Кіріспе
ZF Sachs AG, сонымен қатар Fichtel & Sachs деп белгілі неміс отбасылық кәсіпорны, 1895 жылы Швайнфурт қаласында құрылған және танымал неміс отбасылық бизнесі болды. Тәуелсіз компания ретіндегі соңғы кезеңінде компанияның атауы Fichtel & Sachs AG болды. 1997 жылы автомобиль құралдарын жеткізуші Mannesmann компаниясымен сатып алынып, Mannesmann Sachs AG деп өзгертілді. 2001 жылдан бастап Sachs, ZF Friedrichshafen компаниясының еншілес компаниясы ZF Sachs AG ретінде тиесілі болды. 2011 жылы ZF Sachs, басқа да топтағы еншілес компаниялар сияқты, ZF Friedrichshafen AG-мен заңды түрде біріктірілді және тәуелсіз бизнес-бөлімдер ZF бөлімдеріне енгізілді. Содан бері Sachs ZF Friedrichshafen AG-нің тауарлық белгісіне айналды. Sachs тауарлық белгісінің өнімдерін әзірлеу, өндіру және сату жөніндегі бас кеңсе Швайнфуртта қалды. Швайнфурт зауыты бүгінде (2017) автомобиль құралдарын жеткізуші ZF Friedrichshafen компаниясының ең ірі орны болып табылады. Қазіргі таңда Fichtel & Sachs – қозғалтқыш және шасси құрамдастарын шығаратын неміс автокөлік бөлшектерінің өндірушісі. Бұрын компания подшипниктер, мотоциклдерге арналған қозғалтқыштар, велосипед бөлшектері және өз еншілес компаниясы Sachs Motorcycles арқылы мотоциклдер, мопедтер, мопедтер және жолдан өтуге арналған көліктер (ATV) өндірген.
ZF Sachs AG, also known as Fichtel & Sachs, was founded in Schweinfurt in 1895 and was a well known German family business. At its last point as an independent company, the company name was Fichtel & Sachs AG. In 1997, the automotive supplier was taken over by Mannesmann and renamed Mannesmann Sachs AG. As of 2001, Sachs belonged to ZF Friedrichshafen as a subsidiary company ZF Sachs AG. In 2011, ZF Sachs, like other Group subsidiaries, was legally merged with ZF Friedrichshafen AG and the independent business units integrated into the ZF divisions. Sachs has since become a brand of ZF Friedrichshafen AG. The head office for development, production and sales of products of the brand Sachs remained in Schweinfurt. The Schweinfurt plant is today (2017) the largest location of the automotive supplier ZF Friedrichshafen. Today, Fichtel & Sachs is a German manufacturer of automotive parts, producing powertrain and suspension components. In the past the company also having produced ball bearings, motorcycle engines, bicycle parts and – via its subsidiary Sachs Motorcycles – motorcycles, mopeds, motorised bicycles and all terrain vehicles (ATVs).
Бастапқы бастамасы
1894 жылы Эрнст Сакс велосипед доңғалақтарының орталық бөліктерін (шүмектерін) жобалау бойынша алғашқы қадамдарын жасады, 23 қарашада жылдам айналатын шарлы подшипниктері бар велосипед доңғалағына алғашқы патент алды. 1895 жылдың 1 тамызында Эрнст Сакс (техникалық директор) және Карл Фихтель (коммерциялық басқарушы) 15 000 неміс маркасы көлеміндегі жарғылық капиталмен Швайнфурт дәлдікті шарлы подшипник зауытын (Фихтель & Сакс oHG ретінде) құрды. Алғашқы шарлы подшипниктер мен велосипед доңғалақтары жасалды. 1896 жылы Швайнфурт дәлдікті шарлы подшипник зауытында күніне 50-ден 70-ке дейін доңғалақ орталық бөліктерін (шүмектерін) өндіретін 70 жұмысшы жұмыс істеді.
Әлемге әйгілі өнертабыстар
1889 ж. Эрнст Сакс велосипедтің бос жүретін дөңгелегін ойлап тапты. 1903 ж. Эрнст Сакс артқа педальмен тежегішті ойлап тапты. Бұл сол кезде Қытайда өнімді тікелей көшіруге алып келді, осының салдарынан торпедалық бос жүретін дөңгелектің өте ұқсас, шатастыратын жалған түрлері пайда болды. Белгілі торпедалық бос жүретін дөңгелектің хабын ойлап табуға сегіз жылдық құрылыс жұмыстары жұмсалды, ол көптеген онжылдықтар бойына аз өзгерген, өте жетілген өнім болды. Осыдан кейін компания тез өркендеді. 1905 жылға қарай 1800 жұмыскерді жұмысқа алып, 382 000 торпедалық хаб өндірді.
Жедел өсу
Сакстың қайын атасы Вильгельм Хөпфлингер, бүгінге дейін шарлы подшипник өнеркәсібінде қолданылып келе жатқан алғашқы пайдалы шарлы қақпаққа патент алды. Фихтель & Сакс – шарлы подшипниктерді өндіретін әлемдегі жетекші компаниялардың бірі болды, онда Сакс 100-ден астам патентті тіркеді, сондай-ақ Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін велосипед доңғалақтарына арналған құрылғыларды да тіркеді. Соғыс кезінде көптеген зауыттарды қару-жарақ өндірісіне ауыстыру одан әрі дамуға серпіліс берді, нәтижесінде жұмысшылардың саны 5000-нан 8000-ға дейін өсті. 1911 жылы Карл Фихтель қайтыс болды, ал 1912 жылы Сакс жоғары кедендік баж салығына қарсы тұру мақсатында Богемиядағы Охра (Эгер) өзенінің жағасындағы Чернише (Цширниц) қаласындағы фабриканы сатып алды. Біраз уақыттан кейін АҚШ-та еншілес фабрика салынды. Соғыстың төрт жылы ішінде Фихтель & Сакс қызметкерлерінің саны 3000-нан 8000-ға жуыққа дейін өсті. Швайнфуртта барлық түрдегі доңғалақтар мен шарлы подшипниктерден басқа, броньдық өнімдер де өндірілді. Бүгінгі күнгі негізгі зауыт (Солтүстік зауыт), Hauptbahnhof және Ernst Sachs Straße арасында орналасқан, Fichtel & Sachs алғаш рет осы жерде салған, қазіргі шығыс зауыт ауданындағы қару-жарақ және оқ-дәрі зауытының негізінде құрылған. 1919 жылы Фихтель мен Сакста алғашқы жұмыс кеңесі сайланды, бұл жұмыс кеңестері туралы заң (Bedriftsrådlovgivningen) бүкіл ел бойынша қолданысқа енгізілгенге дейін бір жыл бұрын болды. 1937 жылы ол Saxonette автокөлік көрмесінде велосипедтің артқы доңғалағына орнатылатын 60 куб.см. көлемді қозғалтқышты таныстырды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде жұмысшылардың саны қайтадан 7000-ге жетті. Соғыс кезінде өнім ассортиментінде айтарлықтай өзгеріс болған жоқ. Неместің барлық танктерінің көп бөлігі Сакс байланыстарымен жабдықталған. 1944 жылы 7000-нан астам жұмысшының көп бөлігі мәжбүрлі еңбекпен жұмыс істеді. Соғыс аяқталған кезде өндіріс құрылыстарының 67%-ы қирады.
Соғыстан кейінгі алғашқы кезең
1956 жылы компания Saxomat деп аталатын жартылай автоматты берілісті ұсынды. Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуынан бастап 1980 жылдардың ортасына дейін Фихтель & Сакс 50-ден 400 текше сантиметрге дейін сыйымдылығы бар, бір цилиндрлі екі тактылі бензиндік қозғалтқыштарды да өндірді, олар StaMo деп аталды. 1953 жылдан бастап Холдер лицензиясы бойынша бір цилиндрлі екі тактылі дизельдік қозғалтқыш құрастырылды, ол бастапқыда 500, кейін 400 және 600 текше сантиметрлік көлемде, әсіресе буксирлер мен кішкентай тракторларда қолданылды.
Орынбасары
Консул Вилли Сакс 1958 жылы қайтыс болды. Оның ұлы Эрнст Вильгельм Сакс атқарушы кеңестің толық мүшесі болып тағайындалды. 1960 жылы әлемдегі алғашқы ауамен салқындатылған Ванкель қозғалтқышы (тұрақты жұмыс үшін) жасалды. Сол кезден бастап 1970 жылдардың ортасына дейін кішкентай, бір дискілі роторлық қозғалтқыштар өндірілді. Швайнфурт орналасқан жерінде ғана 10 000-нан астам қызметкер жұмыс істеді. 1967 жылы Эрнст Вильгельм Сакс компанияның атқарушы кеңесінен кетіп, ағасы Гунтер Сакспен бірге қадағалау кеңесі төрағасының орынбасары болды. Әлемдік нарықта Fichtel & Sachs өзінің төрт негізгі өнімімен – кішкентай қозғалтқыштар, велосипед доңғалақтары, муфталар және амортизаторлар – 1980 жылға дейін жетекші және кейде басымдық позицияны сақтап келді. 1960 және 1980 жылдары Fichtel & Sachs велосипедтер мен велосипедтік құраулардың әр түрлі танымал брендтері мен өндірушілерін, соның ішінде Hercules, Rabeneick, Huret, Maillard және Sedis компанияларын сатып алды. 1969 жылы Швайнфуртта екінші зауыттың негізі қаланды, Hafen West жаңа өнеркәсіптік аймағындағы Süd зауыты, ол зауыт аумағын екі есеге ұлғайтты. 1971 жылы Sachs жарыс сервисі құрылды, раллиге тіркеу және қолдау көрсетумен айналысты. 1973 жылы кең доңғалақ бағдарламасы екі жылдамдықты автоматты Torpedo Automatic жүйесімен толықтырылды. Эрнст Вильгельм Сакс 1977 жылы Валь-д'Изерде гелиски барысында қаза тапты. 1981 жылы Нигерияның Лагос қаласында Salzgitter AG компаниясымен бірлесіп Fichtel & Sachs (West Africa) Ltd. қоры құрылды. 1986 жылы Fichtel & Sachs шағын жылу-электр станцияларының прототиптерін жасауды бастап, 10 жылдық сынақ жұмыстарын жүргізді.
Mannesmann & Bosch / Siemens дәуірі
1977 жылы тұтынушылардың қаржылық қадағалау органдары британдық GKN тобына басым үлесті сатуға тыйым салғаннан кейін, сондай-ақ Эрнст Вильгельм Сакстың қайтысынан кейін, оның өсиеті бойынша компанияны сату келесі 10 жылға тыйым салынды. 1987 жылы Гунтер Сакс және оның інісінің қыздары компанияны Mannesmann компаниясына сатты. 1991 жылы Mannesmann компаниясы сатып алуды аяқтады және Boge AG компаниясына басым үлес енгізді, бұл компания бұрын Эйторф қаласында орналасқан және екі жылдан кейін толығымен сатып алынды. 1997 жылы қозғалтқыш құрастыру тоқтатылды немесе сатылды, ал велосипед доңғалағының механизмдері мен басқа да құралымдар SRAM компаниясына сатылды. Sachs Bikes екі дөңгелекті көліктердің бір бөлігін өзіне қабылдады. Бұдан бөлек, осы жылы Fichtel & Sachs Mannesmann Sachs деп өзгертілді. Mannesmann компаниясын Vodafone компаниясы сатып алғаннан кейін, 2000 жылы компания бұрын құрылған Mannesmann Atecs құрамында Bosch және Siemens компанияларынан құралған консорциумға өтті.
ZF Фридрихсхафен дәуірі
2001 жылы Fichtel & Sachs компаниясы ZF Friedrichshafen-ге сатылып, сол жылы ZF Sachs деп аталды. Француздық дәстүрлі тізбек өндірушісі Sedis үнді велосипед және өнеркәсіптік холдингі "Tube Investments" компаниясына қайта сатылды. 2002 жылдың қараша айында Werk Süd-те ірі даму орталығы ашылды. 2011 жылдың 1 тамызында компания ZF Friedrichshafen компаниясымен бірікті. Осының нәтижесінде ZF Sachs жеке компания ретінде, бизнес операциялары мен Sachs бренді ZF Friedrichshafen басқаруына өтті. Schweinfurt south зауыты ZF компаниясымен қосылғаннан бері, пластикалық орталық пен электр көліктік құралдарын дамыту орталығымен бірге, үздіксіз кеңейіп келеді. 2017 жылы Schweinfurt орналасқан жердегі 9500 қызметкер саны соғыстан кейінгі кезеңдегі ең жоғары көрсеткішке жақын болды.
Sachs-Motors компаниясы
Фихтель және Сакс 1930 жылы 74 текше сантиметрлік көлемді қозғалтқыш өндіруді бастады. 1932 жылы оған 98 текше сантиметрлік модель қосылды. 1930 жылдары бағдарламаға қосымша моторлы "Саксонет" велосипеді, стационарлық және қайық қозғалтқыштары, сондай-ақ мотоцикл қозғалтқыштары енгізілді. Соғыстан кейін ескі қозғалтқыштар тізімі мопедтер, мопедтер, кіші және жеңіл мотоциклдер үшін 50 текше сантиметрлік көлемді көптеген жаңа үлгілермен толықтырылды. Ірі көлемді қозғалтқыштар кіші және қар тартқыштары мен мотоциклдерде пайдаланылды. Стационарлық қозғалтқыштар ассортименті екі тактілі дизельді қозғалтқыштармен және түрлі қуаттылықтағы шабу машиналарымен кеңейтілді. Атап айтуға болады, әртүрлі қолдану салалары үшін әртүрлі өлшемдегі Ванкель қозғалтқыштарын әзірлеу ерекше маңызға ие болды. Компания Маннесманға өткеннен кейін 1997 жылы қозғалтқыш өндірісі тоқтатылды.
Велосипедтің бөлшектері
Фихтель & Сакс велосипедтік топтамаларын 1990-жылдардың ортасында SRAM велосипед бөліміне қосылғанға дейін өндірді. Төрткіштерді өндіруде Сакс Modolo компаниясымен, ал ауыстырғыштарды өндіруде Weinmann және Simplex компанияларымен ынтымақтастық жасады.
Рейхенбахтағы Ренак
1944 жылы торпедалық бос дөңгелекті ступицаның өндірісі Швайнфурт қаласынан Фогтландтағы Райхенбах қаласына ауыстырылды. Соғыс аяқталғаннан кейін өндіріс тоқтатылды. 1945 жылдың тамызында кәсіпорынды Саксонияның мемлекеттік үкіметі қабылдап, 1946 жылдың 1 қарашасында КСРО-ға тапсырды, ол «Автовело» атымен жұмыс істеді. 1952 жылдың 1 мамырында ол VEB көлік бөлшектері зауыты Fichtel & Sachs, Райхенбах, ГДР болып қайта құрылды. 1956 жылы Renak тауарлық белгісі VEB Renak зауыты үшін тіркелді (Райхенбах ступицалары және байланыстыру өндірісі). 1960 жылдардың ортасында велосипед бөлшектерін өндіру 40 елге экспортпен шарықтауға жетті, бірақ экспорт шектелді және тоқтатылды. 1990 жылдың 1 шілдесінде RENAK Werke GmbH компаниясы құрылды. Рульдік подшипниктер, каретка, бос жүргінші дөңгелектер және тежегішсіз болат ступицалар сияқты өнімдер өндірілістен алынды. Fichtel & Sachs AG реактивтік ступицаның өндірісін өз мойнына алды. Treuhandanstalt басқаруымен компания бірнеше бөлімге бөлініп жекешелендірілді. Тек Univers (торпеда) және Speed (Jet) және алюминий ступицаларын өндіретін велосипед бөлшектері бөлімі 1994 жылдың 1 сәуірінде Қытайдың Flying Pigeon Bicycle Group Corporation (Тяньцзинь) компаниясына және шамамен 30 қызметкері бар RENAK International GmbH компаниясына сатылды. 1994 жылдың 7 наурызында Reichenbacher ступицалары және велосипед бөлшектері GmbH компаниясы құрылды және Enparlite ступицалық динамоның (механикалық түрде өшірілетін, редуктормен) өндірісіне дайындық жүргізілді. 1994 жылдың соңында Univers және жылдамдық ступицаларын өндіру, соның ішінде RENAK Flying Pigeon тауарлық белгісі Reichenbacher Hubs және Fahrrad Komponenten GmbH компаниясына қайта сатылды, ол кейіннен өз атауын RENAK Komponenten GmbH-ға қысқартты.
Қайта енгізу
2018 жылы Sachs бренді қайта жаңғырып, қазір велосипедтердің ірі өндірушісіне айналды.