Кіріспе

кино өндіруші Артур Кон (4 ақпан 1927 жылы туған) – швейцариялық кино өндіруші және бірнеше рет «Оскар» сыйлығын жеңіп алған тұлға.

Өмірбаян

Кох еврей отбасында дүниеге келген, ол 1949 жылы Израильге көшіп келген швейцариялық сионисттік қозғалыстың заңгері және көшбасшысы Маркус Кохтың ұлы. Ол жаңа мемлекеттің көптеген негізгі заңдарын жазуға көмектесті және Израильдің бас прокурорының көмекшісі болды. Кохтың анасы Роза Кох Галевски Берлиннен шыққан еврей неміс ақыны. Кохтың атасы Артур Кох Базельдің алғашқы бас раввині болды. Орта мектепті бітіргеннен кейін Кох Швейцария радиосының журналисі және тілшісі болды, ол Таяу Шығысты, сондай-ақ футбол және шайбалы хоккей ойындарын жариялады. Ол журналистік жазудан сценарий жазуға ауысты, бірақ көп ұзамай кино өндірісіндегі құмарлығын тапты. Оның алты фильмі «Оскар» сыйлығын жеңіп алды, оның үшеуі «Ең үздік шетел тіліндегі фильм» және үшеуі «Ең үздік деректі фильм» номинациясында. Кох 1992 жылы Голливудтың Даңқ аллеясында жұлдызға ие болды, 1995 жылы Франция Мәдениет министрінің «Ordre des Arts et des Lettres» орденімен, 2001 жылы Ұлттық киносыншылар кеңесінің (National Board of Review) гуманитарлық сыйлығымен, 2004 жылы «Сионның қорғаушысы» сыйлығымен, сондай-ақ 2005 жылы ЮНЕСКО сыйлығымен марапатталды. Ол Бостон университетінің (1998), Ешива университетінің (2001), Базель университетінің (2006) және Бар-Илан университетінің (2021) бірнеше құрметті докторлік дәрежесін алды. Кох Чикаго халықаралық кинофестивалінің (1992), Шанхай халықаралық кинофестивалінің (1999), Иерусалим (1995) және Хайфа (2016) халықаралық кинофестивальдерінен өмірлік жетістіктері үшін сыйлықтар алды. Кох уақытын Базель мен Лос-Анджелес арасында бөліседі және сценарийді дамытудан бастап монтаждау процесінің соңғы кезеңіне дейін белсенді түрде қатысатын, өте жауапкершілігі жоғары продюсер ретінде танылады. Оған ондаған жылдар бойы Лилиан Бирнбаум (Париж) және Пьер Ротшильд (Цюрих) көмектесті. Артур Кохтың фильмдері әлемнің көптеген ретроспективаларында көрсетілді. Оның ең танымал көркем фильмі – «Финци-Континилердің бағы» (1970, режиссері Витторио Де Сика). Ол сондай-ақ Кевин Макдональдтың («Сентябрьдегі бір күн») және Уолтер Саллестің («Орталық станция», «Күннің артында») фильмдерін өндірді.