Ярралумла: Канберра маңының сипаттамасы

Кіріспе

Канберра қаласының шеткі аймағы, Австралия.
Бұл шеткі аймақ.

Ярарулланың көп бөлігі ашық кеңістіктерден немесе тұрғын емес құрылыстардан тұрады, оның ішінде Уэстон және Стирлинг парктері, Корольдік Канберра гольф клубы және Үкімет үйінің аумағы бар. Көптеген үйлер дипломатиялық миссияларға берілген. Ярарулланың елшілік аймағы Стирлинг паркіне жақын, шеткі аймақтың шығыс бөлігінде орналасқан. Бұл Ярарулланың ең төбелі бөлігі. Парламенттік үшбұрыш оның шығысында жатыр. Ярарулланың тұрғын аудандары шеткі аймақтың орталық және батыс бөліктерінде орналасқан. Новар және Бентам көшелерінің қиылысындағы Ярарулла дүкендері батыс тұрғын ауданының ортасында орналасқан, бұл жер әдетте тегіс, көшелер тікбұрышты тор ретінде салынған және әдетте экзотикалық ағаштармен көмкерілген. Бұл аймақта ескі тақтатастардан, монокреттен және кірпіштен салынған үйлер, сондай-ақ жақында қайта жаңартылған жеке үйлер, екі отбасыға арналған үйлер мен пәтерлер бар. Банкс және Шлихт көшелерінің қиылысындағы Минимбах алаңы – Канберраның ертедегі орташа тығыздықтағы пәтерлердің мысалы. Ол 1950 жылдары салынған және жақын жердегі көшелердің атауларымен байланысты, бастапқыда Соландер алаңы деп аталған. Ярарулла стадионының оңтүстік бағытында жаяу және велосипед жолы бар созылған жасыл алаң бар, ал оның шығысында шеткі аймақтың орталық бөлігі орналасқан, онда жер участақтары үлкен, көшелердің жобасы төбелі жерге байланысты қисық-бұрық. Бұл аймақта әртүрлі тұрғын үйлер кездеседі, оның ішінде үлкен екі қабатты үйлер мен кең бақшалар бар. Бұл шеткі аймақтың көшелері әдетте жергілікті ағаштармен қапталған. Ярарулла Ярарулла формациясының үстінде орналасқан, бұл шамамен 425 миллион жыл бұрын Силур кезеңінде пайда болған сазтас/балшық тас формациясы. Бұл формация оңтүстіктегі Ред Хилл мен Воденнен солтүстікке қарай Берли Гриффин көліне дейін созылады және Ярарулла шеткі аймағынан өтеді. Бұл формация Австралияның шығысының әлі де аязды теңіздермен жабылған соңғы ірі теңіз шөгінді кезеңінің куәсі. Онда трилобиттер, кораллдар және алғашқы криноидтардың қазба қалдықтары табылды. Ярарулла кірпіш зауыты мен Дикин антиклині – бұл формацияның ашық және зерттеуге қолайлы жерлері.

Much of the area of Yarralumla consists of open space or non residential development, including Weston and Stirling Parks, the Royal Canberra Golf Club, and the grounds of Government House. Many houses are occupied by diplomatic missions. The embassy area of Yarralumla is located towards the eastern end of the suburb next to Stirling Park. It is the hilliest area of Yarralumla. The Parliamentary Triangle is located to its east. The residential areas of Yarralumla are located in the central and western areas of the suburb. The Yarralumla shops at the corner of Novar and Bentham Streets are in the centre of the western residential area, which has typically flat terrain and streets laid out in a rectangular grid, typically lined by exotic trees. This area has a blend of original weatherboard, monocrete and brick dwellings as well as some recently rebuilt detached houses, dual occupancies and units. Minimbah Court at the corner of Banks and Schlicht Streets is an example of Canberra’s earlier medium density unit buildings. It was constructed in the 1950s and originally named Solander Court in line with nearby streets named after First Fleet botanists. There is an elongated reserve with a walking and bicycle path running in a southwards direction of the Yarralumla Oval, and to the east of this is the central area of the suburb, where the blocks are larger and the streets are more contoured due to the hilly terrain. There is a mixture of housing types in this region, with some larger two storey houses, and more expansive gardens. The streets in this part of the suburb are typically lined with native trees. Yarralumla is located on the Yarralumla Formation which is a mudstone/siltstone formation that was formed around 425 million years ago during the Silurian Period. The formation extends from Red Hill and Woden in the South to Lake Burley Griffin in to the north, passing under the suburb of Yarralumla. The formation is evidence of the last major marine sedimentary period when eastern Australia was still covered by shallow seas. It shows fossil evidence of trilobites, coral and primitive crinoids. The Yarralumla brickworks quarry and the Deakin anticline are places where the formation is exposed and easily studied.

Еуропалық қоныстану

Канберраның қалған бөлігі сияқты, Ярралумала да Нымудди халқының дәстүрлі жерлерінің бір бөлігін құрайды. Қазіргі Ярралумала деп аталатын аймақ ертеден қоныс аударушыларға фермалар құру үшін жер берілген жерлердің бір бөлігі болып табылады. 1828 жылы 29-30 шілдеде әйелі мен отбасымен бірге «Элен» бригінде келген Сидней саудагері Генри Доннисонға Батыс Риджінің батыс жағында жер берілді. Ол оған Стромло тауының жанындағы Муррамбиджи өзенінің тік беткейлі аңғарының аборигендер берген атынан алған Ярралумала деген ат қойды. Кейде «Ярорулумла» деп те жазылады, «Ярралумала» атын алғаш рет 1829 жылы картограф Роберт Диксон картаға түсірген. Доннисонның жері 1834 жылы жасалған зерттеуде Ярралумала деп аталды, және бұл ат жергілікті халықтың қазіргі қаланың батысында орналасқан Стромло тауының жотасына берген аты болды. Қазіргі қала маңының батысындағы аудан Яролумла приходы болды. Екінші грант Уильям Кленсендорфке (1818 жылы Британ теңіз флотында қызмет етіп, колонияға еркін келген неміс) берілді, ол жерді Джон Стивеннен 7 наурызда сатып алды. Жаңа Оңтүстік Уэльстің көрнекті парламентарийі сэр Теренс Обри Мюррей (1810–1873) 1837 жылы Ярралумаланы сатып алды. Ол онда әйелі Мэримен (Гиббс туған қызы, 1817–1858) бірге тұрды, ол Жаңа Оңтүстік Уэльстің кеден инспекторы, полковник Джон Джордж Натаниел Гиббстің (1787–1873) екінші қызы еді. Мюррей Ярралумала мен Виндеррадиннің бір бөлігін (Коллектор маңында) әйеліне сенімді түрде тапсырды, осылайша ол банкрот болса, олардың мүлкі болады. Әйелі 1858 жылы қайтыс болғаннан кейін Ярралумала оның әкесіне және ағасы Август Онслоу Манби Гиббске (1828–1897) сенімді түрде берілді. 1859 жылы мамыр айында Августтың ата-анасы онымен бірге Ярралумала шаруашылығында тұруға келді. Август Гиббс шаруашылықты жақсартты және сатып алу және жалға алу арқылы қосымша жерлерді сатып алды. 1881 жылы ол Ярралумаланы Роберт Кэмпбеллдің ұрпағы Фредерик Кэмпбеллге 40 000 фунт стерлингке сатты. Фредерик Кэмпбелл 1890 жылдардың басында бұрынғы Ярралумала шаруашылығының орнында үш қабатты кірпіш үй салды. Кейіннен Кэмпбеллдің үйі қазір Австралияның генерал-губернаторының ресми Канберра резиденциясы болды, ол «Ярралумала» немесе «Үкімет үйі» деп белгілі. Сондай-ақ, 1904 жылы Кэмпбелл жақын жерде үлкен ағаштан жасалған Ярралумала жүн шұңқырын салдырды. 1908 жылы Ярралумала қоса алғанда, Ағаш тасты жазық аймағы жаңа құрылған Австралия Ұлттық Достастығының астанасы ретінде таңдалды және 1913 жылы Достастық үкіметі мүлікті сатып алды. Жалға алушыларға жылдық жалдау шарты бойынша жерде тұруға рұқсат берілді, кейбіреулері 1963 жылға дейін, Мөлөңло өзені Бөрли Гриффин көліне бөгеттелгенге дейін қалды. 1914 жылы Достастық балабақшасы мен Вестборн Вудс дендропаркінің құрылысы басталды, ал жұмысшыларды орналастыру үшін кірпіш зауытының жанында уақытша лагерь салынды. Томас Чарльз Уэстон 1913–1926 жылдары (орманды жасылдандыру бөлімі) офицері болды, кейіннен қалалық жасылдандыру директоры және саябақтар мен бақтар инспекторы болды. Уэстон дендропаркте өсімдік түрлерін Канберраның ортасына сәйкес келуі үшін сынақтан өткізуге және таңдауға жауапты болды; 1913 жылдан 1924 жылға дейін Уэстон Канберра аймағына егілген екі миллионнан астам ағаштардың көбеюін қадағалады. Бастапқы Вестборн Вудс дендропаркінің көп бөлігі қазір Корольдік Канберра гольф клубына жалға берілген, ал қалған бөлігі Вестон паркінің құрамына кіреді. Ярралумала балабақшасы әлі де жұмыс істеп тұр, бірақ кішігірім масштабта және көтерме және тікелей халыққа сату бойынша бөлшек сауда балабақшасы ретінде жұмыс істейді. 1917 жылы Канберраның дизайнері Уолтер Берли Гриффин кірпіш зауытының маңындағы аумақты «Вестридж» деп атады. Бұл Гриффиннің бастапқы жоспарының бір бөлігі болды, мақсаты – «бақшашылық маңы» және «қоғамдық маңы» құру болды. Гриффиннің 1918 жылғы «Канберра: Қала және оның айналасының жоспары» құжатында маңы Капитал-Хиллден Ярралумала шығанағына және Клиантус орталығына баратын екі бірдей ұзындығы бар үшбұрыш ретінде көрсетілген. Соңғы жол қазір Аделаида даңғылының артериялық орналасқан жеріне, ал Ярралумала шығанағы мен Клиантус орталығы солтүстік-оңтүстік ось бойында Новар даңғылымен (алғашқыда Тау жолы деп аталатын) қосылуы керек еді, бұл Гриффин атын иеленетін болашақ көлге дейін созылады. Гриффиннің көзқарасы бойынша Вестридж қала маңындағы суға және жағажайға ие бизнес орталығы болуы керек, оны бұталық орта толықтырады. Гриффиннің дизайны қатаң иерархияға негізделген, онда тұрғын үй, қоғамдық кеңістік және денсаулық сақтау және білім беру сияқты инфрақұрылымдар, сондай-ақ коммерциялық кеңістік сияқты негізгі қызметтер болды. Бұл қызметтер көліктік тамырлармен және трамвайлармен байланысқан бульварлар арқылы сыртқа қарай жалғасты. 1928 жылға қарай Вестриджтегі сайлау тізімінде 130-дан астам адам болды. Халықтың көп бөлігі кірпіш зауытында және балабақшада жұмыс істейтін ер адамдардан тұрды. Маңы 1928 жылдың 20 қыркүйегінде Ярралумала деп жарияланды. 1922 жылы басты кесуші кәріз құрылысында жұмыс істейтін жұмысшыларды орналастыру үшін Стирлинг Риджінің шығыс жағында жұмысшылардың шатыр лагері орнатылды. Келесі жылы уақытша Парламент үйінің құрылысына қатысқан үйленген шеберлерге арналған 62 кішкентай, төрт бөлмелі, сыланбаған ағаш коттедждердің құрылысы басталды. Басқа лагерлер заманауи Лотус Бэйге қарап тұрған Стирлинг паркінің шығыс жағында орналасты. Олардың біріншісі 1922–1930 жылдары подрядшы Джон Хауидің қонысы болды, онда оның үйленген адамдары үшін 25 ағаш коттедждер және оның жалғызбасты адамдары үшін ағаш казармалары (Хостел лагері) болды. Жақын жерде екі басқа жалғызбасты адамдардың шатыр лагері орнатылды – Ескі шеберлер лагері (1923–1927) және № 1 жұмысшылар лагері (1924–1927). Хауидің адамдары Канберра қонақүйінде, ал қалғандары уақытша Парламент үйі мен жақын жердегі әкімшілік ғимараттардың құрылысында жұмыс істеді. Стирлинг паркі лагерлері жаңа тұрғындары үшін «Уэстлейк» деп белгілі болды, ал жергілікті аборигендер бұрын «Гуру Бунг Даура» (тасты жер) деп атады. 1925 жылы осы уақытша маңының халқы 700 адамды құрады. Бұл сол кездегі Федералдық астана аумағының жалпы халқының шамамен бес бөлігін құрады. 1956 жылы Ішкі істер министрлігі елшіліктер салу үшін қонысты тазалау туралы шешім қабылдады. 1960 жылы АКТ депутаты Джим Фрейзер Уэстлейкті «туристерге көрсетілмейтін және келушілердің көзіне түспейтін ұятты аңғарлардың» бірі деп сипаттады. Достастық пен штаттар 1911 жылы Австралияға жеткілікті білікті орманшылардың қажет екенін келісті, бірақ 1920 жылға дейін орман шаруашылығы мектебін құруға келіспеді. Премьер-министр Стенли Брюс 1925 жылғы сайлау кампаниясы кезінде оны қаржыландыруға уәде берді және Достастық орман шаруашылығы мектебінің құрылысы 1926 жылы Вестриджте кірпіш зауыты мен Вестборн Вудс жанында басталды. Оның тұрақты ғимараты Ярралумаладағы Федералдық астана комиссиясының архитекторлары Дж. Х. Киркпатрик және Х. М. Ролландтың жобасы бойынша салынды. Ол парапеті және төбесі бар бір қабатты сыланған кірпіш ғимарат ретінде салынды. Құрылыста Квинсленд мапасы және жаңғақ (Cryptocarya palmerstonii), қызыл ағаш, қызыл қарағаш, шегір және тау шашыраны сияқты әртүрлі австралиялық ағаштар қолданылды. Ол 1927 жылдың сәуір айында ашылды және маусым айында аяқталды. Ұлы депрессия кезіндегі қаржылық қиындықтар мен Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі басқа басымдықтарға байланысты алғашқы жылдары студенттердің саны аз болды. Орман шаруашылығы мектебі 1965 жылы Австралия Ұлттық университетіне қосылды және орман шаруашылығы курстары қазір оның Актон қалашығында жүзеге асырылуда. 1975 жылы Австралия ғылыми-зерттеу ұйымы (CSIRO) Орман шаруашылығы және орман өнімдері мектебін өз ішіне біріктірді. Вестридж үйі, әсерлі Тюдор стиліндегі құрылыс, 1928 жылдың қаңтарында аяқталды. Оған 500 долларлық жөндеу жұмыстары жүргізілді...

Like the rest of Canberra, Yarralumla forms part of the traditional lands of the Nymuddy people. The area now called Yarralumla is part of two original land grants made to free settlers for the establishment of farms. In 1828 Henry Donnison, a Sydney merchant who had arrived on the brig Ellen with his wife and family on 29–30 July 1828, was granted an allotment on the western side of West Ridge. He gave it the name Yarralumla which was taken from the Aboriginal name for a steep sided valley of the Murrumbidgee River near Mount Stromlo. Sometimes spelled Yarrowlumla, the name 'Yarralumla' was first used on a map by the surveyor Robert Dixon in 1829. Donnison's land was named Yarralumla in a survey of the area conducted in 1834, and was a name used by the local people for the Mount Stromlo ridge, which lies to the west of the current suburb, and is said to mean "echo mountain". An area to the west of what is now the suburb was the Yarrolumla parish. A second grant was made to William Klensendorlffe (a German who had served in the British Navy and arrived free in the Colony in 1818), who bought the land from John Stephen on 7 March 1839. The prominent New South Wales parliamentarian Sir Terence Aubrey Murray (1810–1873) purchased Yarralumla in 1837. He lived there with his wife Mary (née Gibbes, 1817–1858), the second daughter of the Collector of Customs for New South Wales, Colonel John George Nathaniel Gibbes (1787–1873), MLC. Murray settled Yarralumla and part of Winderradeen (near Collector) on his wife in trust so that they would have some property if he became bankrupt. On his wife's death in 1858 Yarralumla passed in trust to her father and her brother Augustus Onslow Manby Gibbes (1828–1897). In May 1859, Augustus' parents came to live with him at Yarralumla homestead. Augustus Gibbes improved the estate and acquired additional land by purchase and lease. In 1881, he sold Yarralumla for 40,000 pounds to Frederick Campbell, a descendant of Robert Campbell, to travel overseas. Frederick Campbell erected a new, three storey, brick house on the site of the former Yarralumla homestead at the beginning of the 1890s. Campbell's house would later form the basis of what is now the Governor General of Australia's official Canberra residence, known colloquially as "Yarralumla" or "Government House". Campbell also built the large wooden Yarralumla Woolshed nearby in 1904. In 1908, the Limestone Plains area, including Yarralumla, was selected as the site for the capital city of the newly established Commonwealth of Australia and in 1913 the Commonwealth Government purchased the property. Tenant farmers were allowed to stay on the land on annual leases, some remaining until 1963 when the Molonglo River was dammed to form Lake Burley Griffin. Construction on the Commonwealth nursery and Westbourne Woods arboretum was started in 1914, and a temporary camp was built near the brickworks to accommodate the workers. Thomas Charles Weston was Officer in Charge (Afforestation Branch) in the years 1913 to 1926, and later became Director of City Planting and the Superintendent of Parks and Gardens. Weston was responsible for testing and selecting plant species at the arboretum for their suitability to Canberra's environment; from 1913 through to 1924 Weston oversaw the propagation of more than two million trees which were then planted in the Canberra area. Most of the original Westbourne Woods arboretum is now leased to the Royal Canberra Golf Club, with the remainder forming part of Weston Park. The Yarralumla nursery is still active, albeit on a smaller scale and functioning as a retail nursery selling both wholesale and direct to the public. In 1917, the designer of Canberra, Walter Burley Griffin, named the area surrounding the brickworks "Westridge". It was part of the original Griffin plan, and the objective was to provide a 'horticultural suburb' and a 'society suburb'. In Griffin's 1918 document Canberra: Plan of City and Environs, the suburb is shown as an isosceles triangle with two equal length roads leading from Capital Hill to Yarralumla Bay and Clianthus Centre respectively. The latter road is now to location of the arterial Adelaide Avenue, and Yarralumla Bay and Clianthus Centre was to be joined along a north south axis by Novar Avenue (originally to be named Mountain Way), extending all the way to the future lake bearing Griffin's name. Griffin's vision was for Westridge to become a business centre with an urban waterfront and
promenade, complemented by the bush surroundings. Griffin's design was based on a strict hierarchy with core services such as housing, communal space and facilities such health and education, and commercial space. These would be connected outward by boulevards linking to transport routes and trams. By 1928, there were over 130 people on the electoral roll for Westridge. The majority of the population consisted of men working at the brickworks and nursery. The suburb was gazetted as Yarralumla on 20 September 1928. In 1922, a workers' tent camp was erected on the eastern side of Stirling Ridge to house the men working on the main intercepting sewer. The following year saw the start of the construction of 62 small, four room, unlined timber cottages, to be used as housing for the married tradesmen involved in the construction of the provisional Parliament House. Other camps were established at the eastern end of Stirling Park on the hills opposite modern Lotus Bay. The first of these was contractor John Howie's settlement (1922–1930), consisting of 25 timber cottages for his married men and timber barracks (Hostel Camp) for his single men. Two other single men's tent camps were established nearby—Old Tradesmen's Camp (1923–1927) and No 1 Labourers Camp (1924–1927). The men from Howie's worked on the Hotel Canberra and the others on the construction of the provisional Parliament House and nearby administrative buildings. The Stirling Park camps were known as Westlake to their new inhabitants, and previously "Gura Bung Dhaura" (stony ground) to the local Aboriginal people. In 1925, the population of this temporary suburb was 700. This represented roughly one fifth of the total population of the Federal Capital Territory at the time. In 1956, the Department of Interior decided to clear the settlement so that embassies could be built. In 1960, the member of parliament for the ACT, Jim Fraser, described Westlake as one of two "hidden valleys of disgrace, which are never shown to tourists and are seen by visitors only by chance". The Commonwealth and the states agreed in 1911 that Australia needed adequately trained foresters, although they did not agree to establish a forestry school until 1920. Prime minister Stanley Bruce promised to fund it during the 1925 election campaign and construction of the Commonwealth Forestry School commenced in 1926 at Westridge near the brickworks and Westbourne Woods. Its permanent building in Yarralumla was designed by Federal Capital Commission architects J. H. Kirkpatrick, and H. M. Rolland. It is built in the Inter War Stripped Classical style as a single storey rendered brick building with a parapet and a hipped tiled roof. Various Australian woods, including Queensland maple and walnut (Cryptocarya palmerstonii), red cedar, red mahogany, hoop pine and mountain ash, were used throughout the building. It opened in April 1927 and it was completed in June. Due to financial stringency during the Great Depression and other priorities during the Second World War, it had few students in its first years. The Forestry School was absorbed by the Australian National University in 1965 and forestry courses are now carried out at its main campus in Acton. The Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation (CSIRO) Forestry and Forestry Products subsumed the school in 1975. Westridge House, an impressive Tudor style structure, was completed in January 1928. It underwent a A$500,000 refurbishment and was later used as a residence for the chief officer of the CSIRO. The former Forestry School and Westridge House are now leased out by the CSIRO.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін

Яралулланың қазіргі географиялық шекарасы 1960 жылдардың басында Скривенер бөгетінің құрылысымен бекітілді, одан Леди Денман Драйв өтеді, бұл Молонгло өзенін тоғауға және Бурли Гриффин көлін құруға мүмкіндік берді. Құрылыс 1960 жылдың қыркүйегінде басталды, ал бөгет 1963 жылдың 20 қыркүйегінде жабылды. Көл жоспарланған деңгейге 1964 жылдың 29 сәуірінде жетті. 1964 жылдың 17 қазанында премьер-министр сэр Роберт Мензиз көлдің толтырылуын еске алды. Яралулла Вестлейк ауданын қоса алды, ол бұрын Актонның бір бөлігі болған. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бұл маң тез кеңейе бастады, көптеген жеке үйлер салынды. Яралулланың төмен деңгейлі маң имиджі 1960 және 1970 жылдарға дейін сақталды. Бұл жалпы пікір Бурли Гриффин көлі құрылып, айналасы саябақтарға айналғаннан кейін өзгерді; аймақ жақын арада әдемі көл жағалауындағы орнымен танымал болды. 1980 жылдары маңның жаңаруымен байланысты үй бағалары көтеріле бастады. Көптеген бастапқы үкімет салған монокрит, кірпіш және ағаш үйлер бұзылып, олардың орнына түрлі заманауи стильдегі және материалдардан жасалған үлкен үйлер салынды, бірақ 2004 жылы бұл процесс маңның шығыс бөлігіне қарағанда орталық бөлігінде одан да жоғары деңгейде болды.

Демография

1928 жылғы сайлау тізімінде Вестридж аймағының халқы 130-дан асты. Олардың 47,9% -ы ер адамдар еді. Аймақтағы жергілікті австралиялықтардың үлесі 0,9% құрады, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (3,2%) төмен. Аймақтағы үй иелерінің саны 47,8% болды, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (31,0%) әлдеқайда жоғары. Шаруашылықтардың 23,0% жалдамада тұрды. Вестон паркі Берли Гриффин көлінің оңтүстік жағалауын бойлап созылған парктер тізбегінің бір бөлігін құрайды; басқа парктердің ішінде Ярралумла шығанағы, Леннокс бақтары (ішінде Канберра-Нара паркі деп аталатын жапон бағы бар) және Стирлинг паркі бар. Берли Гриффин көлінің жағасында орналасқан Ярралумла шығанағы Канберра ескек клубының, ANU желкендесу клубының, Австралия спорт институтының ескек орталығының және YMCA желкендесу клубының базасы болып табылады, ал Оңтүстік Крест яхта клубы Леннокс бақтарының қарсы жағындағы Лотус шығанағында орналасқан. Ярралумла маңындағы сопақша алаң аймақтың бастауыш мектебіне, сондай-ақ қоғамдық зал мен бірнеше теннис кортына жақын орналасқан. Ярралумаладағы жалғыз қоғамдық көлік ACTION автобустарымен қамтамасыз етіледі. 57-ші бағыт Вудэн және Сити алмасу станциялары арасында Новар көшесі, Шлич көшесі және Хоптун айналымы арқылы өтеді. 2019 жылы жарияланған Капитал Метро жеңіл рельс жүйесінің екінші кезеңіне қатысты бизнес-жоспарда Ярралумаланың шығыс шетіндегі Комонвелт даңғылындағы Альберт Холл және Аделаида даңғылының Хоптун айналымымен, сондай-ақ оңтүстік шетіндегі Новар және Кент көшелерімен қиылысатын жерлерде аялдамалар қарастырылған. Ярралумалада үш құдайға сиыну орны бар: Вестон және Лох көшелерінің бұрышындағы Әулие Петр Шанель шіркеуі, Денман көшесіндегі Ярралумла Біріктіру шіркеуі және Империя айналымындағы Канберра мешіті.

Білім

Яралумаланың алғашқы мектебі, католиктік Санкт-Петер-Шанель бастауыш мектебі 1956 жылы ашылды; ол 1990 жылдары жабылды. Яралумала бастауыш мектебі, мемлекеттік мектеп, 1957 жылы ашылды. Лофтус көшесіндегі Монтессори балабақшасы – балабақша, ал Макгилливрей көшесіндегі Кішкентай ложа – күндізгі күтім орталығы. Яралумалада орта мектептер жоқ. Аймақтық мемлекеттік орта мектеп (7–10 сыныптар) – оңтүстікке қарай Дикиннің көршілес ауданындағы Альфред Дикин орта мектебі, ал аймақтық жоғары сынып колледжі (11–12 сыныптар) – оңтүстік-шығысқа қарай бірнеше шақырым жердегі Наррабунда колледжі. Жақын жердегі жеке меншік мектептер – Дикиндегі Кенберра қыздар гимназиясы және Ред-Хиллдегі Кенберра гимназиясы. 1988 жылы құрылған жапон тіліндегі қосымша білім беру бағдарламасы – Канберра жапон мектебінің кеңсесі Яралумаладағы Жапон елшілігінің консулдық бөлімінде орналасқан және сабақтар Альфред Дикин орта мектебінде өтеді.