Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пиротехникалық қоспа
Pyrotechnic mixture
Жарық ұнтағы – тотықтырғыш және металл отынының қоспасы, ол жылдам жануға (дефлаграцияға) ұшырайды және қоршауға алынған жағдайда да қатты дыбыс шығарады. Ол театрлық пиротехникада және фейерверктерде (әсіресе салюттерде, мысалы, "вишня бомбалары", M 80, петардалар және ойыншық тапанша оқтары) кеңінен қолданылады, сондай-ақ бұрын фотосуретте жарқырау жасау үшін пайдаланылған. Жарық ұнтағының әртүрлі түрлері әртүрлі құрамдардан жасалады; ең көп таралғандары – калий перхлораты және алюминий ұнтағы. Кейде, қоспаға күкірт қосылып, оның сезімталдығын арттырады. Алғашқы құралымдарда калий перхлоратының орнына калий хлораты қолданылған. Жарық ұнтағы құрамы әскери пиротехникада да қолданылады, мысалы, зымыранды жаңыстыратын шағылыстырғыштар мен дүбірткі гранаталар сияқты көп мөлшерде дыбыс, жарық немесе инфрақызыл сәуле тудыру қажет болған кезде.
Flash powder is a pyrotechnic composition, a mixture of oxidizer and metallic fuel, which burns quickly (deflagrates) and produces a loud noise regardless of confinement. It is widely used in theatrical pyrotechnics and fireworks (namely salutes, e. g., cherry bombs, M 80s, firecrackers, and cap gun shots) and was once used for flashes in photography. Different varieties of flash powder are made from different compositions; most common are potassium perchlorate and aluminium powder. Sometimes, sulfur is included in the mixture to increase the sensitivity. Early formulations used potassium chlorate instead of potassium perchlorate. Flash powder compositions are also used in military pyrotechnics when production of large amount of noise, light, or infrared radiation is required, e. g., missile decoy flares and stun grenades.
Тарих
Ликоподий ұнтағы – тарихи түрде жарық шығару үшін қолданылған, сары-қоңыр түсті ұнтақ. Бүгінде оның басты қолданысы – сахналық көрсетулерде, сондай-ақ кино және театрдың арнайы эффекттерінде қауіпсіз басқаруға оңай, ірі әрі әсерлі жарықтар мен жалынды жасау.
Lycopodium powder is a yellow tan dust like powder historically used as a flash powder. Today, the principal use of the powder is to create flashes or flames that are large and impressive but relatively easy to manage safely in magic acts and for cinema and theatrical special effects.
Қоспалар
Көбінесе, флеш-порошок қоспалары белгілі бір мақсатқа қол жеткізу үшін дайындалады. Бұл қоспалардың спектрі өте жылдам жануға арналған, максималды дыбыс эффектін тудыратын қоспалардан бастап, жай жануға және көп мөлшерде жарық беруге арналған қоспаларға дейін, сондай-ақ бұрын фотосуретке пайдаланылған қоспаларды қамтиды.
Normally, flash powder mixtures are compounded to achieve a particular purpose. These mixtures range from extremely fast burning mixtures designed to produce a maximum audio report, to mixtures designed to burn slowly and provide large amounts of illumination, to mixtures that were formerly used in photography.
Қауіпсіздік және пайдалану
Тіпті мақсатты қолданылуы кезінде де жарылғыш ұнтақтар көбінесе қауіпті жарылыс күшін бөліп шығарады. Көптеген кеңінен қолданылатын жарылғыш ұнтақ қоспалары соққыға, үйкеліске және электростатикалық разрядқа сезімтал. Кейбір қоспаларда осы сезімталдық уақыт өте келе, қоршаған ортаның өзгеруіне, немесе бастапқы өндірісте немесе нақты сақтау жағдайындағы белгісіз факторларға байланысты өзгеріп кетуі мүмкін. Сонымен қатар, күшті қышқылдар немесе күкірт қосылыстары сияқты кездейсоқ ластаушылар оларды одан да сезімтал ете алады. Жарылғыш ұнтақ қоспаларын оңай тұтандыруға болатындықтан, жарылысқа ұшырау қаупі жоғары, бұл жарылыс/фрагментация салдарынан ауыр жарақаттарға әкелуі мүмкін, мысалы, соқырлық, жарылғыш ампутация, тұрақты мүгектік немесе дене мүшелерінің деформациясы. Өлім жағдайлары да болған. Сондықтан, жарылғыш ұнтақтың түрлі құрамын оның қасиеттерін немесе қауіпсіздікті сақтау үшін қажетті өңдеу әдістерін білмейтін ешкім қолданбауы керек. Жарылғыш ұнтақ және жарылғыш ұнтақ құрылғылары балалар үшін ерекше жоғары қауіп төндіреді, олар қауіпті түсінбейді және қауіпсіз өңдеу техникасын жетік меңгермеуі мүмкін. Нәтижесінде, балалар ересектерге қарағанда ауыр жарақаттарға жиі ұшырайды. Жарылғыш ұнтақтар, әсіресе хлоратты қолданатындар, үйкеліске, жылу/жалынға және статикалық электр энергиясына өте сезімтал. Кейбір қоспаларды тұтандыру үшін 0,1–10 миллиджоульге дейін ұшқын жеткілікті. Жер астындағы басылымдарда кең таралған кейбір формулалар күкірт пен калий хлоратын қамтиды. Бұл қоспалар соққыға және үйкеліске өте сезімтал және көптеген жағдайларда болжамсыз деп есептелуі керек. Қазіргі заманғы пиротехникалық тәжірибелер хлорат тұздары бар қоспаларда күкіртті пайдалануды ешқашан ұсынбайды. Кейбір жарылғыш ұнтақ формулалары (бір сандық микрометрлік алюминий ұнтағын немесе ұсақ магний ұнтағын отын ретінде пайдаланатындар) өзін-өзі шектеуге және шағын мөлшерде жарылуға қабілетті. Бұл жарылғыш ұнтақты өңдеуді қауіпті етеді, өйткені ол ашық ауада отырғанда да есту қабілетіне ауыр зиян келтіруі және ампутацияға әкелуі мүмкін. Өзін-өзі шектеу, үйме массасы қоспаның реакциясы кезінде ішінде жоғары қысымның қалыптасуына жеткілікті инерция беретін кезде пайда болады. Бұл «инерциялық шектеу» деп аталады және оны детонациямен шатастыруға болмайды. Кез келген құрамдағы жарылғыш ұнтақты әуесқой пиротехниктер үлкен мөлшерде араластырмауы керек. Жаңадан бастаушылар субграммалық мөлшерден бастауы керек және үлкен құрылғылар жасаудан аулақ болуы керек. Жарылғыш ұнтақ тек оны қолданатын жерде ғана дайындалуы керек. Сонымен қатар, қоспаны пайдалану алдында дайындаған жөн. Араласқан кезде, араласпаған немесе алдын ала құрастырылмаған компоненттерге қолданылмайтын тасымалдау, сақтау, пайдалану, иелену және заңсыз "оқ-дәрі" заңдары (атап айтқанда, қылмыстық құқық бұзушылықтар) күшіне енуі мүмкін.
Flash powders even within intended usages often release explosive force of deadly capacity. Nearly all widely used flash powder mixtures are sensitive to shock, friction and electrostatic discharge. In certain mixtures, it is not uncommon for this sensitivity to spontaneously change over time, or due to change in the environment, or to other unknowable factors in either the original manufacturing or in real world storage. Additionally, accidental contaminants such as strong acids or sulfur compounds can sensitise them even more. Because flash powder mixtures are so easy to initiate, there is potentially a high risk of accidental explosions which can inflict severe blast/fragmentation injuries, e. g. blindness, explosive amputation, permanent maiming, or disfigurement. Fatalities have occurred. The various flash powder compositions should therefore not be handled by anyone who is unfamiliar with their properties, or the handling techniques required to maintain safety. Flash powder and flash powder devices pose exceptionally high risks to children, who typically cannot understand the danger and may be less adept with safe handling techniques. As a result, children tend to suffer more severe injuries than adults. Flash powders—especially those that use chlorate—are often highly sensitive to friction, heat/flame and static electricity. A spark of as little as 0.1–10 millijoules can set off certain mixtures. Certain formulations prominent in the underground press contain both sulfur and potassium chlorate. These mixtures are especially shock and friction sensitive and in many applications should be considered unpredictable. Modern pyrotechnic practices call for never using sulfur in a mix containing chlorate salts. Some flash powder formulations (those that use single digit micrometre flake aluminium powder or fine magnesium powder as their fuel) can self confine and explode in small quantities. This makes flash powder dangerous to handle, as it can cause severe hearing damage and amputation injury even when sitting in the open. Self confinement occurs when the mass of the pile provides sufficient inertia to allow high pressure to build within it as the mixture reacts. This is referred to as 'inertial confinement', and it is not to be confused with a detonation. Flash powder of any formulation should not be mixed in large quantities by amateur pyrotechnicians. Beginners should start with sub gram quantities, and refrain from making large devices. Flash powder should only be made at the site at which it will be used. Additionally, the mixture should be made immediately before use. When mixed, the transportation, storage, usage, various possession, and illegal "firearms" laws (including felonies) may come into effect that do not apply to the unmixed or pre assembled components.