Кіріспе
Стенли Р. Радер (13 тамыз 1930 – 2 шілде 2002), заңгер, есепші, жазушы және өмірінің кейінгі кезеңінде Герберт У. Армстронг құрған, сенбасы күнін сақтайтын Бүкіләлемдік Құдай шіркеуінің жариялаушыларының бірі болды.
Армстронгпен кездескенге дейін
Стэнли Рейдер Нью-Йорктің Уайт-Плейнс қаласында туып өскен. Кейін Калифорнияға көшіп, болашақ әйелі Натали "Ники" Гартенбергпен танысты. 1951 жылы UCLA-ны бітіріп, 1954 жылы аттестатталған есепші (Certified Public Accountant) болды. Бұл, Радердің Армстронгқа артық ықпал етуі көбіне алаңдату тудырған діни басшылықтағылардың наразылығын басуға жасалған әрекет болды.
"60 минут" сұхбаты
Майк Уоллеспен "60 минут" бағдарламасында сұхбаттасқанда, Рейдер өзін қорғап, Уоллеске: "Мен есіңді кетіретін дәрілер ішпеймін" деді. Уоллес Рейдерге Армстронг жазып жатқан хатының бір бөлігін оқып берді, онда Армстронг Рейдерді өзінің ізбасары болатын шіркеу қызметінен кетуге шақырып отырды. Содан кейін Уоллес Армстронгтың хатты оқып отырған жазбасын көрсетті. Рейдер терлеп, ақырында былай деді: "Енді мен сіз мұны заңсыз жолмен алғаныңызды айтамын. Бүгін мен адвокаттарым арқылы сіздерді тек сотқа ғана емес, осыны пайдалансаңыздар, сотқа беремін. Майк, менің ойымша, бәрін тоқтатып қоюдың дұрысырақ, себебі сіз менің тізімімдесіз. Жақсы ма? Сіз бұны ешқашан ұмыта алмайсыз, Майк, мен кепілдік беремін. Сіз жеккөрінесіз. Мен сіздердің бірден осы жерден шығып кетуіңізді қалаймын!" Рейдер бөлмеден ашуланып шығып кетіп, баспасөзді фактілерді бұрмалауда айыптады.
Армстронгтың танымалдылығы
Гарнер Тед Армстронгтың жоспары – қартайған әкесін зейнетке қадам басқанын жеңілдету болса, Радер мен оның көмекшісі Роберт Кунның жоспары Герберт У. Армстронгты қарт евангелисттен әлемдік деңгейдегі лидерге айналдыру еді, оны өмірлік маңызы бар «портфелі жоқ әлемдік бейбітшілік елшісі» ретінде көрсетуді көздеді. Радердің жоспары Армстронгтың бүкіл әлемдік фундаменталистік сектасынан алшақтатылған, мүлдем жаңа және зайырлы ұйымдық құрылым құруды қажет етті, себебі Армстронг квази-елшілік рөлін атқаратын кезде бұл ұйым әлемдік көшбасшыларға ұнамай қалуы мүмкін еді. Сондықтан 1975 жылы ол «Ambassador International Cultural Foundation» (AICF) қорынын құрды, ол іс жүзінде Бүкіләлемдік Құдай шіркеуі мүшелерінің ондықтан берген ақшасымен қаржыландырылды. 1979 жылы Радер Бүкіләлемдік Құдай шіркеуінің евангелистерінің бірі болып тағайындалды. Осының нәтижесінде AICF Амбасадор колледжінің кампусындағы Амбасадор аудиториясын, онда сенбі күнгі таңғы құлшылық өтетін шіркеу аудиториясынан, «Батыстың Карнеги залына» айналдырып, классикалық музыка, джаз және сахналық өнердің ең үздік өкілдерін ұсынатын концерттік серияны іске қосты. PBS және басқа телеарналар осы сәнді жаңа алаңды пайдаланды. AICF сонымен қатар бірнеше жүз мың данамен таралатын «Quest» атты жаңа, жылтыр, зайырлы, журналық үстелге қоятын, коммерциялық журнал шығарды. Бұдан өзге, AICF «Everest House» кітап баспасын сатып алып, Татум О’Нилдің қатысуымен түсірілген «Кәделік Ай» фильмін қаржыландырды. Армстронг, Радермен бірге, саяси билікке ие және қартайған, әдемі қариямен фотосуретке түсуге дайын әлемдік көшбасшылармен таныса бастады, осы фотосуреттер «The Plain Truth» журналында жарияланды, соның ішінде көшбасшыларға Stueben кристалы сияқты қымбат сыйлықтар тарту етілді. Армстронг өзінің жаңа AICF портфельдік тәсілін шіркеу мүшелеріне шіркеудің жақсы хабарын уағыздаудың жаңа кезеңі ретінде ұсынды.
Кәсіпкерлік қатынастар
Радер өзінің жеке кәсіби заңгерлік-бухгалтерлік практикасын пайдаланды, сондай-ақ Бүкіләлемдік Құдай шіркеуі үшін табысты бизнес кәсіпорындарын жүргізу мақсатында жаңа компанияларды тіркеді. Радерге тиесілі және басқарылатын компаниялар: Радер, Хелге және Герсон – шіркеуге заңдық қызметтер көрсетті. Радер, Корнуолл, Кесслер және Палаццо – шіркеуге есептік қызметтер көрсетті. Worldwide Advertising, Inc. – "The World Tomorrow" бағдарламасын радио және телеарналарда орналастырды. Mid Atlantic Leasing – Радер мен Армстронгтың әлемдік сапарларын, патшалармен, ханзадалармен, президенттермен және премьер-министрлермен кездесулерін қамтамасыз ету үшін жеңіл ұшақтар мен Gulfstream II ұшағын жалға алды, осы сапарлардың барлық шығындарын Бүкіләлемдік Құдай шіркеуі төледі. Wilshire Travel – Радер мен Армстронгтың сапарларын ұйымдастырды. Gateway Publishing – шіркеуде қолданылатын кітаптарды басып шығарды.
Rader, Helge & Gerson, which provided legal representation for the church. Rader, Cornwall, Kessler and Palazzo, which provided accounting services for the church. Worldwide Advertising, Inc., which booked The World Tomorrow on radio and television stations. Mid Atlantic Leasing, which leased light aircraft and a Gulfstream II, to enable Rader and Armstrong to fly around the world meeting kings, princes, presidents, and prime ministers, all paid for by the Worldwide Church of God. Wilshire Travel, which made the travel bookings for Rader and Armstrong. Gateway Publishing, which printed books used by the church.
WCG банкротқа ұшырады
1979 жылға қарай Калифорнияның бас прокуроры Джордж Дюкмеджиан Армстронг пен Радердің шіркеуден жылына миллиондаған доллар ұрлағаны туралы айыптауларды тергеді. Бұл айыптаулар WCG-нің бір жылдан астам сотқа бағынышты басқаруға түсуіне әкелді. Осы уақыт ішінде Радер Армстронгтың сенімді адамы болды және оны қорғау үшін басқа діни топтарды біріктірді. Мемлекеттік араласуды болдырмау үшін құрылған коммерциялық емес, діни лоббистік коалицияның қолдауымен Радер Калифорния заң шығарушы органына заң жобасын сәтті ұсынды, ол Калифорнияның діни және коммерциялық емес ұйымдарының азаматтық (бірақ қылмыстық емес) қаржылық тергеулерін жүргізудегі бас прокурордың өкілеттіктерін шектеді. Заң қабылданып, күшіне енгеннен кейін Калифорнияның бас прокуроры WCG-ге қарсы сот процесін тоқтатты.
Кітап
1980 жылы Рейдер «Тозақ қақпаларына қарсы: Америкадағы діни бостандыққа қатер» атты кітап жазды, оны Дүниежүзілік Құдай Шіркеуінің «Эверест Хаус» корпорациясы басып шығарды. Кітап Калифорния штатының шіркеу қаржысын тергеуі туралы айтады. Ұлттық шіркеулер кеңесі оны «20 ғасырдағы шіркеу-мемлекет қарым-қатынасы туралы маңызды еңбек» деп бағалады.
Отставка
Радер қаржылық бақылаудағы шайқаста жеңіске жеткенімен, оның AICF мәдени империясын құру жоспары тоқтап қалды. 1981 жылы ол Дүниежүзілік Құдайдың шіркеуінің Бас кеңесшісі және қазынашысы лауазымынан қанағаттандырылды. Армстронг Радерге мемлекеттік бақылауға қарсы шіркеуді күшпен қорғағаны үшін салықтан кейін 250 000 доллар көлемінде арнайы сыйлық төледі. Радер сонымен қатар шіркеумен жасасқан келісімшарты бойынша айтарлықтай зейнетақы төлемдерін алды.
Өлім
2002 жылы 2 шілдеде Радер асқазан безінің жедел қатерлі ісігінен кейін екі апта өткен соң қайтыс болды. Оған дейін, Бүкіләлемдік Құдай Шіркеуі бұрынғы хабарларын тоқтатып, бұрынғы редакциялық мақсатынан бас тартып, журналы үшін жеке миссия құрған болатын. Радер Калифорния штатының Альтадена қаласындағы Маунтин-Вью зиратына жерленді (сол зиратта Армстронг отбасы да жерленген). Оның қосылу рәсімін Жозеф Ткач, кіші басқарды.