Кіріспе

Mona Bone Jakon – әнші-сазгер Кэт Стивенстің үшінші студиялық альбомы, ол 1970 жылдың сәуір айында Ұлыбританияда Island Records лейблі арқылы, ал АҚШ және Канадада A&M лейблі арқылы шығарылды.

Шолу

Карьерасының шарықтап басталуынан кейін, тіпті Deram Records-тағы алғашқы продюсерін "I Love My Dog", "Matthew and Son" және "I'm Gonna Get Me a Gun" хиттерімен таң қалдырды, Стивенстің тұңғыш альбомы "Matthew and Son" тізімге енді. Дегенмен, осы деңгейдегі келесі альбомға жасалған қысымнан кейін, жасөспірім сенсациясы саналатын Стивенс жаңа өмір салтымен және жазу, жаздыру, өнер көрсету, жарнамалық шаралар мен гастрольдердің талаптарымен күресті. Оның екінші альбомы коммерциялық сәтсіздікке ұшырады, ал 1968 жылдың күзінде туберкулез және өкпесінің құлауымен ауруханаға жатты. Бір жылдан астам уақыт бойы емделгеннен кейін Стивенс британдық поп сахнасынан мүлдем жоғалып кетті. "Mona Bone Jakon" тек қайта оралуымен ғана емес, мүлдем басқаша суреткердің пайда болуымен де ерекшеленеді. Альбом бастапқыда баяу сатылды, бірақ уақыт өте келе АҚШ-та 500 000-нан астам дана сатылғаны үшін алтын сертификат алды.

Өмірбаян

Ауруханада бір жыл төсек татамимен өткізген Стивенс келесі альбомынан әлдеқайда көп әндердің каталогын жазуға кірісті. Сауығып кеткен соң ол Deram Records-пен жасасқан келісімшартынан бас тартып, бұрынғы Yardbirds тобының бассисті Пол Сэмвелл Смитпен жұмыс істеді, осылайша дыбысын минималистікке дейін тазартты. Алғашқы екі альбомынан өзгеше, бұл жаңа әндердің аранжировкасы өте қарапайым болды. Олар акустикалық гитаралар мен клавишатураларда орындалды және үш музыканттан тұратын қосымша топпен сүйемелденді: екінші гитарист Алун Дэвис, басист Джон Райан, барабаншы Харви Бернс, ал «Катманду» әнінде Питер Габриэль флейтада тартылған. Сэмвелл Смит альбомның продюсері болды және Стивенске бұрынғы шығармаларында болмаған жоғары сапалы дыбысты сыйлады. Сэмвелл Смит рок музыкасындағы алғашқы продюсерлердің бірі болды, ол үлкен үй динамиктері мен жоғары сапалы грампластинка инелерін қолданатын жаңа аудиофильдердің қалауын қанағаттандыру үшін төменгі жиіліктерді күшейтуге тырысты. Стивенс «әндер жазушы-орындаушы» терминінің енді ғана пайда бола бастаған тұсында поп музыкантынан фолк-рок орындаушысына айнала бастады. Әндердің өзіндегі көңіл-күй бұрынғыдан мұңдырақ болды: мадригал үлгісінде жазылған «Леди Д’Арбанвилл» балладасы жоғалған жарының (осы жағдайда Стивенстің бұрынғы қарындасы Пэтти Д’Арбанвилл) қайтысын трагедия деңгейіне көтерді, ал «Trouble» әні – өлімді серкеуге шақыру болды. Сонымен қатар, жеңіл әндер де болды: «Pop Star» Стивенстің дауысының күрт өзгеруін атақтың мәнсіздігін сатиралық түрде бейнелей отырып көрсетті. «Леди Д’Арбанвилл» британдық хит-парадтарда 8-орынға жеткенімен, Mona Bone Jakon альбомы алғашқы шығуында үлкен жетістікке жете қоймады. Алайда, оның «Tea for the Tillerman» альбомының коммерциялық сәттілігінен кейін және Хал Эшби мен Колин Хиггинстің 1971 жылғы «Harold and Maude» қара комедиясында оның үш әнінің («Trouble», «I Wish, I Wish» және «I Think I See the Light») пайда болуынан кейін альбомға назар аударылды.

Атаудың шығу тегі

Стивенспен 1972 жылғы сұхбатта, атаудың шабыты оның өзінің жынысын сипаттау үшін ойлап тапқан есім екені айтылды: "'Mona Bone Jakon' – менің жынысымның тағы бір аты. Мен оны осылай атаймын. Бұл ешқандай құпия сөздік емес, жай ғана мен өзімнің қойған атым". Журналист Роберт Чалмерс 2003 жылы Юсуф Исламмен сұхбаттасқанда осы пікірді қайталады, ол былай жазды: "Стивенс 1969 жылы қайта ортаға шыққанда, оның 40-тан астам жаңа әні болды және 15 айдың ішінде Крис Блэкуэллдің Island лейблінде үш сәтті альбом шығарды: Mona Bone Jakon (оны жынысы үшін сүйіп қолданған сөзі), Tea for the Tillerman және Teaser and the Firecat". Альбомның мұқабасының символикасы Стивенстің бастапқы альбомына қойған атауымен байланысты болды, The Dustbin Cried the Day the Dustman Died.

Сыни қабылдау

The Village Voice журналындағы заманауи шолуда музыка сыншысы Роберт Кристагау альбомға B+ бағасын беріп, «бұл туынды шығармашылық дағдарыстан кейінгі жақсы, жақын және нәзік сезімге толы. Әнші-сазгер мамандарына ұсынылады» деп жазды. Кейіннен ол пікірін B−-ге өзгертіп, «Lady D'Arbanville», «Trouble» және «I Wish, I Wish» әндеріне деген наразылығын білдірді.