Кіріспе

Құс түрлері

Дупонт шөлдеуі (Chersophilus duponti) – алқызыл тұқымдасына (Alaudidae) жататын, Chersophilus туысына ғана тән бір түрлі шөлдеуі. Ол Солтүстік Африка мен Испанияда таралған.

Таксономия және жүйелеу

Дупонт шыршасы алғаш рет Луи Пьер Вийот 1820 жылы сипаттап, Alauda туысына жатқызды. Ол француз натуралисі Леонард Пуэ-Дюпонның құрметіне аталған, ол осы түрді жинап, Вийотқа көрсеткен. Солтүстік-батыс Дупонт шыршасы (C. d. duponti) (Vieillot, 1824): Оңтүстік Испания, Солтүстік Марокко, Солтүстік Алжир және Солтүстік Тунис аумақтарында таралған. Оңтүстік-шығыс Дупонт шыршасы (C. d. margaritae) (Koenig, AF, 1888): Бастапқыда Alaemon туысына жататын дербес түр ретінде сипатталған. Алжирдің орталық бөлігінен Батыс Египетке дейін қоныстанған.

Сипаттама

Басқа көптеген торғайлар сияқты, Дюпон торғайы да жерде көзге түспейтін түр. Оның ұзындығы 17–18 см, денесі жұқа, мойны ұзын, аяқтары ұзын және жұқа, сәл иілген мүсігі бар. Басында жұқа, ақшыл жолағы және қара жолақты төсі бар. Еуропаның солтүстік-батысы мен Африканың солтүстік-батысында кездесетін Дюпон торғайының жоны қоңыр-сұр, астыңғы жағы ақшыл. Африканың қалған бөлігін мекендейтін оңтүстік-шығыс Дюпон торғайының жоны қызғылт түсті.

Ән айту

Оның әні – қайталамалы, жіңішке, көңілді көңілсіз сыбызғы тәрізді дыбыс, орнын табу өте қиын, және таңертең, кешкі немесе түнгі уақытта естілетін мұрыннан шығарылатын сыбызғы.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Ол Солтүстік Африканың көп бөлігінде, Алжирден Мысырға дейін, сондай-ақ Испания мен Францияда көбейеді. Дегенмен, Испанияда жылдық популяциясы 3,9%-ға төмендеп, 2008 жылдан 2018 жылға дейін 32,8%-ға азайды, нәтижесінде ұлттық деңгейдегі қорғау статусы жабыққа дейін өзгеріп, Андалусия және Кастилия-Леон аймақтарында жойылу қаупі төнген жағдайға жетті.

Мінез-құлық және экология

Бұл өте ұялшақ түр, қозғалғанда дереу жасырынады. Өсімдіктердің арасымен жүгіргенде көру қиын, бірақ кейде төменгі бұтаның шетінде тік тұрып ән салады.

Өсіру

Бұл ашық құмды жартылай шөл немесе шөптесін дала құсы. Оның ұясы жерде болады, үш-төрт жұмыртқа туады. Оның тағамы - тұқымдар мен жәндіктер.