Кіріспе

Комбинаторикада Бертранның бюллетень мәселесі мынадай сұрақ: "А кандидат p дауыс алғанда және B кандидат q дауыс алғанда (p > q), дауыс санау барысында А кандидаты B кандидатынан әрқашан алда болады деген ықтималдық қандай?" Жауабы:

Бұл нәтиже алғаш рет 1878 жылы В. А. Уитворт жариялаған, бірақ оны 1887 жылы қайта ашқан Джозеф Луи Франсуа Бертранның есімімен аталады. Бертранның алғашқы мақаласында ол рекурсиялық қатынас қолданып, жақсы нәтижелердің жалпы формуласына негізделген дәлелдің жобасын ұсынады. Ол мұндай қарапайым нәтижені тікелей әдіспен дәлелдеу мүмкін екенін айтады. Мұндай дәлелді Дезире Андре берді, ол жағымсыз тізбектерді екі тең ықтималды жағдайға бөлуге болады деген байқауға негізделген, олардың бірі (B кандидаты бірінші дауысты алған жағдай) оңай есептеледі; ол теңдікті нақты биекция арқылы дәлелдейді. Оның әдісінің бір түрі Андренің бейнелеу әдісі деп белгілі, бірақ Андре ешқандай бейнелеуді қолданбаған. Бертранның бюллетень теоремасы цикл леммасымен байланысты. Олар ұқсас формулаларды ұсынады, бірақ цикл леммасы барлық мүмкіндіктердің орнына, берілген бюллетеньдерді санау ретінің дөңгелек ауысуын қарастырады.

Оңтайлы бұйрықтар

Кездейсоқ дауыс санау ретінің қажетті қасиетке ие болу ықтималдығын есептеудің орнына, қолайлы дауыс санау ретінің санын есептеуге болады, содан кейін дауыстар саналуының барлық мүмкін жолдарының санына бөлу керек. (Бұл Бертран қолданған әдіс.) Барлық мүмкін жолдардың саны – биномдық коэффициент; Бертранның дәлелі дауыстарды санауға қолайлы реттер санының (ол бұл санды тікелей көрсетпесе де) екенін көрсетеді. Ал бөлгеннен кейін нәтижесі шығады.

Кездейсоқ серуендеу

Тағы бір эквивалентті мәселе – бірлік ұзындығындағы n қадамнан тұратын бүтін сандар бойынша кездейсоқ жүрістер санын есептеу, бастапқы нүктеден басталып, m нүктесінде аяқталады, олар ешқашан теріс болмайды. n және m бірдей жұптылыққа ие болғандықтан және , бұл сан қашан және m жұп болса, Каталан санына тең. Осылайша, кездейсоқ жүріс ешқашан теріс болмай, t уақытында бастапқы нүктеге оралу ықтималдығы Стирлинг формуласы бойынша, қашан , бұл ықтималдық [n және m бірдей жұптылыққа ие екенін ескеріңіз: оңға қарайғы "оң" қозғалыстардың саны болсын, ал солға қарайғы "теріс" қозғалыстардың саны болсын. n және m саны болғандықтан, және олар бүтін сандар болғандықтан, бірдей жұптылыққа ие].

Цикл леммасы бойынша дәлелдеу

Қарапайым дәлелдеу Дворецкий мен Мотцкиннің циклдік леммасына негізделген. Егер А дауыс санау барысында Б-ден әрдайым алда болса, онда дауыс беру тізбегін басым деп атаңыз. Циклдік лемма кез келген A және B тізбектерінің , , саны дәл басым циклдік ауысуларға ие екенін мәлімдейді. Мұны түсіну үшін, берілген A және B тізбектерін шеңберге орналастырып, тек A ғана қалғанша, AB жанындағы жұптарды қайталап алып тастаңыз. Осы A-ның әрқайсысы бірдеңе алынып тасталғанға дейін басым циклдік ауысудың бастамасы болды. Демек, кез келген A дауысы мен B дауысының барлық циклдік ауысуларының арасында басым ауысулар бар.

Мартингаль арқылы дәлелдеу

"Кері санау" стохастикалық процесін анықтайық, мұнда – дауыс берілгеннен кейін А үміткерінің B үміткерінен артықшылығы. Пайымдау: бұл мартингейл процесі. Берілген жағдайда, алғашқы дауыстардың арасында А үміткеріне дауыс берілген, ал B үміткеріне дауыс берілген. Олай болса, ықтималдығы бойынша , және соған ұқсас. Содан кейін анықтаңыз, тоқтату уақытын анықтаңыз, яғни, ең кішкентай , мұндай болмаса, онда А үміткерінің әрқашан жетекшілік ететін ықтималдығы, қалаулы тоқтату теоремасы бойынша, тең болады.