Кіріспе

Афрокубалық музыкант

Рамон "Монго" Сантамария Родригес (7 сәуір 1917 – 1 ақпан 2003) – карьерасының көп бөлігін АҚШ-та өткізген кубалық перкуссияшы және оркестр жетекшісі. Негізінен конга шелекшісі болған Сантамария 1960-шы жылдардағы пачанга және бугалу билерінің алға қоюшысы болды. Оның ең үлкен хиті – Герби Хэнкоктің "Watermelon Man" әнінің орындалуы, ол 1998 жылы Грэмми атақ-даңқ залына енгізілді. 1970 жылдардан бастап ол негізінен сальса және латын джазын жазды, ал 1990 жылдардың соңында зейнеткерлікке шықты. Монго конга шелекте ойнауды Гавана көшелеріндегі әуесқой румба музыканты ретінде үйренді. Содан кейін ол Клементе "Чичо" Пикеродан бонго ойнауды үйреніп, Lecuona Cuban Boys және Sonora Matancera сияқты әртүрлі сәтті топтармен гастрольдік сапарлар жасады. 1950 жылы ол Нью-Йоркке көшіп, Тито Пуэнтедің конгуэросы болды, ал 1957 жылы Каль Тхаддердің тобына қосылды. Содан кейін ол өзінің жеке чарангасын құрды, сонымен бірге алғашқы румба және Сантерия музыкасының бірнеше альбомын жазды. Онжылдықтың соңында ол өзінің алғашқы пачанга хиті "Para ti" әнін шығарды. Ол "Watermelon Man" әнімен бугалудың негізін қалады, кейіннен Columbia, Atlantic және Fania компанияларымен жазбаларға келісімшарт жасады. Ол сальса әртістерімен бірлесіп жұмыс істеді және Fania All Stars мүшесі болды, көбінесе Рей Барреттоға қарсы конга сололарын орындады. Өмірінің соңғы жылдары Сантамария Concord Jazz және Chesky Records үшін көбінесе латын джазын жазды.

Румберо

Сантамария бала кезінде Хавананың Хесус-Мария ауданындағы көшелерде румбаны үйренді. Ол былай деп еске алады: "Мен өскен жерде Африкадан келген музыканың көптеген түрлері болды. Біз оны өзгертіп, өзіміздің үлгімізге келтірдік. Біз жасаған музыка дін мен әңгімелер туралы болды. Дабыл – біздің құралымыз еді және біз оны барлық іске пайдаландық" (1979: 19). Жерар атап көрсетеді: "Сантамария, оның буынғы басқа да дабылшылар сияқты, көшеде әртүрлі дабылшыларды бақылап музыканы үйренді. Кәсіби өнерпаз болған кезде, ол жұмыс істеп үйренді. Оның көзқарасы теориялық емес, тұрмыстық болды" (2001: 29). Сантамарияға Бенни Море тобында ойнаған Клементе "Чичо" Пикеро бонго мен конгаларды үйретті. Ол былай деп еске алады: "Мен Чичомен бірге баратынмын, тумбадора мен [куинто] ойнайтынмын. Меннің барлығын ойнайтынмын, себебі Чичодан көп нәрсе үйрендім, өйткені ол барлығын ойнай алатын" (2001: 137). Сантамария фольклорлық румбаның алғашқы жазылған үлгілерін орындады. Ол негізгі джаз лейблдеріне жазғандықтан, оның фольклорлық жазбалары үнемі жұртшылыққа қолжетімді болды. Сантамарияның альбомдарында әдетте орындаушылар мен олардың аспаптары тізімі келтірілетін, ал жазба сатып алушылар Армандо Пераза, Франсиско Агуабелла, Джулито Колласо, Карлос Видал Боладо, Модесто Дюран және Пабло Мозо сияқты басқа кубалық румба орындаушыларын білді. Сантамарияның 10 дюймдік 33 1/3 айналымды фоножазбасы Afro Cuban Drums 1952 жылдың 3 қарашасында SMC Нью-Йорк студиясында жазылған. Сантамарияның фольклорлық румбамен келесі жазбалары Нью-Йоркте жазылған Changó (Drums and Chants) болды (1954). Содан кейін Yambú (1958), Mongo (1959) және Bembé (1960) жарық көрді. Сантамария өзінің жеке стилін талдамады: "Ойнағанда мен қалай ойнап жатқанымды немесе не ойнап жатқанымды білмеймін, жай ғана ойнаймын" (2001: 29). Келесі үзінді Сантамарияның "Mi guaguancó" шығармасына арналған куинто орындауынан алынған (1959). Үзінді екі негізгі мотивтің вариацияларын көрсетеді, олар А және В деп белгіленген. Сантамарияның әдетте екіншілік фразаны (В) қайталауы оны осы жерде негізгі мотив етеді.

Барабаншы және топ жетекшісі

Сантамария 1937 жылы Септето Белонья тобымен бонго ойнауды бастады. 1940 жылдары ол беделді «Тропикана» түнгі клубының үй тобында жұмыс істеді. 1940 жылдардың соңында Чичо Мексикаға гастрольдік сапарға бара алмағанда, ол Сантамарияны осы жұмысқа ұсынды. Мексика Сантамарияға туған аралынан тыс әлемді ашты. 1950 жылы Мексикадан оралғаннан кейін Сантамария Нью-Йорк қаласына көшіп келді, онда ол Тито Пуэнтетің конга ойнаушысы болды. 1957 жылы Монго Сантамария Кал Тхадердің латын джаз тобына қосылды. 1959 жылы Сантамария «Afro Blue» әнін жазды – бұл ән африкалық 3:2 қиылыс ырғағына немесе гемиолаға негізделген алғашқы джаз стандарты. Ән 12/8 тактісіне 6 рет қайталамалы бас партиясымен басталады, яғни 4 негізгі соққыға 6 рет қайталамалы (екі 3:2 ұяшығы). Төменде «Afro Blue» әнінің бастапқы бас партиясы көрсетілген. Сұлбаланған ноталар негізгі соққыларды (бас ноталар емес) көрсетеді, оларға сіз әдетте «ритмді сақтау» үшін аяғыңызды соғып отырасыз. 1960 жылы Сантамария Вилли Бобомен бірге Гавана, Куба қаласына «Mongo In Havana» және «Bembe y Nuestro Hombre En La Habana» атты екі альбомды жазу үшін барды. Жазудан кейін ол Нью-Йоркке оралып, «La Sabrosa» шаранга оркестрін құрды. 1962 жылдың соңында Чик Кореа жұмыстан кетіп, Сантамарияға алдағы концерттерге ауыстыру үшін пианист қажет болды. Герби Хэнкок уақытша жұмысқа орналасты. Хэнкок Сантамарияның «Watermelon Man» әнін тапқан түнді еске алады – бұл Сантамарияның поп-чарттардағы ең жоғары жетістігіне ие болған жалғыз әні:

Әннің күтпеген табысы (Монго Сантамария 1962 жылдың 17 желтоқсанында жазған) Сантамарияны афрокубалық және афроамерикалық музыканы үйлестірудегі өзінің ерекшелігіне жеткізді. Сантамария R&B және Motown әндерінің кубалық стильдегі нұсқаларын жазуын жалғастырды.

Марапаттар мен құрметтер

Сантамария келесі жылы Халықаралық латын музыкасының мерей суалты мен Billboard латын музыкасының мерей суалтына енгізілді.

Өлім

2003 жылдың 1 ақпанында Сантамария 85 жасында Флорида штатының Майами қаласында инсульттан қайтыс болды. Ол Флорида штатының Майами қаласындағы Вудлон парк зираты мен мавзолейінде (қазіргі Кабальеро Риверо Вудлон парк Солтүстік зираты мен мавзолейінде) жерленген.