Кіріспе

Ұлыбританияны қорғау жөніндегі корольдік комиссия 1859 жылы құрылған комитет болды. Оның мақсаты – Ұлыбританияның шет мемлекеттің басып кіру әрекетінен қорғану қабілетін зерттеу және британ үкіметіне қажетті шаралар бойынша кеңес беру еді. Комиссияның құрылуына француз империясының әскери және теңіз күшінің күшеюіне байланысты туған қоғамдық алаңдаушылық себеп болды. Бұл жобаны бастаған және оған тікелей қатысқан премьер-министр Генри Темпл, 3-ші виконт Палмерстон болды. Келесі жылы Комиссияның баяндамасында елдің арсеналдарын және теңіз базаларын қорғауға бағытталған ауқымды бекініс салу бағдарламасы ұсынылды. Көптеген ұсыныстар іске асырылды, алайда, жобаны жүзеге асыруға кеткен мол шығындар, уақыттың көптігі және оның тиімділігі саяси, баспасөз және қоғамдық пікір қалыптастырудың тақырыбына айналды.

Өмірбаян

1850-ші жылдардың соңында Франция Ұлыбританияға шабуыл жасауы мүмкін деген қатысты алаңдаушылық туды. Соңғы жылдары артиллерияда үлкен жетістіктерге қол жеткізілді (Рифлингті музлолодер (RML) және Рифлингті капкалық зарядтаушылар (RBL) конструкциялары) және кемелерде бу қозғалтқыштарының кеңінен қолданылуы басталды. 1858 жылы Франция өз флотын 150 бу кемесіне дейін ұлғайту жобасын қолға алды, олардың төртеуі темір кемелер болатын. Олардың біріншісі – "La Gloire" 1859 жылы теңізге сүңгітілді, ол британдық флотындағы барлық кемелерден басым болды. Британдықтар темір корпусты кемелермен жауап берді, бірақ сонымен бірге бірнеше ескірген ағаш кемелер де салынып жатты. Палмерстон 1859 жылы қайтадан билікке келгенде, осы қарулану жарысына байланысты халықтың алаңдаушылығы және Наполеон III-нің Екінші итальян Тәуелсіздік соғысына жасаған агрессивті араласуы, оған Ұлыбританияның жағалау қорғанысының жеткіліксіздігіне сенімді әрекет етуге мүмкіндік берді, егер британдық флот басқа жаққа аударылса, шабуылды тойтару мүмкін болмайтын еді.

Тергеулер

1859 жылдың 3 қарашасынан бастап Комиссия жұмысының бірінші кезеңі техникалық сарапшылармен және жоғары әскери және әскери-теңіз офицерлерімен сұхбаттасулардан басталды. Олардың бірі – Каппер Фиппс Коулс, Таганрогты қоршаудағы батыр, теңізден қамалдарды бомбалау жөніндегі сарапшы. Комиссия мүшелерінің көптеген сұрақтары оны ашуландырып, екі рет бөлмеден шығып, өзін жинап алуын сұрады. Мүмкін, осы себепті Комиссия Коулстың сол жылы патент алған айналмалы қару мұнарасының жаңа дизайны туралы сұраған жоқ. Тағы бір сұхбаттасушы – Севастополь қоршауын жүргізген және қазіргі бекіністердің бас инспекторы генерал Джон Фокс Бургойн. Бургойннің пікірі бойынша, Портсмуттың кемежайын қорғау ең маңызды болып табылады және оны Уайт аралының бекінісі мен гарнизоны, сондай-ақ Портсмутты солтүстіктен қарап тұрған Портсдаун төбесі арқылы бомбалаудан қорғауға болады. Бургойн сонымен қатар Портсмут пен Темза арасындағы жағалауның шабуылға ұшырауы мүмкін деп санайды және ондағы әрбір кішкентай порты нығайтылуы керек деп есептейді. Артиллерияны жобалаушы және өндіруші сэр Уильям Армстронгтан қазіргі заманғы рейдтік артиллерияның қазіргі мүмкіндіктері және болашақтағы дамуы туралы толыққанды сұрақтар қойылды. Армстронгтың пікірі бойынша, оның соңғы қарулары қазіргі бекіністердің кейбір ерекшеліктерін, мысалы Карно қабырғасын жеңе алады, бірақ артиллерияның ең үлкен қашықтығы болашақта 5 мильден (8 км) аспауы мүмкін. Комиссия сондай-ақ аталған орындарға бірнеше рет сапар жасады, содан кейін өз қорытындыларын жазып, есеп дайындау үшін жиналды. Комиссарлардың барлығы өз салаларында беделді сарапшылар болғандықтан, олар өзара тату жұмыс жасай алды деген болжам бар.

Есеп

Комиссия мүшелерінің есебі 1860 жылдың 7 ақпанында жарияланды. Комиссия мүшелері флоттың, тұрақты әскердің және еріктілер күштерінің, тіпті біріктірілген күштерінің де, жауапкерлікке қарсы жеткілікті қорғаныс қамтамасыз ете алмайтынына келісті. Бұдан әрі, олар тәуекелде деп санаған, Хамберден Пензанске дейінгі 700 мильдік (1127 км) жағалау сызығын толығымен нығайту мүмкін емес екенін, демек "осы елдегі бекіністер операциялар үшін сенімді база беретін нүктелермен ғана шектелуі керек" деп ұсынды. Қорғау қажеттілігі бар әрбір орналасқан жер үшін, соның ішінде қазірдің өзінде құрылысы жүріп жатқан бекіністер үшін егжей-тегжейлі жоспар және смета жасалды, нәтижесінде ауқымды бағдарлама құрылды. Жерді сатып алу және құрылыс шығындары үшін жоспарланған жалпы шығын (оның ішінде келісілген, бірақ әлі берілмеген қаражаттар) келесідей болды:
Аймақ Жалпы құны £
Плимут 3,020,000
Портсмут 2,800,000
Пемброк 765,000
Портленд 630,000
Темза 180,000
Медуэй 450,000
Чатем 1,350,000
Вулвич 700,000
Довер 335,000
Корк 120,000
Жалпы 10,350,000
Шығындарға сондай-ақ осы нысандарды қаруландыруға жұмсалатын 500,000 £ (бұл мөлшері үмітсіз оптимистік болып көрінді) және жүзбелі батареяларды салуға 1,000,000 £ қосылды, бұл 11,850,000 £ құрады. Комиссия мүшелері жаңа нысандардағы қаруларды басқару үшін ерікті артиллериялық күш құруды ұсынды. Алайда комиссия "кеңейтілген сауданы" және, демек, Ұлыбританияның азық-түлікпен қамтамасыз етілуін флоттың қорғауына қалдырды. Бұл мәселе кейін британдық иеліктердің және шетелдегі сауданың қорғалуын зерттеу үшін тағайындалған Корольдік комиссия қарауына түсті.

Іске асыру

Үкімет, баяндамамен келісе тұрғанмен, оны Парламент бастапқы күйінде қабылдауға тым амбициялы деп санады, сондықтан жоспарланған жұмыстардың көлемін азайтуға кірісті, бірақ әрбір аймақ үшін жобаның мақсаттарын сақтауға тырысты. Жоспарланған форттардың ішінде Плимутте он бес, Пемброкте он, Портсмутте алты және Чатемде төрт құрылыс тоқтап қалды; сондай-ақ, жүзбелі батареялардан бас тартылды, нәтижесінде 3,930,000 фунт стерлинг үнемделді. Палмерстон 23 шілдеде таңғалып қалған Өкілдер палатасына Бекініс туралы заң жобасын ұсынды. Қарсылық білдіргендердің арасында Франциядан ешқандай қауіп жоқ деп ойлағандар және әскери-теңіз күштеріне қосымша қаржы жұмсау арқылы қауіпсіздікті арттыру қажет деп санайтындар болды. Басты қарсыластары – радикал Ричард Кобден және оның одақтасы, сол кездегі қазынашыл Уильям Эварт Гладстон еді, олар Франциямен еркін сауда келісімі – Кобден-Шевалье келісімін жақында жасаған болатын. Заң жобасы 1860 жылғы «Бекіністер (Қаржыландыру шаралары) туралы» заң ретінде қабылданды, ол бастапқыда екі миллион фунт стерлинг көлемінде, ал кейін несиелер есебінен тоғыз миллион фунт стерлингке дейін қаржыландыруды қамтамасыз етті. 1880 жылдары бекіністер аяқталған кезде француздардың басып кіруді жоспарламағаны анық болды. 1870-71 жылдардағы франко-пруссия соғысы қауіпті жойды және форттар Палмерстонның бекерліктері деп аталды. Бекіністердің басты мақсаты – қорқыту болғандықтан, бұл үкім қатал болды, бірақ кезеңдегі әскери кемелерді құрылысының қарқынды дамуы, жұмыстарды жоспарлау мен іске асыруға кеткен уақыт, қорғаныстың француз шабуылын тойтаруға қабілетті екендігіне кепілдік беруде үнемі қиындықтар тудыратын еді.

Жұмыс

Корольдік комиссияның нәтижесінде салынған нығайтулардың түрлері екі негізгі санатқа жатты: жағалаудағы артиллериялық батареялар және құрлықтағы бекіністер.

Жағалау батареялары

Жағалау батареяларының басты мақсаты – жаудың әскери кемелері мен көлік кемелеріне қарсы тұра алатын ауыр жағалау артиллериясы үшін қорғалған орындарды қамтамасыз ету болды. Кейбір жерлерде, мысалы, биік жартаста, қарулар барбетте немесе ашық қару ұясына орнатылуы мүмкін еді. Дегенмен, батареялар жағалауға жақын орналасқан және жаудың тікелей оқ атуына ұшырауы мүмкін болған жағдайларда, әрбір ауыр қару казематқа орнатылды – қарудың ату үшін броньды қалқан арқылы тесік жасалған амбразурасы бар күмбезді бөлме. Қарулар жабық кеңістікте орналасқандықтан, олардың қозғалыс аймағы шектелгендіктен, казематтар ұзын қисық қатарға орналастырылды, соның арқасында батареяның қарулары өтіп бара жатқан жау кемесін қадағалап, кезек-кезек оққа тоса алатын болды. Батареяның артқы бөлігі тесіктермен жасалған қарапайым қабырғамен немесе гарнизонның казармасы қызметін атқаратын, күшті қорғаныс ғимаратымен жабылған. Осы артқы қорғаныстардың мақсаты – жаудың жаяу әскері батареяны басып алуына жол бермеу үшін жеткілікті күшті болуы, бірақ егер батарея жаудың қолына өтсе, оны қиратуға жететіндей әлсіз болуы керек еді. Дарнет және Ху форттарындағы екі фортта казематтар толық шеңбер құрады; ал басқа дөңгелек құрылыстар теңіз түбінде негізі бар және толығымен сумен қоршалған теңіз форттары ретінде салынды. Корольдік комиссияның жағалаудағы жұмыстарының бір бөлігі – Фалмуттағы 16 ғасырға жататын Пенденнис қамалы сияқты, бұрыннан бар бекіністерді жаңарту болды.