде Netflix стриминг қызметі «Жұлдыз жолы» сериалының барлық эпизодтарын қолжетімді етті, соның ішінде осы эпизодты да.

Қабылдау

Джордж Такей сұхбаттарында бұл оның сүйікті эпизоды екенін бірнеше рет айтты және оның автобиографиясында осы эпизодқа арналған бір тарау бар. 2012 жылы Christian Science Monitor бұл эпизодты түпнұсқа Star Trek сериалдарының арасында үшінші ең жақсы эпизод деп бағалады. 2013 жылы Wired журналы бұл эпизодты сол кездегі The Original Series-тің он ең кем бағаланған эпизодының бірі деп атады. 2015 жылы Syfy бұл эпизодты түпнұсқа "Жұлдызды жол" сериалдарының ең керемет он эпизодының бірі деп санады. 2016 жылы SyFy Ухураның ашуланған Сулудың оны "қорғау" ұсынысын қабылдамауын оның кейіпкерінің "Жұлдызды жолдағы" ең жақсы он сәтінің бірі деп көрсетті. IGN 2016 жылы "Жылаңаш уақыт" эпизодын The Original Series-тің ең жақсы 8-ші эпизоды, ал 2013 жылы барлық Star Trek сериалдарының ең жақсы 12-ші эпизоды деп бағалады. 2016 жылы USA Today "Жылаңаш уақыт" эпизодын Star Trek франшизасының қызықты эпизоды деп атады. 2018 жылы PopMatters бұл эпизодты The Original Series-тің ең жақсы 11-ші эпизоды деп бағалады. 2019 жылы Nerdist бұл эпизодты "Best of Spock" көруге арналған нұсқаулыққа қосты.