Кіріспе
Құрып кеткен американдық компания
Cendant Corporation – негізінен жылжымайтын мүлік және туризм салаларындағы бизнес пен тұтынушыларға қызмет көрсетумен айналысқан американдық компания. 2005 және 2006 жылдары компания таратылып, құрамындағы кәсіпорындары жекеге бөлінді немесе сатылды. Штаб-пәтері Нью-Йорк қаласында орналасқанымен, кеңсе қызметкерлерінің көп бөлігі Нью-Джерси штатының Парсипани-Трой-Хиллс қаласында жұмыс істеді. Оның соңғы бас директоры Генри Сильверман болды.
Негізін қалау
Hospitality Franchise Systems Inc. (HFS) Blackstone Group жеке капитал фирмасының еншілес компаниясы ретінде қонақүй франшизаларын сатып алу мақсатымен құрылды. Оның басшысы – Blackstone серігі және Days Inn бұрынғы бас директоры Генри Сильверман. 1990 жылы HFS Говард Джонсон және Prime Motor Inns компаниясынан АҚШ-тағы Ramada брендіне құқықтарды 170 миллион долларға сатып алып жұмысын бастады. 1992 жылы HFS банкроттықтан Days Inn франшизасын 290 миллион долларға сатып алды. Бұл сатып алу HFS-ті әлемдегі ең ірі қонақүй франчайзиріне айналдырды, оның брендтері 2300 қонақүйге лицензияланды. Blackstone 1992 жылдың желтоқсанында Hospitality Franchise Systems компаниясын IPO арқылы биржаға шығарды. HFS 1990-шы жылдары өз өлшемі бойынша ең жылдам өсіп келе жатқан компаниялардың бірі болды және компания акциялары IPO бағасынан – акциясы 4 доллардан 1998 жылы 77 долларға дейін өсті. 1993 жылы HFS Super 8 брендін 1000 мотельге франшизамен 125 миллион долларға сатып алды, сондай-ақ Park Inn брендінің 61 қонақүйін сатып алды. Компания казино индустриясына қысқа ғана уақытқа енді, бірақ 1994 жылдың қарашасында National Gaming ретінде осы бизнестен бөлінді. 1995 жылы HFS Wingate Inn атты жаңа қонақүй брендін іске қосты. Компания басшылығы қонақүй индустриясындағы барлық мүмкіндіктерді сатып алуға жеткілікті мақсаттарды тауысып алғаннан кейін, Hospitality Franchise Systems жылжымайтын мүлік бизнесіне кеңейді. Сильверман HFS-тің франшизалық басқару дағдылары қонақжайлылықтан тыс салаларда да табысқа жеткізеді деп үміттенеді. 1995 жылдың тамызында ол MetLife компаниясынан 200 миллион долларға Century 21 компаниясын сатып алды. Компания сол айда өзінің кеңейтілген қызметін көрсету үшін HFS Inc. деп өз атауын өзгертті, содан кейін 740 миллион долларға Coldwell Banker компаниясын сатып алып, HFS-ті АҚШ-тағы жылжымайтын мүлік брокерлерінің ең ірі франчайзиріне айналдырды. 1996 жылы HFS Avis автокөліктерді жалға беру компаниясын 793 миллион долларға сатып алды. HFS-тің негізінен франчайзер болу стратегиясына сәйкес, Avis брендінің және брондау жүйесіне иелік етті, ал Avis-тің корпоративтік меншігіндегі филиалдарының жұмысын Avis Rent a Car, Inc. жаңа компаниясы ретінде сатты. HFS сондай-ақ 825 миллион долларға дейін уақытты бөлісумен алмасу қызметін ұсынатын Resort Condominiums International компаниясын сатып алды. 1997 жылы HFS PHH Corp компаниясын 1,8 миллиард долларға сатып алды. PHH ипотекалық брокерлік, көші-қон қызметтері және автопаркпен басқару бизнесі HFS-тің жылжымайтын мүлік және автокөліктерді жалға беру бизнесімен үйлесетіні күтілді. Алайда, сол жылдың соңында Сильверман HFS-ті CUC International компаниясымен, тікелей маркетингтік компаниямен, апатты бірігуге бастады. Бұл компания жеңілдікті мүшелік бағдарламаларын, мысалы Shoppers Advantage және Travelers Advantage ұсынатын. HFS және CUC 1997 жылдың 18 желтоқсанында «теңдердің бірігуі» арқылы бірігіп, Cendant Corporation құрды. Бірігудің аясында Сильверман компаниямен күнделікті жұмысына қатысуын азайтатынын және CUC негізін қалаушы және бас директоры Уолтер Форбстың орнына компания төрағасы болады деп мәлімдеді. 1998 жылдың қаңтар айында Cendant Jackson Hewitt компаниясын, салық дайындау кеңселерінің франчайзингтік желісін 480 миллион долларға сатып алды.
In 1996, HFS acquired the Avis car rental company for $793 million. In keeping with HFS's strategy of being primarily a franchisor, it kept ownership of the Avis brand name and reservations system, while selling off the operations of Avis's corporate owned locations as a new company, Avis Rent a Car, Inc. HFS also bought Resort Condominiums International, a timeshare exchange service, for up to $825 million. In 1997, HFS acquired PHH Corp. for $1.8 billion. PHH's businesses of mortgage brokerage, relocation services, and fleet management were expected to synergize with HFS's real estate and car rental businesses. However, later that year, Silverman led HFS into what would prove a disastrous merger with CUC International, a direct marketing company that operated discount membership programs like Shoppers Advantage and Travelers Advantage. HFS and CUC combined in a "merger of equals" on December 18, 1997, to form Cendant Corporation. As part of the merger, Silverman announced he would reduce his day to day involvement with the company and assume the company's chairmanship in preference of CUC's founder and CEO Walter Forbes. In January 1998, Cendant purchased Jackson Hewitt, a franchised chain of tax preparation offices, for $480 million.
Бухгалтерлік ахуал
Бірігуден кейінгі бірнеше айда, 1998 жылдың сәуірінде Cendant компаниясы CUC-те ауқымды есептесу бұзушылықтарын анықтады, бұл 1990-шы жылдардағы ең ірі қаржылық даудың біріне әкелді. Ол кезде вице-президент Э. Кирк Шелтон компанияның кірісін үш жыл ішінде 500 миллион долларға көтеріп көрсеткені хабарланды. Ол 1997 жылы 55,4 миллион доллар таза табыс тапқанын мәлімдеген, бірақ 1997 жылғы нақты нәтиже 217,2 миллион доллар таза зиянды көрсетті. Cendant-тің есептесу кітаптарындағы осы бұзушылықтар 1998 жылдың басында анықталғаннан кейін, Cendant директорлар кеңесі құрған аудит комитеті тергеу бастады және CUC-тің бұрынғы басқару тобы, соның ішінде оның басшылары Уолтер Форбс пен Кирк Шелтон бірнеше жыл бойы жалған бизнес-мәлімдемелерді алаяқтықпен дайындағанын анықтады. Бұл есеп жарияланғаннан кейін компанияның нарықтық құнына келтірілген зиян шамамен 14 миллиард долларды құрады, акциялары 41 доллардан шамамен 12 долларға дейін құлдырады. Ол кезде бұл оқиға ел тарихындағы ең ірі есептесу алаяқтығы болып саналды. Алаяқтық әшкέρленгеннен кейін, Сильверман мен Cendant басқармасы Форбсті отставкаға жіберді, ал Сильверман бас директор лауазымын иеленді. 2001 жылдың наурызында Форбс пен Шелтон федералдық қазылар алдында айыпталып, Құнды қағаздар және биржалар комиссиясы тарапынан сотқа берілді, комиссия компанияны және оның инвесторларын миллиардтаған долларға шығынға салған ауқымды есептесу алаяқтығын ұйымдастырды деп айыптады. Шелтон 10 жылдық түрме жазасының 8 жылын өтегеннен кейін, үлгілі мінез-құлқы үшін мерзімінен бұрын босатылды. Бұрынғы бас директор Уолтер Форбс 2007 жылы 12 жылға бас бостандығынан айырылды. Сильверман басшылығымен Cendant есептесу дауынан оңай жаңғырып, 2000 жылдардың басында нарықтан асып түсті.
Ашу-ызадан кейінгі кезең
Алдамшылыққа байланысты туындаған мәселелерден кейін Cendant компаниясы қарызын төмендету және есептесудегі бұрмашылықтан туған қаржылық зиянды өтеу үшін бизнесті сатуға кірісті. 1998 жылы компания жасырын жарнамалық жарияланымдарды шығаратын Hebdo Mag-ты басқарушылық сатып алу тобына 450 миллион долларға сатты. 1999 жылы ол тұтынушылық бағдарламалық жасақтама бөлімін, Cendant Software (Blizzard Entertainment, Davidson & Associates, Knowledge Adventure және Sierra On Line) француз баспасы Havas-қа 770 миллион долларға сатты. 2001 жылы Cendant қайтадан сатып алу саясатын қолданды. Ол Avis Rent a Car компаниясының операцияларын 937 миллион долларға қайта сатып алды. Ірі онлайн-саяхат порталын құру мақсатында Galileo International компаниясын 2,9 миллиард долларға және Cheap Tickets компаниясын 425 миллион долларға сатып алды. Fairfield Communities компаниясын 690 миллион долларға, ал Trendwest Resorts компаниясын 980 миллион долларға сатып алып, уақыттық иелену құқығын сату және басқару бизнесіне енді. 2002 жылы Cendant компаниясы Budget Rent a Car компаниясын банкроттықтан 110 миллион долларға сатып алды, сонымен қатар 2,8 миллиард долларлық қарызын да мойнына алды. Budget пен Avis-тің бірігуі Cendant-ті АҚШ-тағы екінші ірі көлік жалға беру компаниясына айналдырды. Осы стратегияның аясында бірнеше негізгі емес бизнес сатылды немесе бөлінді. 2004 жылдың маусым айында Cendant компаниясы Jackson Hewitt-ті бастапқы публиктік ұсыным (IPO) арқылы 638 миллион долларға сатты. 2005 жылдың қаңтар айында Cendant ипотекалық және автопарк басқару бизнесін PHH Corporation ретінде бөліп шығарды. Келесі айда Cendant автопарк карталарын ұсынатын Wright Express бөлімшесін бастапқы публиктік ұсыным арқылы 1,03 миллиард долларға сатты. 2005 жылдың қазан айында Cendant өзінің маркетингтік қызметтер бөлімін, оның ішінде мүшелік сауда бағдарламаларын, Apollo Management компаниясының құралы Affinion Group-қа 1,8 миллиард долларға сатты. Осы сатудан түскен қаражат Cendant-тің негізгі бизнесін кеңейту үшін сатып алуларға жұмсалды. 2004 жылдың қарашасында Cendant компаниясы АҚШ-тағы саяхатқа бронь жасаудың үшінші ірі сайты Orbitz-ті 1,2 миллиард долларға сатып алды. 2004 жылдың желтоқсанында Cendant Marriott International компаниясының қонақ үй брендіндегі үлесін сатып алып, Ramada атауына толық бақылау орнатты. 2005 жылдың ақпан айында Cendant компаниясы Еуропадағы екінші ірі саяхат броньдеу сайты Ebookers-ті 350 миллион долларға сатып алды. 2005 жылдың сәуірінде Cendant компаниясы Gullivers Travel Associates компаниясын сатып алды, бұл британдық компания саяхат пакеттерін және қонақ үй түндерін көтерме саудамен сатады, ол 1,1 миллиард долларға сатылды. 2005 жылдың қазан айында компания Wyndham қонақ үй брендін Blackstone компаниясынан 111 миллион долларға сатып алды.
As part of this strategy, several non core businesses were sold or spun off. In June 2004, Cendant sold Jackson Hewitt for $638 million through an initial public offering. In January 2005, Cendant spun off its mortgage and fleet management businesses as PHH Corporation. The next month, Cendant sold its Wright Express division, a provider of fleet cards, for $1.03 billion through an initial public offering. In October 2005, Cendant sold its marketing services division, including its membership shopping programs, to Affinion Group, a vehicle of Apollo Management, for $1.8 billion. Meanwhile, proceeds from these sales were used for acquisitions to expand Cendant's core businesses. In November 2004, Cendant purchased Orbitz, the third largest travel booking site in the U. S., for $1.2 billion. In December 2004, Cendant consolidated its control of the Ramada name by buying out Marriott International's stake in the hotel brand. In February 2005, Cendant acquired Ebookers, the second largest travel booking site in Europe, for $350 million. In April 2005, Cendant acquired Gullivers Travel Associates, a British seller of travel packages and wholesale hotel nights, for $1.1 billion. In October 2005, the company bought the Wyndham hotel brand from Blackstone for $111 million.
Бөліну
2005 жылдың 23 қазанында Cendant компаниясының жеңілдету стратегиясы оның қонақүйлер, жылжымайтын мүлік, саяхат қызметтері және жалға берілетін автомобильдерге бағытталған төрт жеке компанияға бөлінетіні туралы хабарландырумен аяқталды. Сильверманның айтуынша, бұл бөліну акционерлердің құндылығын арттырады, себебі нарық Cendant құрамындағы бизнес бөлімдерінің құндылығын жақсырақ таниды. Cendant бастапқыда Travelport деп аталатын компания ретінде саяхат қызметтерін акционерлеріне бөліп беруді жоспарлаған, бірақ 2006 жылдың 30 маусымында Cendant Travelport-ты Blackstone компаниясына 4,3 миллиард долларға сататынын хабарлады. 2006 жылдың 31 шілдесінде Cendant-тің жылжымайтын мүлік және қонақүй бөлімдері бөлініп, тиісінше Realogy және Wyndham Worldwide деген жеке компанияларға айналды. Travelport компаниясын Blackstone компаниясына сату 2006 жылдың 23 тамызында аяқталды. Бұл Cendant-ті Avis, Budget Rent a Car және Budget Truck Rental компанияларынан тұратын көлік жалға беру бизнесімен қалдырды. Компания 2006 жылдың 1 қыркүйегінде Cendant атауын жойып, Avis Budget Group деп өзгертті.
Автомобильдерді жалға беру
Cendant Avis және Budget жалға беру брендтеріне ие болды, осы активтерді CCRG (Cendant Car Rental Group) басқарды. Avis және Budget бірлескен автопаркті пайдаланады және бірдей "ішкі" жүйеге ие, бірақ әртүрлі орналасқан жерлерде жұмыс істейді, әртүрлі қызмет деңгейлерін ұсынады және бағалары шамалы өзгеше. Cendant атауы жойылғаннан кейін, автомобиль жалға беру бөлімшесі Avis Budget Group деп аталды және қазіргі таңда NASDAQ қор биржасында CAR таңбасымен сауда жасап тұр.