Кіріспе

Британдық әскери және саяси қайраткер (1726–1802)

Исаак Барре (15 қазан 1726 – 20 шілде 1802) – ағылшын-ирландтық әскери және саяси қайраткер. Ол Жеті жылдық соғыс кезінде британдық армияда қызмет етіп, көзге түсті, кейіннен парламентте Вильям Питттің белсенді қолдаушысы болды. Ол британ үкіметінің саясатына қарсы болған американдық отаршылдарды атау үшін "Азаттық ұлдары" терминін қолданғанымен танымал.

Ерте өмір

Барре 1726 жылғы 15 қазанда Дублинде, Мари Мадлен (Работо) Барре мен Питер Барренің, Ирландияға қашып келген гугеноттардың ұлы ретінде дүниеге келді. Питер Барре зығыр сатушы болып жұмыс істеді және Дублин қаласының бас шерифі қызметін атқарды. Исаак Барре Тринити-колледжінде білім алып, 1745 жылы өнер бакалавры дәрежесін алды. Оның ата-анасы оның құқық білімін оқығанын қалаған, ал Дэвид Гаррик оның актерлік қабілеті бар екенін айтып, оны жұмысқа алып, оқытуға дайын болды, бірақ Барре әскери карьераны таңдап, 1746 жылы Ұлыбритания армиясына қадам басты.

Әскери мансап

Барре 1746 жылы 32-ші жаяу полкіне прапорщик болып қабылданды. Полк Австрия мұрагерлік соғысы кезінде Фландрияда орналасқан еді, ал Барре 1748 жылы соғыс аяқталғанға дейін алғашқы әскери тәжірибесін алды. Ол қызметін жалғастырды, 1755 жылы лейтенант, ал 1756 жылы капитан болды. Француз және үнді соғысы кезінде ол өзінің қамқоршысы генерал Джеймс Вулфтың басшылығымен 1757 жылғы Рошфорт экспедициясында, онда ол алғаш рет Лорд Шелбернмен танысты, содан кейін Канадада генерал-адъютант болып тағайындалды, Луисбургте (1758) және Квебекте (1759) шайқасты. 1759 жылы ол майор шеніне көтерілді, бірақ бұл шен Америкадағы қызметі кезінде ғана сақталды. Вулф қаза тапқан Квебек экспедициясында Барре бетіне оқ тиіп, ауыр жарақат алды және оң көзін жоғалтты. Ол Бенджамин Уэсттің танымал картинасында бейнеленген, өліп бара жатқан Вулфтың төңірегіне жиналған топтың мүшесі болды. 1760 жылдың қыркүйегінде Англияға оралған Барре көп жылғы лайықты қызметіне қарамастан, Уильям Питт-ағадан шен беруден бас тартты және көмек үшін Шелбернге жүгінді. Шелберннің ирландиялық иеліктерінде сапардан кейін, ол 106-шы жаяу полкінің подполковнигі болды, ал 1763 жылы британ армиясының генерал-адъютанты және Стирлинг қамалының губернаторы болып тағайындалды.

Саяси мансап

Шелберн Баррени лорд Бьютке таныстырып, оны Чиппинг-Уайкомб округінен (1761–1774) парламентке әкелді, оны Питтке қарсы күреске "браво" ретінде таңдады. 1774 жылы Барре округі Кальнеге ауысты, ол 1790 жылға дейін қызмет етті. Парламентте өзінен-өзі жасақталған аз ғана сарбаздардың бірі болған Барре, Шелберннің негізгі қолдаушыларының біріне айналды. Алғашқы саяси сөзінде ол әскери министр Уильям Питтке қатысты қатты шабуыл жасап, келесі күні Питттің өзінің алдында осы шабуылды қайталады. Барре Солтүстік Американы жақсы білгендіктен (ол американдық саудагерлер тобымен достық қарым-қатынаста болған саясаткерлердің бірі болды), ол отаршылдардың жақтаушысы болды және 6 ақпанда 1765 жылы қабылданған мөртаңбалық заңға қарсы шығып, оларды "Азаттық ұлдары" деп атады. Оның отты сөздерінің бір мысалы – Чарльз Тауншенд мөртаңбалық акт шешімдерін ұсына келіп, колониялардың "оларды отырғызған, тәрбиелеген және оларға қамқорлық жасаған ана еліне үлес қосуы керек" деген пікіріне берген жауабы:

"Сіздер оларды отырғыздыңыз ба? Жоқ! Сіздердің зорлық-зомбылықтарыңыз оларды Америкаға әкелді. Олар сіздердің тирандығыңыздан қашып, сол кездегі өсірілмеген және құнарсыз жерге келді, онда олар адам баласының көтере алатын барлық қиындықтарға, соның ішінде ең қатыгез, менің ойымша, ең мықты жаудың қатыгездігіне тап болды. Сіздер оларды баптадыңыз ба? Олар сіздердің немқұрайлылығыңызда өсті. Сіздер оларға қамқорлық жасаған кезде, ол қамқорлық оларды басқару үшін, бір бөлімде және екінші бөлімде, бәлкім, осы үйдің кейбір мүшелерінің орынбасарларының орынбасарлары жіберілді, олардың бостандығын тыңдауға, олардың іс-әрекеттерін бұрмалауға және олардан пайда табуға жіберілді; олардың мінез-құлқы көптеген жағдайларда осы азаттық ұлдарының қанын олардың ішінде қайтаруға себеп болды. Сіздер оларды қаруларыңызбен қорғадыңыз ба? Олар сіздің қорғанысыңыз үшін батыл түрде қару алып, шекарасы қанға батқан, ал ішкі аймақтары сіздің табысыңызға барлық аз жинақтарын берген елдің қорғанысы үшін еңбек етті. Менің ойымша, бұл халық патшаның кез келген азаматы сияқты адал, бірақ өз бостандықтарына қызғанышпен қарайтын және егер олар бұзылса, оларды қорғайтын халық; бірақ мәселе тым нәзік және мен одан артық ештеңе айтпаймын." Мөртаңбалық акт дағдарысы кезінде Барре оны жоюды ғана емес, сонымен қатар Декларациялық актта жазылған салық салудың толық құқығына қарсылық көрсетті. Хорас Уолпол Баррені "қою [шашы қара], мықты денелі, әскери кейіпті, жас, бірақ бір жағында ерекше бұрмаланған, бетіне кірген оқтан босатылғандай көрінетін және бір көзіне қатыгездік сыйған адам" деп сипаттады. Барре 1783 жылы соқыр болып, парламенттің бірнеше сессиясын қатыстыра алмады. Кейін ол өз орнына оралды, бірақ бұрынғыдай тиімді болмады. 1790 жылы зейнеткерлікке шықты.

Өлім және жерлеу

Барре 1802 жылғы 20 шілдеде Лондонның Мейфэр ауданындағы Стэнхоп көшесіндегі үйінде қайтыс болды. Ол Шығыс Рейнемдегі Сент-Мэри маңындағы зиратқа жерленді. Барренің қалған мүлігін алған мұрагері – Энн Тауншенд, Тауншенд маркизасы, оны Джордж Тауншендке, 1-маркиз Тауншендке үйленбес бұрын таныған. Ол шамамен 24 000 фунт стерлинг (2018 жылы шамамен 2,3 миллион фунт стерлингке немесе 3,2 миллион долларға бағаланған) алды.

Мұра

Пенсильвания штатындағы Уилкс-Барре қаласы, сондай-ақ Массачусетс штатындағы Барре қаласы оның құрметіне аталған. Вермонт штатында да Барре есімді қала мен кент бар (Барре қаласы және Барре кенті), сондай-ақ Нью-Йорк және Висконсин штаттарында Барре қалалары бар. Бұған қоса, Нью-Йорк қаласында Барреге арналған ескерткіш орнатылған, ал АҚШ-тың шығысындағы көптеген қалаларда оның есімімен көшелер аталған.