Кіріспе

Неміс актрисасы Элизабет Бергнер (22 тамыз 1897 – 12 мамыр 1986) – австриялық-британдық актриса. Көбінесе сахнада ойнаған актриса, оның мансабы Берлин мен Парижде дамып, кейін Лондонға көшіп, кинода жұмыс істеді. Оның ең танымал рөлі – Маргарет Кеннеди оған арнап жазған "Менен ешқашан қашып құтылма" пьесасындағы Джемма Джонс. Ол Джемма рөлін алдымен Лондонда, содан кейін Бродвейдегі тұңғыш қойылымда ойнады, және осы пьесаның кино нұсқасы үшін "Ең үздік әйел актер" номинациясына ие болды. 1943 жылы Бергнер "The Two Mrs. Carrolls" пьесасымен Бродвейге қайта оралды, және осы үшін Драма лигасының "Ерекше өнер көрсеткені үшін" медалін жеңіп алды.

Өмір және мансап

Ол Элла немесе Этель Бергнер Дрохобич қаласында, Австро-Венгрия империясының (қазіргі Украина) Сара (туған тегі Вагнер) және Эмиль (Шмельке Юда) Бергнердің отбасында дүниеге келді, Эмиль – саудагер еді. Ол дінге бейжай яһуди отбасында өсті. Бала кезінде естіген иврит тілі Йом Кипур және Песах мерекелерімен байланысты болды, ал Израильге сапарлағанда ол тілді білмегені үшін кешірім сұрады. Ол алғаш рет 14 жасында сахнада өнер көрсетті, бір жылдан кейін Инсбрукте пайда болды. 16 жасында Венада Шекспир труппасымен бірге Австрия және Германия провинцияларына гастрольдік сапар жасады. Ол суретшінің моделі болып жұмыс істеді, мүсінші Вильгельм Лембрук оған ғашық болды, ол үшін поза берді. Кейін ол Мюнхенге, содан соң Берлинге көшті. 1923 жылы «Евангелист» фильмінде кинодағы дебютін жасады. Нацизмнің күшеюімен Бергнер режиссер Пол Циннермен бірге Лондонға көшіп барды, олар 1933 жылы үйленді. Лондон сахнасындағы жұмыстарының ішінде Дж. М. Барридің «Дэвид» (1936) пьесасы – оның соңғы пьесасы, оны ол осы актриса үшін арнайы жазған, және Маргарет Кеннедидің «Мені ешқашан тастама» пьесасы бар. «Тайм» журналының 1934 жылғы 26 наурыздағы санында хабарланғандай, «Екатерина Ұлы» Германияда үкіметтің нәсілдік саясатының салдарынан тыйым салынды. Бергнер 1954 жылы Германияға уақытша оралды, онда ол кинода және сахнада ойнады; Берлиндегі Штеглиц ауданы оның құрметіне қалалық саябақтың атын қойды. 1973 жылы ол «Der Fußgänger» (ағылшын тілінде «The Pedestrian») фильмінде түсті, ол «Оскар» сыйлығына ұсынылып, 1974 жылы «Ең үздік шетелдік фильм» номинациясы бойынша «Алтын глобус» сыйлығын жеңіп алды. 1980 жылы Австрия оған ғылым мен өнерге еңбегі үшін Құрмет орденін табыс етті, ал 1982 жылы Элеонора Дюзе сыйлығын жеңіп алды. Ол 1986 жылдың 15 мамырында Голдерс Грин крематорийінде кремацияланды, және Батыс галереясында оған арналған овалды ескерткіш тақта орнатылды.

Ева туралы

The New York Times газетінің Мэри Оррдың некрологында Бергнер, Ева Харрингтон кейіпкерін тудырған әңгімеге шабыттандырған оқиғаны Орға айтқан. "Еваның даналығы" 1946 жылы Cosmopolitan журналында жарияланды. Осы әңгіме негізінде жазылған пьеса Джозеф Л. Манкевичтің "Ева туралы бәрі" фильмінің негізі болды. Оқиға Бергнер "Екі миссис Кэрролл" пьесасында ойнап жүргенде болды. Бергнер театрдың алдында күндер бойы тұрған, "қайыршынға ұқсайтын" жас әйелге аянып, оны хатшылыққа жұмысқа алды, бірақ жас актриса Бергнердің өмірін "иеленуге" тырысты.

Әдебиеттік сілтемелер

Клаус Маннның "Мефисто" романындағы Дора Мартин кейіпкері оның прототипі болған деп хабарланады.