Кіріспе

Ұлыбританиядағы екінші ең биік тау, Оңтүстік Африкадағы тау.

Бен Макдуи (Beinn MacDuibh, «Макдаф тауы» деген мағына береді) – Шотландиядағы және барлық Британ аралдарындағы Бен Невистен кейінгі екінші ең биік тау, сондай-ақ Кэрнгорм тауларының ең биік тауы. Оның шыңы теңіз деңгейінен жоғары орналасқан және ол Мунро саналады. Бен Макдуи Кэрнгорм үстіртіндегі оңтүстік-батыс жиегінде, батысқа қарай Лэйриг Грю өте жолына, ал шығысқа қарай Лох Этчачанға қарап тұрады. Ол тарихи Абердиншир және Банфшир округтерінің шекарасында жатыр. Шотландияның 19 ғасырдағы дәл карталары жасалғанға дейін Бен Невис Ұлыбританиядағы ең биік нүкте екені нақты белгілі болған жоқ, және Бен Макдуи одан да биік болуы мүмкін деп есептелді. 1846-1847 жылдардағы екі шыңның да сараптамасынан кейін Бен Невис ең биік екені расталды. Таудың шыңында 1925 жылы Абердиннің Кэрнгорм клубы бұрынғы президент Александр Копландтың құрметіне орнатылған бағыт көрсеткіш орнатылған. Бұл көрсеткіш ашық ауа райында шыңнан көрінетін ең танымал таулардың бағытын көрсетеді. Бен Макдуидің әртүрлі жерлерінде, әсіресе Гарб Уисе Бегте қарлы жамылғылар сақталып қалғаны белгілі. Тау туралы аңыз бойынша, ол «Ам Фейр Лиат Мор» (Үлкен сұр адам) деп аталатын құбылысқа толы екендігі айтылады.

Тарих

1187 жылы Домналь мак Уиллиамды жеңгеннен кейін Файф графы Доннад II Балиндалохтан Бен Макдуиге дейінгі Stratha'an аумағын иеленді. Тау Дончадтың аумағының батыс шекарасын белгілегендіктен, гель тілінің тарихшы ғалымы Ф. К. Диак пен жер-атаулар ғалымы профессор Г. В. С. Барроу таудың атын Дончадтың отбасы – Мак Дюйбхтан алған деп болжайды. Тағы бір болжам бойынша, атау «қара шошқа» деген мағына беретін гаэль тіліндегі *muc dhubh* сөзінен шыққан, бұл оның пішініне байланысты айтылады. 19 ғасырдағы ординанс картасының сипаттамасында бұл атау «Қара ұл тауы» дегенді білдіреді. 1810 жылы доктор Кит барметрді пайдаланып, Кейрнгормның бірнеше шыңдарының биіктігін өлшеді және Бен Макдуидің биіктігін 1311 метр деп бағалады. Бұл Шотландиядағы ең биік шыңның Бен-Невис пе, Бен Макдуи пе деген қызығушылықты тудырды. 1847 жылы ординанс қызметі биіктікті дәл анықтау үшін шыңда тригонометриялық нүкте орнатты, осылайша Бен-Невис ең биік шың екені расталды. Зерттеушілер сонымен қатар «Сапперлердің паналауы» деп аталған шағын панала жасады, оның қалдықтары әлі де көрініп тұр. Бұл маршруттардың барлығы дерлік шотландық стандарттары бойынша ұзақ сапарды білдіреді. Оңтүстіктен келгендер Линн Дидегі жолдың соңынан Дерри Лоджға дейінгі 5 км (3½ миль) қашықтықты велосипедпен жүруі жиі кездеседі.

" Мен қорқамын "

Бен Макдуи аймағында аңызға айналған "Ам Фейр Лиат Мор" ("Үлкен сұр адам") немесе "Сұр адам" шатастырады деп айтылады. Табиғаттан тыс бір күш сезілгені туралы бірнеше оқиға бар, альпинист Норман Колли саммиттен қорқып қашудан бұрын қадам дыбыстарын естігенін айтқан.