Бразилиялық режиссер Вальтер Саллес және оның фильмдері

Кіріспе

Бразилиялық кинорежиссер Уолтер Морейра Сальес Джуниор (Walter Moreira Salles Júnior; 1956 жылдың 12 сәуірінде туған) – бразилиялық кинорежиссер, ең көп танылған "Алтын аю" жүлдесін жеңіп алған "Орталық станция" фильмімен.

Ерте өмір

Сальс 1956 жылдың 12 сәуірінде Рио-де-Жанейрода дүниеге келді және Оңтүстік Калифорния университетінің Кино өнері мектебінде білім алды. Ол бразилиялық банкир, саясаткер және қайырымды Уолтер Морейра Сальестің ұлы.

Мансап

Сальстің алғашқы көрнекті фильмі 1995 жылы Бразилияда жарық көрген Terra Estrangeira (Шетелдік жер) болды. Жергілікті деңгейде ол кино сыншыларының кеңінен мақтауына ие болды және шағын кассалық табысқа қол жеткізді, сонымен қатар әлемдегі 40-тан астам кинофестивальға іріктелді. 1998 жылы ол Central Station фильмін шығарды, ол халықаралық деңгейде танымал болды және екі «Оскар» сыйлығына ұсынылды: «Ең үздік әйел рөлі» және «Ең жақсы шетелдік фильм». Сальс «Алтын глобус» сыйлығын «Ең жақсы шетелдік фильм» номинациясында жеңіп алып, осы сыйлықты жеңіп алған алғашқы бразилиялық болды. 2001 жылы Исмаил Кадаренің романы негізінде түсірілген және Родриго Сантороның қатысуымен түсірілген Abril Despedaçado (Күннің артында) фильмі «Алтын глобус» сыйлығына «Ең жақсы шетелдік фильм» номинациясына ұсынылды. Ол сол кезде: «Менің есімде қалған бір кітап болды. Исмаил Кадаренің «Брошен сәуір» кітабы. Кітапты маған кіші інім беріп, «Егер сені жақсы білсем, бұл саған әсер етеді» деді. Мені ең көп қозғаған нәрсе – кітапта сипатталған ежелгі зорлық-зомбылық пен поэзия мен әдебиеттің ашылуы арқылы, соңында бауырластық сезіммен осы зорлық-зомбылықты жеңу мүмкіндігі арасындағы қайшылық болды», – деді. Екі фильмнің де продюсері тәжірибелі Артур Кохн болды және олар бүкіл әлемде көрсетілді. 2003 жылы The Guardian журналы Сальсті әлемдегі 40 ең үздік режиссердің бірі деп таныды. Оның ең үлкен халықаралық жетістігі 2004 жылы шыққан Diarios de Motocicleta (Мотоцикл күнделіктері) фильмі болды. Бұл Сальстің туған португал тілінен басқа тілде (осы жағдайда испан тілінде) фильм түсірген алғашқы тәжірибесі болды және Латын Америкасы мен Еуропада тез арада кассалық табысқа ие болды. 2005 жылы Сальс өзінің алғашқы голливудтық фильмін – Dark Water-ді шығарды, ол 2002 жылы шыққан сол аттас жапон фильмінің адаптациясы еді. Ол сонымен қатар Аргентинаның Hermanas фильмінің түсіріліміне де көмектесті, ол үлкен жетістікке жетті. 2006 жылы Сальс Даниэла Томаспен бірге француз фильмі Paris, je t'aime (Париж, мен сені жақсы көремін) үшін сегмент жазып, режиссерлік етті. Фильм Париждің әртүрлі округтерінде түсірілген 21 режиссердің 18 қысқа сегментінен тұрады. Сальстің сегменті Loin du 16e (сөзбе-сөз: 16-дан алыс) деп аталды және Париждің 16-шы округінде өтті. 2007 жылы Сальс Канн кинофестивалінің 60 жылдығына арналған Chacun son cinéma (Әркімнің өз киносы) атты ұқсас жобаға қатысты. Ол үш минуттық A 8 944 km de Cannes (Каннан 5,557 миль қашықтықта) сегментін жасады. 2008 жылы Сальс Даниэла Томаспен бірге Linha de Passe фильмін жазып, режиссерлік етті. Бұл кедей отбасынан шыққан төрт бауырдың армандарына жету үшін күресі туралы әңгіме. Ол «Алтын пальма» сыйлығына ұсынылды, ал Сандра Корвелони 2008 жылы Канн кинофестивалінде осы фильмдегі рөлі үшін «Ең үздік әйел актер» сыйлығын жеңіп алды. 2009 жылы Сальс кинорежиссер Роман Поланскиді қолдап, оның босатылуын талап ететін петицияға қол қойды, Полански 1977 жылы 13 жасар қызды есірткіге салып зорлағандығы үшін Швейцарияда тұтқындалғаннан кейін. 2012 жылы Сальс Жозе Ривераның Джек Керуактың «Жолда» романы бойынша сценарийін бейімдеп, Франсис Форд Коппола продюсерлік еткен фильмді шығарды. Фильм 2012 жылғы Канн кинофестивалінде «Алтын пальма» сыйлығына ұсынылды. 2023 жылы, соңғы көркем фильмінен он жыл өткен соң, Сальс Марсело Рубенс Пайваның осы аттас кітабы негізінде Ainda Estou Aqui фильмін түсіруді бастады; фильм 1971 жылы Бразилиядағы әскери диктатура кезінде Марселоның әкесі Рубенс Пайваның тұтқындалуы мен жоғалуын көрсетеді.

Salles's first notable film was Terra Estrangeira (Foreign Land), released in Brazil in 1995. Locally, it was widely acclaimed by film critics and a minor box office hit, and it was selected by over 40 film festivals worldwide. In 1998, he released Central Station to widespread international acclaim and two Academy Awards nominations, for Best Actress in a Leading Role and Best Foreign Language Film. Salles won a Golden Globe Award for Best Foreign Language Film, becoming the first Brazilian to win a Golden Globe. In 2001, Abril Despedaçado (Behind the Sun), based on a novel by Albanian author Ismail Kadare and starring Rodrigo Santoro, was nominated for the Best Foreign Film Golden Globes. Salles said: " there was one book that resonated to the point where I couldn't forget it. And that was Broken April by Ismail Kadare. The book was handed to me by my younger brother, who said, 'If I know you well, this will touch you.' What really struck me was the opposition between the atavistic violence described in the book and the possibility for that violence to be overpowered by the discovery of poetry and literature and ultimately by brotherly love." Both films were produced by veteran Arthur Cohn, and had worldwide distribution. In 2003, Salles was voted one of the 40 Best Directors in the World by The Guardian. His biggest international success has been Diarios de Motocicleta (The Motorcycle Diaries), a 2004 film about the life of young Ernesto Guevara, who later became known as Che Guevara. It was Salles's first foray as director of a film in a language other than his native Portuguese (Spanish, in this case) and quickly became a box office hit in Latin America and Europe. In 2005, Salles released his first Hollywood film, Dark Water, an adaptation of the 2002 Japanese film of the same name. He also helped to produce the Argentine picture Hermanas, which was a major success. In 2006, Salles wrote and directed a segment in the French film Paris, je t'aime (French for Paris, I love you) with Daniela Thomas. The film is a collection of 18 shorter segments made by different 21 directors and set in different arrondissements of Paris. Salles' segment called Loin du 16e (literally: Far from the 16th) and took place in the 16th arrondissement of Paris. In 2007, Salles took part in a similar project called To Each His Own Cinema (French: Chacun son cinéma) in the 60th anniversary of the Cannes Film Festival. He made a three minute segment called A 8 944 km de Cannes (English: 5,557 Miles From Cannes). In 2008, Salles wrote and directed the film Linha de Passe also with Daniela Thomas. It is a story about four brothers from a poor family who need to fight to follow their dreams. He was nominated for the Golden Palm and Sandra Corveloni won the Best Actress award for her role in this film in Cannes Film Festival in 2008. In 2009, Salles signed a petition in support of film director Roman Polanski, calling for his release after Polanski was arrested in Switzerland in relation to his 1977 charge for drugging and raping a 13 year old girl. In 2012, Salles released José Rivera's screenplay adaptation of Jack Kerouac's On the Road, with Francis Ford Coppola producing. The film was nominated for the Palme d'Or at the 2012 Cannes Film Festival. In 2023, ten years after his last feature film, Salles started production of Ainda Estou Aqui, based on the book of the same name by Marcelo Rubens Paiva; the film tackles the arrest and disappearance of Rubens Paiva in 1971, Marcelo's father, during the military dictatorship in Brazil.

Саяси көзқарастар

2023 жылдың желтоқсанында 50-ге жуық кинорежиссермен бірге Сальз "Либерация" басылымында жарияланған ашық хатқа қол қойды. Аталған хатта 2023 жылы Израильдің Газа жолағына жасаған шабуылы кезінде атысты тоқтатуды, азаматтарды өлтіруге соққан әрекеттерді дереу тоқтатуды, гуманитарлық көмек жеткізу үшін Газаға гуманитарлық дәліз ашуды және кешірілгендерді босатуды талап етті.

Ұзын фильмдер

ЖылАғылшын атауыТүпнұсқа атауыТіл(дер)Ескертулер1991A Grande ArteПортугал, ағылшын, испан1995Foreign LandTerra EstrangeiraПортугалшаДениэла Томаспен бірге режиссерлік жасалған.1998Central StationCentral do BrasilПортугалшаАлтын аю жүлдесінің иегеріMidnightO Primeiro DiaПортугалшаДениэла Томаспен бірге режиссерлік жасалған.2001Behind the SunAbril DespedaçadoПортугалша2004The Motorcycle DiariesDiarios de Motocicletaиспан, кечуа, мапудунг2005Dark WaterАғылшынша2008Linha de PasseПортугалшаДениэла Томаспен бірге режиссерлік жасалған.2012On the RoadАғылшынша, французша2024Ainda Estou Aqui (filme brasileiro)Португалша

Марапаттар мен ұсыныстар

2022 жылдың шілдесінде Саллес Рединг университетінен әдебиет докторының құрметті атағымен марапатталды.