Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Клагенфурт университеті (Universität Klagenfurt немесе Alpen Adria Universität Klagenfurt, AAU) – Австрияның федералдық ғылыми-зерттеу университеті және Каринтия штатындағы ең ірі ғылыми-зерттеу және жоғары білім беру мекемесі. Оның кампусы Клагенфурт қаласында орналасқан. 1933 жылы негізі қаланып, 1970 жылы қайта құрылған университет қазіргі таңда өнер, гуманитарлық ғылымдар мен білім беру, менеджмент, экономика және құқық, әлеуметтік ғылымдар және техникалық ғылымдар факультеттерін қамтиды. Ол ARWU, THE және QS халықаралық рейтингтерінде тіркелген және 2021 жылғы THE жас университеттер рейтингінде әлем бойынша 48-орынды иеленді. Университет үш зерттеу басымдығын анықтады: Әлеуметтік экология (2018 жылға дейін Венаның BOKU университетіне берілді), Желілік және Автономды жүйелер, және Оптимизациядағы көптүрлі перспективалар. Бұрынғысы үш ERC грантына жол ашты, ал соңғысы Австрия ғылым қорының докторантура бағдарламасын қаржыландырды. 2019 жылы «Цифрлық дәуірдегі адамдар» (HDA) атты жаңа бастама іске қосылды, ол киберқауіпсіздік саласындағы ERC грантын ұстап тұр. Сонымен қатар, университет Роберт Мусиль институты (Бахман сыйлығының бірлескен ұйымдастырушысы), Карл Поппер колледжі (жоғары оқу институты), Университет мәдени орталығы (UNIKUM), build! Gründerzentrum (стартаптарды қолдау орталығы), Университет спорт орталығы (USI) және Клагенфурт университеті кітапханасы сияқты бірқатар орталық құрылымдарды қамтиды. Оливер Витуш – когнитивтік психолог, Вена университетінің және Берлиндегі Адам дамуы институтының бұрынғы оқытушысы, қазіргі таңда университет проректоры. Мартин Хитц Академиялық кеңестің төрағасы, ал Вернер Вуцкер – Еуропалық Альпбах форумының бұрынғы бас хатшысы, Университет кеңесінің төрағасы. Клагенфурт университеті Словения шекарасынан 30 км және Италия шекарасынан 60 км қашықтықта орналасқан. Университет екі және көп тілділікті қолдайды, әсіресе Каринтиядағы словен ұлттық азаматтарының мәселелеріне ерекше назар аударады. Бозен-Бользано (Италия) және Фрибург (Швейцария) университеттерімен бірге ол неміс тілді елдердегі ең оңтүстік үш университеттің бірі болып табылады.
The University of Klagenfurt (Universität Klagenfurt or Alpen Adria Universität Klagenfurt, AAU) is a federal Austrian research university and the largest research and higher education institution in the state of Carinthia. It has its campus in Klagenfurt. Originally founded in 1933 and relaunched in 1970, the university today holds faculties of arts, humanities & education, management, economics & law, social sciences, and technical sciences. It is listed in the ARWU, THE, and QS global rankings and held rank 48 worldwide in THE's Young University Rankings 2021. The university has defined three research priority areas, Social Ecology (until 2018, transferred to BOKU Vienna), Networked and Autonomous Systems, and Multiple Perspectives in Optimization, with the former spawning three ERC Grants and the latter a doc. funds programme of the Austrian Science Fund. It has launched a new initiative, Humans in the Digital Age (HDA), in 2019, hosting an ERC Grant on cybersecurity. It also holds a number of central facilities such as the Robert Musil Institute (co organizer of the Bachmann Prize), the Karl Popper Kolleg (an Institute for Advanced Study), the University Cultural Centre (UNIKUM), the build! Gründerzentrum (a start up facilitation center), the University Sports Centre (USI), and the Klagenfurt University Library. Oliver Vitouch, a cognitive psychologist and former faculty member of the University of Vienna and the Max Planck Institute for Human Development in Berlin, is the university's Vice Chancellor. Martin Hitz chairs the Academic Senate; Werner Wutscher, former Secretary General of the European Forum Alpbach, is chairman of the University Council. The University of Klagenfurt is situated 30 km from the Slovenian and 60 km from the Italian border and supports bi and multilingualism, especially in the context of the Slovenian minority in Carinthia. Together with the Free University of Bozen Bolzano (Italy) and the University of Fribourg (Switzerland), it is among the three southernmost universities in the German speaking world.
Тарих
1552 жылы құрылған протестанттық collegium sapientiae et pietatis-пен Клагенфурт Австриядағы ең көне гимназиялардың біріне (қазіргі Europagymnasium) ие болды, оны 1593 жылдан 1601 жылға дейін Иероним Мегизер басқарды, бірақ оның ежелгі университет дәстүрі болған жоқ. 1970 жылы Австрия парламенті Клагенфуртта Білім беру ғылымдары колледжін құруға рұқсат беретін федералды заң қабылдады. Алғашқы докторлық диплом 1972 жылы табысталды. 1975 жылы жоғары білім беру саласындағы жаңа заңдар күшіне енді, осыған байланысты колледждің атауы Universität für Bildungswissenschaften (Білім беру ғылымдары университеті) болып өзгертілді. 1993 жылы мекеменің атауы Университет Клагенфурт (Клагенфурт университеті) деп өзгертілді, сонымен қатар Гуманитарлық факультет және (жаңа) Экономика, Бизнес-администрация және Информатика факультеті ашылды. Пәнаралық зерттеулер факультеті 2004 жылы ашылды. Университет 2004 жылы ресми атауын Alpen Adria Universität Klagenfurt деп қабылдады (бірақ заңды атауы Universität Klagenfurt болып қала берді). 2007 жылы төртінші, техникалық ғылымдар факультеті ашылды (Информатика, Ақпараттық технологиялар және Желілік және Автономды жүйелерге баса назар аударылды), Lakeside ғылым және технология паркімен бірлесіп ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізді. 2012 жылы студенттер саны 10 мыңнан асты. 2010 жылы мекеменің 40 жылдығына орай Вёрт көлінде қайық жарысы өтті. Клагенфурттың сегіздігі Вена университетінен катер ұзындығымен озуға қол жеткізді, бұл жарыс қайық клубтарынан Мария Лоретто сарайына дейін өтті. 2015 жылы университет түлектердің салтанатты жиынында сөз сөйлеу дәстүрін енгізді. Осы уақытқа дейін сөз сөйлегендер қатарында Сабина Херличка, Йозеф Винклер, Август Вильгельм Шир, Йоханна Рачингер және Йозеф Ашбахер болды. Австрия президенттері Хайнц Фишер (бұрынғы) және Александр Ван дер Беллен (қазіргі) президенттің қамқорлығымен докторлық диплом алған түлектердің салтанатты жиындарына тұрақты түрде қатысады. 2020 жылы университет құрылғанына 50 жыл толуын атап өтті. Мерейлік шаралардың ішінде Австрия Ғылым академиясымен бірлесіп ұйымдастырылған лекциялар циклы, «Утопия! Әлем дұрыс емес пе?» тақырыбындағы талқылау, Барбара Столлберг-Риллингер ашқан Ағартушылық өнеріне үлес және Рей Лэнгтонға құрметті докторлық диплом табыстау болды. COVID-19 пандемиясының салдарынан бірқатар мерейлік шаралар виртуалды форматқа көшірілді немесе кейінге шегерілді. 2020 жылдың 22 қарашасында Австрия телерадиокорпорациясы «Санарип дәуіріндегі адамдар: Клагенфурт университетінің 50 жылдығы» атты деректі фильмін көрсетті. Юбилейлік көрме ARTEFICIA 2021 жылдың күзіне дейін шегерілді. Көрмеде құрметті докторлар Манфред Бокельманн, Майкл Гуттенбруннер, Мая Хадерлап, Питер Хандке, Мария Лассниг, Валентин Оман, Вольфганг Пушниг, Питер Туррини және Йозеф Винклердің ерекше экспонаттары қойылды. Клагенфурт университетінің технологиялық жетістіктері – роботтық тікұшақ Ingenuity-дің навигациялық жүйесіне жасаған үлесі NASA-ның Марс 2020 миссиясының бір бөлігі болып табылады (Марсқа 2021 жылдың 18 ақпанында қонды, тікұшақтың алғашқы ұшуы 2021 жылдың 19 сәуірінде өтті).
With the Protestant collegium sapientiae et pietatis founded in 1552, Klagenfurt hosted one of the oldest gymnasiums in Austria (today's Europagymnasium), directed by Hieronymus Megiser from 1593 to 1601, but had no ancient university tradition. In 1970, the Austrian parliament passed a federal law allowing the establishment of an Educational Science College in Klagenfurt. The first doctoral degree was conferred in 1972. In 1975, new laws on higher education came into force, with the name of the college being changed into Universität für Bildungswissenschaften (University of Educational Sciences). In 1993, a fundamental relaunch took place: The institution's name was changed to Universität Klagenfurt (University of Klagenfurt), and a Faculty of Humanities and a (new) Faculty of Economics, Business Administration, and Informatics were inaugurated. The Faculty of Interdisciplinary Studies was inaugurated in 2004. The university adopted the official cognomen Alpen Adria Universität Klagenfurt in 2004 (with its legal name still being Universität Klagenfurt). It was extended with a fourth, technical sciences faculty in 2007 (with a focus on Informatics, Information Technology, and Networked & Autonomous Systems), engaging in research operations in collaboration with the Lakeside Science & Technology Park. In 2012, the number of students passed the 10,000 mark. On occasion of the institution's 40th anniversary, a Boat Race was held on Lake Wörth in 2010. Klagenfurt's Eight won against the University of Vienna by a boat length on a sprinting distance from the rowing clubs to Maria Loretto castle. In 2015, the university established commencement speeches at its graduation ceremonies. Among the speakers so far are Sabine Herlitschka, Josef Winkler, August Wilhelm Scheer, Johanna Rachinger, and Josef Aschbacher. Presidents of Austria Heinz Fischer (formerly) and Alexander Van der Bellen (incumbent) are recurrent guests at doctoral graduations sub auspiciis Praesidentis. In 2020, the university celebrated its institutional 50 year jubilee. This included a lecture series together with the Austrian Academy of Sciences, Utopia! Is the world out of joint? Contributions to the art of Enlightenment opened by Barbara Stollberg Rilinger and the bestowal of an honorary doctorate to Rae Langton. Several further jubilee events were virtualized or postponed due to the COVID 19 pandemic. On 22 November 2020 the Austrian Broadcasting Corporation showed the TV documentary Humans in the Digital Age: University of Klagenfurt—50th Anniversary. The jubilee exhibition ARTEFICIA was postponed to autumn 2021. It shows unique exhibits from honorary doctors Manfred Bockelmann, Michael Guttenbrunner, Maja Haderlap, Peter Handke, Maria Lassnig, Valentin Oman, Wolfgang Puschnig, Peter Turrini, and Josef Winkler. Technological developments of the University of Klagenfurt—leading contributions to the navigation system of the robotic helicopter Ingenuity—are part of NASAs Mars 2020 mission (Mars landing on 18 February 2021, maiden flight of the helicopter on 19 April 2021).
Кампус
Университет кампусы қала шетінде орналасқан, қайта өрлеу дәуірінің ықпалында қалыптасқан Клагенфурт тарихи қала орталығынан (Каринтияның астанасы) және Австрияның танымал жазғы курорты Вёртерзее көлінің шығыс бөлігінен жаяу арақашықтықта. Сонымен қатар, Австрия Альпында жаяу серуендеу, тау шаруашылығы және шаңғы тебуге мүмкіндіктер де жақын жерде. Университет кампусы, іргелес орналасқан Лейксайд ғылым және технология паркімен бірге, 60 акрлық стартаптар мен жаңадан құрылған компаниялар паркін құрайды. Паркте ASFINAG, CISC Semiconductor, Dynatrace, Fraunhofer Austria, Infineon, Joanneum Research, Kapsch TrafficCom, PharmTElligent және SKIDATA сияқты компаниялар орналасқан. 2016 жылдан 2018 жылға дейін университеттің орталық және солтүстік жақтары (13 000 м²) 26 миллион еуро бюджетпен толығымен жаңартылды. Осының нәтижесінде университет, Гонконгтағы Чикаго университетінің, Барнард колледжінің, Стэнфорд университетінің, SPA Виджаяваданың және жеңімпаз атанған Skoltech ғимараттарымен бірге 2019 жылғы «Версаль» жүлдесіне (ЮНЕСКО-ның қолдауымен) ие болды. 2023 жылдан бері әлемдегі ең әдемі кампустардың бірі ретінде танылған.
With its suburban setting, the university campus is in walking distance of both the renaissance dominated historic city centre of Klagenfurt (capital of the state of Carinthia) and the east bay of the Wörthersee, a renowned Austrian summer resort. Also hiking, climbing and skiing possibilities in the Austrian Alps are nearby. Together with the adjacent Lakeside Science & Technology Park, a 60 acres start up and spin off park, the university campus forms the so called Lakeside District. The Park hosts companies such as ASFINAG, CISC Semiconductor, Dynatrace, Fraunhofer Austria, Infineon, Joanneum Research, Kapsch TrafficCom, PharmTElligent, and SKIDATA. From 2016 to 2018, the university's central and north wing (13,000 m2) were fully refurbished with a budget of €26 million. As a result, the university was shortlisted for the Prix Versailles – Campuses 2019 (under UNESCO patronage), together with buildings of the University of Chicago in Hongkong, Barnard College, Stanford University, SPA Vijayawada, and Skoltech, which won the competition. It is listed among the World’s Most Beautiful Campuses since 2023.
Факультеттер мен кафедралар
2023 жылдың 1 қаңтарынан бастап төмендегі факультеттік құрылым қолданысқа енгізіледі.
The following four faculty structure does apply since 1 January 2023.
Серіктестіктер
2021 жылдан бастап Клагенфурт университеті Австрия ғылым академиясымен, Венеция Ка’ Фоскари университетімен, Фраунгофер Австрия қоғамымен және Силикон Австрия зертханаларымен (SAL) стратегиялық серіктестіктерді орнатып келеді. Ол Вена, Грац, Удин, Ла-Рошель университеттерімен және Познань технологиялық университетімен бірлескен оқу бағдарламаларын ұсынады. Эразмус+ және басқа да алмасу бағдарламалары арқылы студенттердің оқуға қатысу мүмкіндігі бойынша 50-ден астам елдегі 250-ден астам университетпен серіктестік байланыс бар. 2022 жылдың басында Клагенфурт университеті Брюссельде орналасқан, жас және зерттеуге бағытталған еуропалық университеттер желісі YERUN-ға қосылды.
As of 2021, the University of Klagenfurt has strategic partnerships with the Austrian Academy of Sciences, the Ca' Foscari University of Venice, the Fraunhofer Austria Society, and with Silicon Austria Labs (SAL). It offers joint study programs with the Universities of Vienna, Graz, Udine, La Rochelle, and the Poznań University of Technology. Student mobility partnerships via Erasmus+ and other exchange programs exist with over 250 universities in more than 50 countries worldwide. At the beginning of 2022, the University of Klagenfurt joined YERUN, a European network of young research intensive universities headquartered in Brussels.
Рейтингтер
THE World University Rankings 2022 рейтингісінде Клагенфурт университеті 351–400 тобында тізімделген. Бұл, кең спектрлі білім беру бағдарламаларын ұсынатын Австрия университеттері арасында екінші үздік көрсеткіш болып табылады, Вена университетінен (124) және Вена, Грац және Инсбрук қалаларындағы медицина университеттерінен кейін, сондай-ақ Инсбрук университеті мен Вена технологиялық университетімен бірдей деңгейде. THE университеттер арасындағы салалардың әртүрлілігін ескере отырып, салалық салмақталған сілтеме әсерін пайдаланады. THE Young University Rankings 2022 рейтингісінде Клагенфурт әлемдік деңгейде 77-орында тұр. STEM салаларында Клагенфурт университеті технология, инженерия және математиканы қамтиды, бірақ классикалық ғылымдар немесе тіршілік ғылымдары жоқ, бұл басқа ірі жаһандық университеттер рейтингтерінде кемшілікке айналады. Дегенмен, ол QS World University Rankings-те 486-шы орынды иеленеді, бұл әлемдегі ең жақсы 1400 университетті (> 26000-нан) анықтауға бағытталған, Грац университетінен (651–700) және Зальцбург университетінен (751–800) озып түседі. Клагенфурт университеті 2019 жылдан бері Әлемдік университеттердің академиялық рейтингісінде (Шанхай рейтингісі) (901–1000) және 2017 жылдан бері U Multirank жүйесінде (2021 жылы құрметті айрықша белгі) орналасқан. Studyportals ұсынған 2021 жылғы Global Student Satisfaction Awards сыйлығында Клагенфурт университеті COVID-19 дағдарысын басқарудағы үздік тәжірибесі үшін әлемдік жеңімпаз атанды.
The THE World University Rankings 2022 list the University of Klagenfurt in the 351–400 group. This is the 2nd best rank of an Austrian university with a broader spectrum of studies, second only to the University of Vienna (124) and the Medical Universities of Vienna, Graz, and Innsbruck and on par with the University of Innsbruck and the Vienna University of Technology. THE uses the field weighted citation impact, considering the different range of fields between universities. In the THE Young University Rankings 2022, Klagenfurt holds rank 77 worldwide. From the STEM fields, the University of Klagenfurt has technology, engineering, and mathematics in its spectrum, but not any classic sciences or life sciences, which is a handicap in the other large global university rankings. Still, it holds rank 486 in the QS World University Rankings, which aim to rank the 1,400 best universities in the world (out of > 26,000), ahead of the University of Graz (651–700) and the University of Salzburg (751–800). The University of Klagenfurt also ranks in the Academic Ranking of World Universities (Shanghai Ranking) since 2019 (901–1,000), and in U Multirank since 2017 (honorable mention in 2021). At the Global Student Satisfaction Awards 2021, provided by Studyportals, the University of Klagenfurt came off as global winner for the best COVID 19 Crisis Management.