Кіріспе

Британдық армия офицері (1717–1790)

Джордж Август Эллиотт, 1-ші барон Хитфилд, (25 желтоқсан 1717 – 6 шілде 1790) – британ армиясының шотланд офицері, 18-шы ғасырда үш ірі соғыста қызмет еткен. Ол Жеті жылдық соғыста Германияда шайқасып, Белль-Иль (Франция) және Кубаға жасалған британдық шабуылдарға қатысып, ерекше көзге түсті. Элиотт Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде 1779 жылдан 1783 жылға дейін жалғасқан Ұлы Гибралтар қоршауында Гибралтар гарнизонына қолбасшылық еткенімен танымал. Ол бекіністі табысты қорғағаны және испан және француз басқыншыларын жеңіске жеткізгені үшін құрметке ие болды.

Ерте өмір

Элиотт Роксбургширдегі Стобс қамалының жанындағы Уэллс үйінде дүниеге келді. Ол, Стобс баронетінің 3-ші ұрпағы, Сэр Гилберт Элиотттың, Роксбургширдегі Бру және Уэллс қалаларынан шыққан алыс туысы Елеонора Эллиоттан туған он бірінші (және тірі қалған сегізінші) баласы еді. Елеонораның інісі – әскери қызметкер және сарайлық Уильям Эллиот. Елеонораның қарындасы Шарлотта Гибралтар губернаторы Роджер Эллиотқа үйленген.

Білім беру және ерте басқару

Элиотт Голландия Республикасындағы Лейден университетінде білім алды және Францияның Ла-Фер әскери мектебінде артиллерия және басқа да әскери пәндерді оқыды. 1735-1736 жылдары Пруссия армиясында қызмет етті. 1741 жылы инженерлер қатарына ауысып, 2-ші атты гренадирлер гвардиясының құрамына қосылды, онда оның анасының інісі Уильям Эллиот Уэллс сол кезде подполковник болды, ал кейіннен Элиотт өзі де подполковник болды. Ол 1742-1748 жылдар аралығында Австрия мұрагерлік соғысында қызмет етті, Деттинген шайқасында жарақаттанды. 1744 жылы ерекше инженер, ал 1747 жылы Ширенсес қаласында орналасқанда штатты инженер болып тағайындалды. 1757 жылы Элиотт инженерлер қызметінен кетті.

Жеті жылдық соғыс

Элиотт 1756 және 1759 жылдар аралығында король Георг II-нің ADC қызметін атқарды, осы кезеңде ол полковник шеніне көтерілді. 1758 жылы Францияға жасалған экспедицияда бригадир болып тағайындалды, онда ол Жеңіл атқыштар бригадасына қолбасшылық етті. Оған 1-жеңіл ат полкін (кейін 15-жеңіл драгун, сосын 15-гусар) құру және оның полковнигі болу тапсырылды. Элиотт неміс науқанында, әсіресе 1759 жылғы Минден шайқасында генерал-майор болып тағайындалғанда және 1760 жылғы Эмсдорф шайқасында өзгеше көзге түсті. 1765 жылы генерал-лейтенант болып тағайындалды. 1775 жылдың 6 наурызында ол құпия кеңесші болып тағайындалды және уақытша Ирландиядағы күштердің бас қолбасшысы болып тағайындалды.

Гибралтар және Ұлы қоршау

1777 жылы 25 мамырда Элиотт Гибралтар губернаторы болып тағайындалды, бұл қызметті бұрынғы уақытша губернатор Роберт Бойдтан қабылдады. 1778 жылы Элиотт генерал шеніне көтерілді. 1779 жылғы шілдеде Гибралтар француз және испан әскерлерінің қоршауына түсті. Элиотт инженерлік дағдыларын бекіністерді жақсарту үшін тиімді пайдаланды. Тамыз айына қарай, испандықтар гарнизонды аштықтан құртуға ниеттенгені анық болды. Гибралтардың Ұлы қоршауы 1779 жылдан 1783 жылға дейін жалғасты. 1779 жылғы 21 қыркүйекте жазылған және 4 қазанда жеткізілген Элиотттың Фуллер ханымдарға жолданған хаты сақталған, онда қарапайым түрде "Жаңалық жоқ. Г. А. Э." деп жазылған. Элиотт қанағаттанған адам болды, оның тағамы көкөністер, бисквит және судан тұрды. Ол сондай-ақ әдетте бір уақытта төрт сағаттан артық ұйықтамайтын. Джордж Картердің 1782 жылы салған суреті Ұлттық портрет галереясында сақталған.

Кейінгі мансап

1787 жылы Элиот Англияға оралды. 1787 жылдың 6 шілдесінде ол Гибралтардың лорды және бароны Хитфилд титулына ие болды, сондай-ақ оның құрметіне көптеген мүсіндер, портреттер және монеталар жасалды. 1788 жылдың 27 ақпанында жазылған өсиетнама бар. 1788 жылдың 19 мамырында Элиотт ресми түрде Бат орденінің рыцары аталды, ал 1788 жылдың маусым айында Джеймс Гиллрей «Инсталляция кешкі асы» атты портретін салған, ол Ұлттық портрет галереясында сақталады. Осы шамада Элиотт Гибралтарға құрлық жолымен қайтып бара жатқанда, ол сол кезде губернатор болып қызмет еткен Гибралтарға жетті. Бірақ ол ауырып, Аахен аймағында емделу үшін қалды. 1790 жылы ол Гроссен қонақ үйінде (Дубигк); Карлсбад (Херр Браммерцтің жанында); Кайзербад, Аахен (Херр Мохреннің жанында) болды. 1790 жылдың маусым айында ол Аахендегі Калкофен сарайын (қазіргі Талботштрассе, Аахен, Германия) жалға алып, жиһаздарын көшірді, бірақ оның ыңғайлылықтарын көпке дейін пайдалана алмады.

Жеке өмірі, отбасы және өлімі

Элиот алкоголь мен еттен бас тартқан және вегетариандық өмір салтын ұстанған. Ол "ешқашан қатты ішімдік пен ет жемеген, көбінесе көкөністер, қарапайым десерттер мен сумен тамақтанған" деп жазылған. Ол бірде-бір уақытта төрт сағаттан артық ұйықтамайтын. 1748 жылдың 8 қыркүйегінде Лондонның Ньюгейтсіз Сент-Сепульхре шіркеуінде Джордж Август Элиот, сэр Фрэнсис Дрейктің қарындасы Анн Полексфен Дрейкке (1726–1772) үйленді. Олардың екі баласы болды:
Фрэнсис Август Элиот, 2-ші барон Хитфилд (31 желтоқсан 1750 – 26 қаңтар 1813), ол ешқашан үйленбеген, баласы болмаған және демек, соңғы Хитфилд бароны болды. Ол Натвеллді өзінің еңіштісі, сэр Фрэнсис Дрейктен (1723–1794) мұра еткен;
Анн Полексфен Элиотт (1754–24 ақпан 1835), ол 1777 жылдың 21 мамырында Джон Трейтон Фуллерге тұрмысқа шығып, көптеген балалары болды. 1790 жылдың 6 шілдесінде Элиотт Аахендегі Калкофен сарайында жергілікті минералды суды көп ішуден туындаған деп есептелетін сал (инсульт) салдарынан қайтыс болды және бастапқыда сарай аумағына жерленді. Оның жеке мүлкі 27 шілдеге дейін расталып, оның мұрагерлері оның жиһаздарын сатты. Кейін 1790 жылы оның денесі қайтадан қазылып алынып, Шығыс Сассекстегі Хитфилд қаласында қайта жерленді. Біраз уақыттан кейін оның денесі тағы да қазылып алынып, әйелі Дрейктің әулетімен байланысты Девон штатындағы Бакланд Монахорумдағы Сент-Эндрю шіркеуінде қайтадан жерленді.

Мұра және ескерткіштер

Генерал Элиотт Гибралтар фунтының банкнотасында бейнеленген. Оның суреті 1995 жылдан бері Гибралтар үкіметі шығарған 10 фунттық банкноталарда қолданылып келеді. 1787 жылдың тамыз және қыркүйек айларында Джорджтың портретін сэр Джошуа Рейнольдс салған, ол қазір Ұлттық галереяда сақтаулы. Джон Синглтон Коплидің "Гибралтарда жүзбелі батареялардың жеңілісі, 1782 жылдың қыркүйегі" атты суреті 1787 жылдан бері Гильдхолл өнер галереясында сақталған, ал Коплидің тағы бір суреті – бұл жолы бас портреті (сілтеме) қазір Ұлттық портрет галереясында. Тағы бір американдық суретші Джон Трамбулл Гибралтар гарнизонының "Шығуы" атты танымал портретін жасады, ол Метрополитен өнер мұражайында орналасқан. Оның портретін 1788 жылы Мэзер Браун да салған. Оның мәрмәр ескерткіші мен мүсіні Лондондағы Сент-Пол соборының оңтүстік қанатында орналасқан. 1858 жылы жасалған Эллиоттың бюсті Гибралтар ботаникалық бағында тұр. Жан Пьер Дроз "Джордж Август Элиотт, 1-ші барон Хитфилд" атты қола медаль жасаған. Англия бойынша оның есімін құрметтейтін көптеген пабтар бар, соның ішінде Уиллоуби Уотерлейс, Лестерширдегі "Генерал Элиотт", Уксбридждегі Гранд Юнион каналында және Оксфордширдегі Оңтүстік Хинкси ауылындағы пабтар. Ол Роберт Бернстің "Қуанышты тіршілікке ие болғандар" кантатасында шабыттандыратын тұлға ретінде еске алынады. "Мен Марстың ұлымын" әнін орындаған ескі солдат: "Елімнің қажеті болса, Елиот бастағанда, / барабанның шуына аяқтарымды шалысқанша билер едім".