Кіріспе

ФБР-дің мамандандырылған бөлімі

Зорлық-зомбылық қылмыстарын талдау жөніндегі ұлттық орталық (NCAVC) – ФБР-дің мамандандырылған бөлімі. NCAVC-тің міндеті – федералдық, штаттық, жергілікті және шетелдік құқық қорғау органдарына ерекше немесе қайталап болатын зорлық-зомбылық қылмыстарын (сериялық қылмыстарды) тергеуде көмек көрсету үшін тергеу және операциялық қолдау функцияларын, криминологиялық зерттеулерді және оқытуды үйлестіру болып табылады. NCAVC ұлттық қауіпсіздік, сыбайлас жемқорлық және ақ жағалы қылмыстар сияқты зорлықсыз мәселелер бойынша сараптама мен кеңес беру арқылы тергеуге де қолдау көрсетеді. Президент Рейган оған «қайталап кісі өлтіретін қылмыскерлерді анықтау және қадағалау» деген басты міндетті жүктеді, ол бұл терминді сериялық кісі өлтірушілерді білдіру үшін қолданды.

Негізін қалау

NCAVC 1981 жылы ФБР агенті және қылмыскерлердің психологиялық портретін құраушы Роберт К. Ресслер, сол кездегі Quantico директоры Джим МакКензимен әңгімелескен кезде туындады. Джим МакКензи бұл идеяны қолдап, оны іске асырды. 1982 жылдың қараша айында қылмыстық тұлғаны зерттеу жобасының кеңесші кеңесінің мүшелері мен басқа да мамандардың арасында өткен кездесуден кейін, бірыңғай (NCAVC) концепциясы ұсынылды. Бұл арнайы тергеу бөлімі, жергілікті құқық қорғау органдарының дәстүрлі қылмыстық тергеуін алмастыру мақсатында ешқашан қарастырылмады. Бұл ұсыныс жеті айдан кейін Техас штатының Хантсвилл қаласындағы Сэм Хьюстон мемлекеттік университетінің Қылмыстық Әділет орталығында өткен конференцияда бірауыздан қабылданды. Конференция делегаттары NCAVC-нің Quantico-дағы ФБР академиясында құрылуы және оны Мінез-құлық ғылымдары бөлімінің агенттері басқаруы керек екеніне келісті. Президент Рональд Рейган 1984 жылдың 21 маусымында NCAVC құрылғанын ресми түрде жариялады.

Функция

NCAVC компьютерлік және тергеу стратегияларының соңғы жетістіктерін сериялық және зорлық қылмыстарына қарсы күрес үшін пайдаланады: ViCAP (Зорлық қылмыскерлерін ұстау бағдарламасы) және PROFILER (сериялық қылмыскерлерді профильдеуге бағдарламаланған, ережелерге негізделген робот-сарапшы жүйесі). CIAP (Қылмыстық тергеу талдау бағдарламасы) – бұл сериялық қылмысты тергеуге арналған тағы бір бағдарлама. VICAP ерекше түрде зорлық сериялық қылмыстардағы ерекше белгілерді анықтап, байланыстыру арқылы жұмыс істейді. Қылмыстың ерекше белгісі – қылмыстың өзіне тән бөлігі, оны қылмыскер қанағаттану үшін міндетті түрде жасауы керек (Тед Банди айтқандай, "кісі өлтірушінің көңілін көтеруі" үшін жасауы тиіс) және осылайша бір адам жасаған әрбір қылмыста кездеседі (дегенмен, уақыт өте келе ерекше белгі өзгеріп те жатады). Бүгінде ФБР-дің барлық бөлімшелерінде NCAVC үйлестірушісі, сондай-ақ профильдеуші үйлестіруші болуы міндетті. NCAVC немесе профильдеуші үйлестіруші жергілікті құқық қорғау органдарымен байланыс жасаушы ретінде әрекет етеді. NCAVC қызметтеріне жүгінуге болатын жағдайларға балаларды ұрлау немесе балалардың жасырын жоғалуы, сериялық кісі өлтірулер, жалғыз кісі өлтіру, сериялық зорлаулар, қорқытулар, қарақорлықтар, ұрлаулар, өнімге қол сұғу, өрт сөндіру және жарылыстар, жаппай қырып-жою қарулары, мемлекеттік сыбайлас жемқорлық, сондай-ақ ішкі және халықаралық терроризм жатады. NCAVC-ның операциялық қызметтері зерттеу және оқыту бағдарламаларымен қолдау көрсетіледі. NCAVC қызметтерін алуға қатысты өтініштер әдетте ФБР-дің әрбір өңірлік бөліміне тағайындалған NCAVC үйлестірушілері арқылы жүзеге асырылады.