Кіріспе

"Мен, Мадд" – американдық ғылыми-фантастикалық телесериал "Жұлдыздар жолының" екінші маусымының сегізінші бөлімі. Стивен Кандел жазған (Джин Родденберридің әңгімесі негізінде) және Марк Дэниелс түсірген, алғаш рет 1967 жылдың 3 қарашасында көрсетілді. "Энтерпрайз" экипажы алғашқы маусымдағы "Маддтың әйелдері" эпизодында танысқан алаяқ Гарри Маддпен (Роджер К. Кармель) екінші рет кездеседі. Мадд енді оның барлық тілегін орындайтын андроидтар планетасының жоғары билеушісі. Эпизодтың авторы ретінде Стивен Кандел көрсетілгенімен, Дэвид Джеррольд авторлық құқығы бұзылмаған қайта жазу жұмысын жасады. Соңғы сценарий қызметкерлер тарапынан көптеген өзгерістерге ұшырады, ал Джеррольд өзінің тек бір бастапқы идеясы түпкілікті эпизодқа енгенін мойындайды. Сондай-ақ, продюсер Джин Л. Кун авторлар гильдиясының арбитражына авторлық мәселені ұсыныпты, бірақ ол бас тартқан.

Сюжет

Жұлдыздық Флот лейтенанты болып көрінген және өзін Норман деп таныстырған ғарыштан келген андроид, инженерлік бөлімді жауып, «Энтерпрайзді» басып алады және кемені жоюға алып келетін тұзақ қояды, егер оны қайтаруға тырысса. Капитан Кирк кемесі мен экипажының белгісіз планетаға, андроидтар мекендейтін жерге әкетілгенін және ескі қарсыласы, заңнан тыс Гарри Маддпен кездесетінін біледі. Өзін «Бірінші Мадд» деп атап, андроидтарды билейтін Мадд, әйелі Стеллаға арналған «ғибадатхана» деп атаған қараңғыланған шыны панельді көрсетеді. Онда оның әйеліне ұқсайтын андроид бар, ол оны бұрынғыдай мазалайды, бірақ ол оны «үндеме» деп бұйрық беріп, бірден тындыра алады. Мадд түрмеден қашып, ғарыш кемесін ұрлап, осы планетаға құлап, андроидтар оны қабылдағанын айтады. Олардың ыңғайлы екенін айтады, бірақ оны басқа адамдарды қызмет етуге және зерттеуге беруге келмейтінше жібермейді. Мадд Киркке олардың және оның экипажының осы мақсатқа қызмет ететінін және қалған өмірін сонда өткізетінін айтады. Кирк андроидтарды сұраққа алып, оларды Андромеда галактикасынан келген саяхатшылар жасағанын біледі, олардың планетасы суперновадан жойылған, ал андроидтар өзіне өзі көмектесуге қалған. Бірінші офицер Спок 200 000-нан астам андроид бар екенін анықтап, олардың арасында орталық басқару механизмі болуы керек деген қорытындыға келеді. «Энтерпрайз» экипажы жер бетіне телепортталып, олардың орнына андроидтар орналасады. Олар андроидтардың әлемінен көп нәрсеге қызығады: Скотти олардың инженерлік біліміне таңғалады; энсин Чековке ерік-жігерлі әйел андроидтар планетасында өмір сүру идеясы ұнайды; ал Ухура андроид денесінде мәңгілік өмір табу мүмкіндігімен азғырылады. Бірақ Кирк бұған келіспейді және олардың міндеттерін еске салады. Стелламен соңғы қоштасқаннан кейін, Мадд «Энтерпрайз» бортқа көтеріліп кетуді жоспарлайды, бірақ андроидтар оны телепорттау бұйрығын орындамайды. Олардың өздерінің жеке мақсаты бар: планетаны тастап, адамзатқа «қызмет көрсету» арқылы ашкөз және агрессивті адамзатты өз бақылауына алу. «Энтерпрайз» экипажы олардың жағдайын талқылағанда, Спок барлық андроидтар әртүрлі серияларға жататынын, бірақ Норман есімдісінен басқа ешқайсысының атауын атамағанын байқайды. Кирк бір андроид Норманды «логикалық емес» мәлімдемені талдауды «үйлестіруге» шақырғанын еске алады. Спок Норманның құрама андроид ақыл-ойының орталық нүктесі екенін қорытады, ал Кирк «жабайы, иррационалды логикасыз, тікелей Норманға бағытталған» бұл ақыл-ойға қарсы тиімді қару бола алады деп болжайды. Содан кейін экипаж қарама-қайшы мәлімдемелер мен ерекше театрлық қойылымдар арқылы андроидтарды шатастыруға тырысады, нәтижесінде Мадд пен Кирк Норманға өтірікші парадоксын қояды: Кирк Маддтың айтқандарының бәрі өтірік екенін мәлімдейді; ал Мадд Норманға «Мен өтірік айтып тұрмын» дейді. Қарама-қайшылықты шеше алмағандықтан, Норманның ақыл-ойы күйіп кетеді, бұл басқа андроидтардың бірден тоқтауына себеп болады. Экипаж Норманды және басқа андроидтарды планетаны өнімді ету бойынша бастапқы міндеттеріне оралу үшін қайта бағдарлайды. Кирк Маддқа оның адам сәтсіздігінің мысалы ретінде андроидтар қауымына босатылғанын және оның қажеттіліктерін қамтамасыз ету үшін арнайы андроид бағдарламаланғанын хабарлайды, бұл андроидтармен жұмыс істеуге және оларды пайдаланбауға ынталандыру үшін жасалған. Мадд оған риза болады, бірақ бұл андроидтің Стелла екенін және қазір оның кем дегенде 500 көшірмесі бар екенін білгенде, олардың ешқайсысы оның «үндеме» бұйрығына жауап бермейді.

Өндіріс және қабылдау

Продюсерлер Геррольдтың "Трибблмен қиындықтар" жұмысының нәтижесінде жазылған сценарийді қатты ұнатып, кейін Геррольдқа осы эпизодтың сценарийін қайта жазу жұмысы тапсырылды. 2009 жылы AV Club оны "күлкілі, бірақ тартымды сюрреалистік", "жұқпалы түрде әдемі" және "құнды" деп сипаттап, A− бағасын берді. 2014 жылы io9 сайтындағы Чарли Джейн Андерс "Мен, Мадд" эпизодын "Жұлдыздар жолының" 100 ең жақсы эпизодының тізімінде 79-шы орынға қойды. 2016 жылы Syfy бұл эпизодты актриса Нишель Николстің Ухура рөлін сомдауы үшін атап өтті, оның "Жұлдыздар жолындағы" ең жақсы бес көрінісінің бірі деп бағалады.