Кіріспе

Спорт алаңдары үшін қолданылатын жасанды газон бренді

FieldTurf – жасанды газоннан жасалған ойын алаңының бренді. Оны француздық Tarkett компаниясының бөлімшесі – FieldTurf Tarkett өндіріп, орнатады. FieldTurf компаниясының бас кеңсесі Канаданың Квебек провинциясының Монреаль қаласында орналасқан, ал негізгі өндіріс орны АҚШ-тың Джорджия штатындағы Калхун қаласында. Нағыз шөпке мүмкіндігінше ұқсау үшін жасалған бұл жаңа өнім 1990 жылдардың соңында жылдам танымал болды.

Тарих

Жан Превост 1988 жылы FieldTurf өнімінің патентін сатып алды және бастапқыда Монреальдегі компаниясын SynTenni Co деп атады, бірақ ақырында бұл атау FieldTurf Inc. пайдасына тоқтатылды. 1995 жылы бұрынғы Канада футбол лигасының ойыншысы және жаттықтырушысы Джон Гилман FieldTurf компаниясына бас директор болып келді. 1997 жылы FieldTurf кәсіби команда үшін алғашқы ірі орнату жұмысын Англия Премьер-лигасының «Миддлсбро» футбол клубының жаттығу базасында жүргізді. 2012 жылға қарай FieldTurf 7000-нан астам спорт алаңын орнатқан. 2005 жылы француздық еден жабын өндіруші және кіші акционері Tarkett компаниясы FieldTurf-тағы үлесін ұлғайтты, нәтижесінде екі компания бірікті. FieldTurf – Tarkett SA холдинг компаниясының Tarkett Sports бөлімшесінің құрамына кіреді. 2010 жылдың мамыр айында FieldTurf Сан-Диего, Калифорниядағы EasyTurf американдық компаниясын сатып алып, АҚШ-тағы қарқынды дамып келе жатқан тұрғын үйлер мен коммерциялық синтетикалық шөп нарықтарына енуге мүмкіндік алды.

Өнімнің егжей-тегжейі

Беті полипропилен арқалыққа тігілген монофиламентті полиэтилен талшықтарының қоспасынан тұрады. Толықтырудың төменгі қабаты кремний құмынан, ортаңғы қабаты құм мен криогендік резеңке қоспасынан, ал жоғарғы қабаты тек резеңкеден тұрады. Талшықтар шөп жапырақтарын имитациялау үшін жасалған, ал толықтыру серіпкіш ретінде қызмет етеді. Бұл серіпкіш бұрынғы жасанды жабындармен салыстырғанда қауіпсіздікті арттыруға және ойыншыларға шөп алаңында ойнағандай тұрып, бұрылуға мүмкіндік береді. Әрбір шаршы фут жабында шамамен 3 кг (7 фунт) құм және 1,5 кг (3 фунт) криогендік резеңке болады. FieldTurf толықтырудың астына соққыны жұмсартатын төсемдерді қолданбайды. Жабынның арқалық бөлігі тоқыма және тоқыма емес полипропиленнен жасалған. Бұл материалдар су өткізгіш, сондықтан су арқалық арқылы ағып кетеді.

Қауіпсіздік

Кейбір деректерде жасанды алаңда ойыншылардың жарақаттану деңгейі жоғары екені көрсетіледі. Ұлттық футбол лигасының жарақаттар мен қауіпсіздік жөніндегі комиссиясы жүргізген зерттеу, 2012 жылғы қазан айында «Американың спорт медицинасы» журналында жарияланды. Эллиотт Б. Хершман және авторлар тобы 2000-2009 жылдар аралығында өткен НФЛ ойындарының жарақаттар туралы деректерін қарастырды. Олардың мәлімдемесінде: «Тізе буынының жалпы соқырған жарақаттарының көрсеткіші FieldTurf алаңында табиғи шөпке қарағанда 22%-ға жоғары болды. MCL буынының соқырған жарақаттары шөптегіден айтарлықтай жоғары емес, бірақ ACL буынының соқырған жарақаттары FieldTurf алаңында 67%-ға жоғары болды». FieldTurf алаңының қауіпсіздігі туралы зерттеулер әртүрлі нәтижелер көрсетіп, келіспеушіліктерге толы. FieldTurf компаниясы қаржылаған және «Американың спорт медицинасы» журналында жарияланған бес жылдық зерттеуде, орта мектеп спортында жарақаттану деңгейі табиғи және синтетикалық шөпте шамалас екені анықталды. Дегенмен, жарақаттардың түрлерінде едәуір айырмашылықтар байқалды. Синтетикалық шөпте ойнаған спортшылар тері жарақаттарына және бұлшық ет созылуына көбірек бейімделсе, табиғи шөпте ойнағандар мидың шайқалуына және буын шығуына көбірек ұшырады. 2010 жылы «Американың спорт медицинасы» журналында тағы бір FieldTurf компаниясы қаржылаған, бірақ тәуелсіз сарапшылармен тексерілген зерттеу жарияланды. Бұл зерттеу NCAA I дивизионындағы футболға қатысты және көрсеткендей, көп жағдайда FieldTurf брендінің өнімдерінде өткізілген ойындарда табиғи шөпте өткізілген ойындарға қарағанда жарақаттар аз болды. Алайда, НФЛ-нің жарақаттар мен қауіпсіздік жөніндегі комиссиясы алдыңғы крест тәсілдік байламның (ACL) жарақаттары FieldTurf алаңында өткізілген ойындарда шөпте өткізілген ойындарға қарағанда 88%-ға жиірек орын алатындығын көрсеткен зерттеу ұсынды. 2012 жылы комиссия 2000-2009 жылдар аралығындағы нақты ойын деректерін тәуелсіз қаржыландырылған талдау нәтижесін жариялады. Статистикалық маңызы бар нәтижелер ACL буынының соқырған жарақаттарының 67%-ға және аяқ білегінің еверсиялық соқырған жарақаттарының 31%-ға жоғары екенін көрсетті.

Желідегі футбол

FieldTurf-тың АҚШ-та алғаш рет орнатылуы 1998 жылы Техас штатының Амарилло қаласындағы Дик Бивинс стадионында (Амарилло тәуелсіз мектеп округінің футбол командаларының үй стадионы) болды. 1999 жылы алғашқы ірі университет футболы Небраска университетінің Мемориалдық стадионында орнатылды. Келесі жылы ол екі Pac-10 стадионында: Вашингтон штатының Пуллмен қаласындағы Мартин стадионы мен Сиэтлдегі Хаски стадионында пайда болды. NFL (және, демек, кәсіби) стадионында алғашқы орнату 2002 жылы Сиэтл Сихокс клубының жаңа стадионында, Lumen Field деп аталатын жерде жүзеге асты. Бастапқыда табиғи шөппен жабылған алаңды жоспарлаған Сихокс, бұрынғы екі маусымды осы Хаски стадионында өткізгеннен кейін FieldTurf орнатуға шешім қабылдады.

Қауымдастық футболы

FieldTurf-тың алғашқы танымал орнатылуы 1997 жылдың қаңтарында болды, ағылшын клубы «Миддлсброу» жаңа жаттығу алаңы ретінде FieldTurf-ты таңдады. ФИФА және УЕФА финалдық турнирлерде тек ФИФА ұсынған 2 жұлдызды статусы бар жасанды алаңдар ғана қолданылуы мүмкін. ФИФА және УЕФА турнирлерінің қалғандарына кемінде 1 жұлдызды мәртебе талап етіледі. 2001 жылы Бостон университетінің FieldTurf футбол алаңы FieldTurf-тың алғашқы FIFA 1 жұлдызды статусын алды. 2005 жылы Коста-Риканың Сан-Хосе қаласындағы «Саприсса» стадионы ФИФА Әлем Чемпионатының іріктеу ойынын FieldTurf-та өткізген алғашқы стадион болды. «Ориел Парк» стадионы, «Дандалк» футбол клубы, FieldTurf-тың алғашқы FIFA 2 жұлдызды рейтингісін алды. FieldTurf-та ФИФА ұсынған 29 бір жұлдызды және 31 екі жұлдызды орнатылым бар. 2007 жылы Канадада өткен FIFA U-20 Әлем Чемпионатының шамамен 50% ойындары FieldTurf-та өтті.

Үлкен футбол лигасы

Футболдың жоғары лигасы (MLS) жүйесінде FieldTurf қолданылуы сынға ұшырады. Сиэтлдегі CenturyLink Field стадионына осы жабын орнатуға рұқсат тек қана сол кездегі жаңа стадион операторы қажет болған жағдайда табиғи шөп алаңын орнатуға келіскеннен кейін ғана берілді. Олардың алаңдаушылығы, бұл жабын қаланың MLS франшизасын және халықаралық футбол шараларын тарту мүмкіндігіне кедергі келтіруі мүмкін болды. 2006 жылдың қыркүйегінде бірнеше көрнекті канадалық футболшылар Канада Футбол қауымдастығына Торонтодағы BMO стадионында табиғи шөп жабынын орнатуды сұрады. Клуб FieldTurf ойын алаңын алып тастап, 2010 жылдан бастап дәстүрлі шөп алаңға көшті. 2007 жылы Дэвид Бекхэм MLS-ке келгеннен кейін, лиганың барлық алаңдарды шөппен алмастыруы керек екенін айтты. Өз кешірімін білдіргенде, ол төменгі лигаларда бұл жабын жақсы екенін, бірақ MLS-те қатты жабын денеге тигізетін зиянды ескеріп, өз пікірін өзгертпегенін мәлімдеді. Тьерри Генри MLS-те ойнаған кезінде Сиэтлдің CenturyLink Field стадионында ешқашан ойнаған емес.

Қоғамдық жұмыстар

FieldTurf-тың Air FieldTurf деп аталатын арнайы түрі бірнеше әуежайлардағы ұшу-қону жолақтарының жиектерін жабу үшін орнатылды.