Кіріспе

Америкалық саудагер және қайырымдылық жасаушы Амос Лоуренс (22 сәуір, 1786 – 31 желтоқсан, 1852) – американдық саудагер және қайырымдылық жасаушы.

Өмірбаян

Амос Лоуренс Массачусетс штатының Гротон қаласында дүниеге келген. Бұл фирма Жаңа Англияда мақта-текстиль өнеркәсібінің дамуына зор үлес қосты. 1830 жылы ол Массачусетс штатының Лоуэлл қаласындағы қаржылық қиындыққа тап болған фабрикаларға көмек көрсетті. Сол жылы Лоуэллде Саффолк, Тремонт және Лоуренс компаниялары құрылды, ал үлкен ағасы Лютер Лоуренс фирманың мүдделерін сол жерде өкілдік етті. 1845–1847 жылдары фирма Лоуренс қаласын құрып, дамытты, ол Эббот Лоуренстің құрметіне аталды. Эббот Лоуренс су қуатын басқаратын Эссекс компаниясының директоры және кейіннен Атлантик мақта фабрикасы мен Пасифик фабрикасының президенті болған. 1831 жылы денсаулығы нашарлаған кезде Амос Лоуренс фирмадағы белсенді қызметтен зейнеткерлікке шықты, содан кейін Эббот Лоуренс басшылыққа келді. Амос өмірінің соңғы жылдарын түрлі қайырымдылық жобаларын ілгерілетуге арнады. Оның жазбаларына сәйкес, 1829 жылдан қайтыс болғанға дейін Амос Лоуренс қайырымдылыққа 639 000 доллардан астам (1840 жылдардағы доллармен) қаржы бөлген. 1842 жылы ол мүлкін одан әрі арттырмауды шешті және соңғы он бір жылында қайырымдылыққа кем дегенде 525 000 доллар жұмсады. Уильямс колледжіне ол 40 000 долларға жуық қаржы берді; Амос пен оның ағасы Уильямның құрметіне кейін Лоуренс академиясы деп аталған Гротон академиясына 20 000 доллардан астам қаржы бөлді; сондай-ақ Уабаш колледжіне, Кенион колледжіне және Мейн штатының Бангор қаласындағы теологиялық семинарияға да айтарлықтай қаржы жұмсады. Оның жеке қайырымдылықтары көп болғандықтан, оларды үйлестіру үшін үйде бірнеше бөлме қажет болды. Басқа нәрселермен қатар, Амос Лоуренс академиялық мекемелерге кітапханалар сыйлады, Бостонда балалар ауруханасын ашты және Банкер Хилл монументін аяқтауға 10 000 доллар берді (Лоуренстің әкесі Банкер Хилл шайқасында күрескен). Ол көптеген игіліктерге шағын көлемде де көмек көрсетті, әсіресе жол жүргенде, арбасына немесе шанасына кітаптар салып, оларды сыйлағанды ұнататын. 1852 жылы Бостонда қайтыс болған кезде оның байлығы 14,1 миллион долларға бағаланды, бұл бүгінгі шақта шамамен 600 миллион долларға тең.

Отбасы

Лоуренс Сэмюэл Лоуренс пен Сюзанна (құрметті әкесі Паркер) Лоуренстің төртінші ұлы болды. Олардың үш баласы болған, соның ішінде Амос А. Лоуренс. 1819 жылы Ричардс қайтыс болғаннан кейін, Амос Лоуренс 1821 жылдың 11 сәуірінде Нью-Гэмпширдің бұрынғы АҚШ өкілі және Нью-Гэмпшир Жоғарғы сотының судьясы Кэлеб Эллистің жесірі Нэнси Мианс Эллиске үйленді. Лоуренстің екінші некесінен тағы екі баласы болды. Амос А. Лоуренс «Жаңа Англия көшіп келушілерге көмек қоры» арқылы жұмыс істеу арқылы Лоуренс, Канзас қаласын құрды (содан оның аты осылай аталады), Канзас университетін құрды және Висконсин штатының Апплтон қаласында Лоуренс университетін құруға көмектесті. Оның ұлы, епископ Уильям Лоуренс, Массачусетс штатының епископтық епископы қызметін ұзақ жылдар бойы атқарды. 1853-1857 жылдары күйеуі Франклин Пирстің президенттік кезеңінде бірінші ханым болған Джейн Пирс – Лоуренстің немересі болды.