Кіріспе
Неміс-австриялық актер Александр Гранач (18 сәуір 1890 – 14 наурыз 1945) – 1920-1930 жылдардағы неміс-австриялық актер, 1938 жылы АҚШ-қа эмиграциялаған.
Alexander Granach (April 18, 1890 – March 14, 1945) was a German Austrian actor in the 1920s and 1930s who emigrated to the United States in 1938.
Өмір және мансап
Гранах Вербовицте (Верцбоуце / Вербиуци) (содан кейін Австриялық Галиция, қазір Вербивци, Коломия ауданы, Ивано-Франковск облысы, Украина) еврей ата-анасының отбасында Schaje Granoch болып дүниеге келді. Ол Берлиндегі Volksbühne театрында актерлік даңққа ие болды. Гранах 1922 жылы киноға түсе бастады; оның үнсіз фильмдерінің ең танымалдарының бірі – Ф. В. Мурнаудың «Дракула» романының еркін бейімделуі болған «Носферату» (1922) фильмі, онда актер Ренфилдтің фильмдегі әріптесі Нок рөлінде ойнады. Ол «Көмектес» (1931) сияқты маңызды ерте неміс дыбысты фильмдерінде де түсті. Германияда Адольф Гитлер билікке келген кезде еврей Гранах Кеңес Одағына қашып кетті. Бірақ Кеңес Одағы да оған қолайлы жағдай туғызбағандықтан, ол Голливудқа көшіп, Грета Гарбоның басты рөлде ойнаған және Эрнст Любичтің режиссерлік еткен «Ниночка» (1939) фильмінде Копальски рөлінде алғашқы американдық киножұмысын жасады, бұл фильм Metro Goldwyn Mayer компаниясымен шығарылды. Гранах соғыс жылдарында киношілер үшін аса қажетті болды, ол берілген нацистерді (ол «Гитлер бандысы» (1944) фильмінде Джулиус Штрейхер рөлін ойнады) және адал антифашистерді тиімді бейнеледі. Ол Фриц Лангтың «Асқандар да өледі!» (1943) фильмінде Гестапо инспекторы Алоис Грубер рөлін сомдады. Оның соңғы киножұмысы MGM компаниясының «Жетінші крест» (1944) фильмінде болды, онда қосалқы актерлердің көп бөлігі көрнекті еуропалық босқындардан құралды. Гранах 1945 жылдың 14 наурызында Нью-Йоркте апендицит операциясынан кейін туындаған өкпе эмболиясынан қайтыс болды. Ол Квинс округіндегі Спрингфилд Гарденс қаласындағы Монтефиор зиратында жерленген. Гранахтың «Онда актер кетеді» (1945) автобиографиясы 2010 жылы «Штеттлден сахнаға: Саяхатшы актердің оdisсеясы» (Transaction Publishers) деген жаңа атаумен қайта басылды. Оның ұзақ жылдар бойы серіктес болған Лотте Ливен және ұлы Гад Гранах одан қалды. Иерусалимде тұратын оның ұлы әкесі туралы көптеген сілтемелермен өзінің естеліктерін жазды.