Понтий руының тарихы: Самнитерден Римге дейін

Кіріспе

Самниттер мен ежелгі римдік әулеті

Понтий әулеті – ежелгі Римдегі плебейлер әулеті. Осы әулеттің азаматтарының көптегені Республика дәуірінде көзге түспесе де, Понтийлер Империя кезінде гүлденіп, ақырында консулдыққа жетті. Яһудея провинциясының префекті Понтий Пилат Иса Мәсіхтің өліміне қатысқандығымен танымал.

Шығу тегі

Понтийлер самниттік тектің ұрпақтары болған, алғаш рет Самнит соғыстарымен байланысты айтылады, содан кейін олардың бір бөлігі Римге қоныс аударған. Олардың әулеттік аты – Понтий – оскан тіліндегі Понтус немесе Помптус есімдерінен шыққан, латын тіліндегі Квинт есімімен туыс. Осылайша, Понтий – римдік Квинктия және Квинктилия руларының самниттік баламасы. Басқаша айтқанда, бұл сөз латын тіліндегі "pons" (көпір) сөзімен байланысты болуы мүмкін және "көпір салушы" деген мағынаны білдіруі мүмкін.

Салалар мен конгомина

Республиканың Понтийлері тек Аквила тегін, яғни бүркіттің атын алып жүрген. Императорлық дәуірде түрлі қосымша аттар кездеседі. 321 жылы Римнің тапсырылуы кезінде Каудиумде тұратын қарт Герений Понтий римдіктерді зиянсыз босатуға немесе қырғынға салуға кеңес берді. Ол жеңіске жеткен самниттерге бағынған әскерге бейбіт талаптар қою римдіктерді кек алу үшін қайта оралуға итермелейді деген қорытындыға келді. Гай Понтий Герений ұлы, 321 жылы Каудин шатқалында рим әскерін тұтқындаған самнит көшбасшысы. Рим әдебиеті дәстүрінде ол әкесінің кеңесіне қарсы жеңілген әскерге бейбіт талаптар қойды, кейін римдіктер оны тұтқындап, кек алу үшін басын кесті, бірақ бұл тарихи фактіге сай келмейді. Понтий, Сципион Эмилианның досы. Понтий Телесин, Самнит соғысы кезінде самнит көшбасшысы және 82 жылы Рим азамат соғысы кезінде Сулланың қарсыласы. Ол Сулланың Праенесте қоршауын бұзуға тырысты, бірақ жеңіліп, Коллин қақпасы шайқасында қаза тапты. Самнит көшбасшысының інісі Понтий Телесин Праенестеде Сулламен қоршауға алынды. Ол Мариус кішінің қашуын ұйымдастыруға тырысты, бірақ жолдары күзетілгенін көрген соң, өздері-өздеріне қол жұмсады. Тит Понтий, Цицеронның күштілігі үшін айтқан жүзбасысы. Ол Луцилийдің айтқан Понтийымен бір адам болуы мүмкін. Понтий Титиний, Понтийлердің бірі асыраған Квинт Титинийдің ұлы. Цицеронның айтуынша, ол Азамат соғысы басталғанда Цезарьға қорқып қосылған, егер осылай болса, ол Сципион тұтқындаған сарбаздан ерекшеленеді. Понтий, Цезарьға қызмет еткен сарбаз, Азамат соғысы кезінде Метелл Сципион тұтқындады және Помпей жағына өтуге шақырды; бірақ ол Цезарьға сатқындық жасаудан гөрі өлімді артық көретінін айтты. Луций Понтий, Помпоний Аттиктың туысы Цецилийді мүлік дауында қолдады. Б.з.д. 45 жылы плебб трибуны Понтий Аквила Юлий Цезарьдің жеңіс шеруі кезінде тұрмағаны үшін оны ренжітті, кейін Цезарьдің өлтірушілерінің бірі болды. Ол Цизальпин Галлиясында әріптес конспиратор Децим Брут Альбиннің легаты болды және Марк Антонийдің күштеріне қарсы Мутина шайқасында қаза тапты. Люций Понтий Аквила, Sutrium қаласындағы понтифекс, белгісіз кезеңде. Ол Юлий Цезарьдің өлтірушісімен бір адам болуы мүмкін. Понтий, Марк Антонийдің серігі, оны Цицерон Филиппикаларында айыптады. Понтий, Публий Керенний оның әйелімен жасаған зынаны білгеннен кейін, оны кастрациямен жазалады. Понтий Ауфидиан, қызының тәрбиешісі Фаний Сатурнинге оның қызын зорлағанын білгенде, құл мен қызын өлтірді. Понтий Лупус, атты әскер шені бар адам, көзі көрмей қалған, бірақ сотта адвокаттық қызметін жалғастырды. Понтий Пилат, Тиберийдің билігінде Яһудеяның префекті, б.з.д. 26-36 жылдары. Бүгінде ол Исаны өлімге кесуімен танымал. Понтий Фрегелан, сенатор, 36 жылы Альбукилланың зынасына көмектескені үшін лауазымынан алынды. Гай Петроний Понтий Нигриний, б.з.д. 37 жылы консул, Тиберий қайтыс болған жыл. Понтия Постумия, 58 жылы плебб трибуны Октавий Сагиттамен келісімді бұзғаннан кейін өлтірілді. Сагитта аралға қуылды. Понтия, Неронға қарсы қастандық жасағандардың бірі ретінде өлім жазасына кесілген Петронийдің әйелі. Понтия балаларына у ішіп, өз тамырларын кесті. Понтий Лаелиан, testamentum Dasumii-де аталған, бәлкім, 145 жылы консул болған Марк Понтий Лаелианның әкесі. Марк Понтий (М. ф.) Сабин, б.з.д. 153 жылы консул. Марк Понтий М. ф. Лаелиан, б.з.д. 163 жылы консул. Марк Понтий (М. ф. М. н.) Варан Сабин, бәлкім, б.з.д. 153 жылы консул болған Марк Понтий Сабиннің ұлы. Понтий, Карфагендегі ерте шіркеудің диаконы, Киприанның досы және серігі. Ол Киприанның өмірі мен шейіт болуы туралы еңбек жазды, оны Иероним жоғары бағалады, бірақ сақталған Vita et Passione Sancti Cypriani түпнұсқа мәтін екені белгісіз. Мериций Понтий Аниций Паулин, Ноланың епископы, б.з.д. 409 жылдан 431 жылы қайтыс болғанға дейін. Ол көптеген хаттар мен әлі күнге дейін сақталған өлеңдер, жоғалған діни трактаттар және "Пассио Санкти Генези" немесе "Санкт-Генезидің өлімі" деп аталатын кітап жазды.

The only surname borne by the Pontii of the Republic is Aquila, an eagle. Various cognomina are found in imperial times. Herennius Pontius, an aged resident of Caudium at the time of the Roman surrender in 321 BC, who advised the victorious Samnites either to release the Romans unharmed, or put them to the sword, concluding that imposing terms of peace on a conquered army would only lead the Romans to return seeking revenge. Gaius Pontius Herenni f., the Samnite leader who engineered the entrapment of a Roman army at the Caudine Forks in 321 BC. In Roman literary tradition, he imposed peace terms on the defeated army against his father's advice, and was later himself captured and beheaded by the Romans in revenge, but this is thought to be ahistorical. Pontius, a friend of Scipio Aemilianus. Pontius Telesinus, a Samnite leader during the Social War, and an opponent of Sulla during the Roman civil war of 82 BC. He attempted to raise Sulla's siege of Praeneste, but was defeated and killed at the Battle of the Colline Gate. Pontius Telesinus, younger brother of the Samnite leader, was besieged at Praeneste by Sulla. He attempted to arrange the escape of Marius the Younger, but finding their passage guarded, they fell by their own hands. Titus Pontius, a centurion mentioned by Cicero on account of his great strength. He may be the same person as the Pontius mentioned by Lucilius. Pontius Titinianus, a son of Quintus Titinius, who was adopted by one of the Pontii. Cicero asserts that he joined Caesar out of fear on the outbreak of the Civil War, which if correct would distinguish him from the soldier later captured by Scipio. Pontius, a soldier serving under Caesar, was captured by Metellus Scipio during the Civil War, and urged to go over to the side of Pompeius; but he stated that he would prefer death to betraying Caesar. Lucius Pontius, supported Caecilius, uncle of Pomponius Atticus, in a property dispute. Pontius Aquila, tribune of the plebs in 45 BC, annoyed Julius Caesar by not standing up during his triumphal procession, and afterwards became one of Caesar's assassins. He became a legate of fellow conspirator Decimus Brutus Albinus in Cisalpine Gaul, and was slain at the Battle of Mutina against the forces of Mark Antony. Lucius Pontius Aquila, a pontifex at Sutrium in an undetermined period. He may be identical with the assassin of Julius Caesar. Pontius, a companion of Marcus Antonius, whom Cicero excoriated in his Philippics. Pontius, punished with castration by Publius Cerennius, after the latter discovered him in the act of adultery with his wife. Pontius Aufidianus, learned that his daughter's tutor had allowed a certain Fannius Saturninus to deflower her, he put both the slave and his daughter to death. Pontius Lupus, a man of equestrian rank, who lost his eyesight, but continued as an advocate in the law courts. Pontius Pilatus, prefect of Judaea from AD 26 to 36, during the reign of Tiberius. He is today best known for the execution of Jesus. Pontius Fregellanus, a senator, deprived of his rank for aiding in the adulteries of Albucilla, in AD 36. Gaius Petronius Pontius Nigrinus, consul in AD 37, the year in which Tiberius died. Pontia Postumia, murdered by Octavius Sagitta, tribune of the plebs in AD 58, having broken off their engagement. Sagitta was banished to an island. Pontia, the wife of Petronius, who was put to death as one of the conspirators against Nero. Pontia poisoned her children, and opened her veins. Pontius Laelianus, mentioned in the testamentum Dasumii, perhaps the father of Marcus Pontius Laelianus, the consul of AD 145. Marcus Pontius (M. f.) Sabinus, consul in AD 153. Marcus Pontius M. f. Laelianus, consul in AD 163. Marcus Pontius (M. f. M. n.) Varanus Sabinus, perhaps the son of Marcus Pontius Sabinus, consul in AD 153. Pontius, a deacon of the early Church at Carthage, was the friend and companion of Cyprian. He authored a work on the life and martyrdom of Cyprian, which was much praised by Jerome, but it is not clear whether the Vita et Passione Sancti Cypriani that has survived is the original text. Mericius Pontius Anicius Paulinus, bishop of Nola from AD 409 until his death in 431. He authored a number of letters and some poems that are still extant, some lost religious tracts, and apparently the Passio Sancti Genesii, or "Passion of Saint Genesius".