Кіріспе
Татуин ( /tætuːˈiːn/ TATooEEN) – «Жұлдызды соғыс» франшизасында кездесетін ойдан шығарылған шөл планетасы. Бұл – екі жұлдыздан тұратын жұлдыздық жүйеде айналатын, бежең түсті, шұрайлы әлем. Онда адамдар және әртүрлі басқа да тіршілік иелері қоныстанған. Планета алғаш рет 1977 жылғы «Жұлдызды соғыс» фильмінде көрсетілді және бүгінгі күнге дейін жеті «Жұлдызды соғыс» толық метражды фильмінде, үш ойыншық фильмдер сериалдарында және төрт анимациялық сериалдарда пайда болды. Бұл «Жұлдызды соғыс» трилогиясының басты кейіпкері Люк Скайуокердің және оның әкесі Анакин Скайуокердің (Дарт Вейдер) туған планетасы. Бұл сонымен қатар Оби-Уан Кенобидің «Бен Кеноби» деген атпен тұратын планетасы, ол Order 66 оқиғасынан кейін Люктің жер аударылуын және Анакиннің қараңғы күшке құлауын бақылау үшін күзетіп отырды. Татуин шөлінің үстіндегі екі күннің батуы – фильмдер сериясының ең танымал кадрларының бірі саналады.
the fictional planet
Tatooine (,/t//æ//t//u/'/iː//n/ TATooEEN) is a fictional desert planet that appears in the Star Wars franchise. It is a beige colored, desolate world orbiting a pair of binary stars, and inhabited by human settlers and a variety of other life forms. The planet was first seen in the original 1977 film Star Wars, and has to date featured in a total of seven Star Wars theatrical films, three live action television series, and four animated series. It is the home planet of the protagonist of the Star Wars Trilogy, Luke Skywalker, and of his father, Anakin Skywalker (Darth Vader). It is also the planet where Obi Wan Kenobi takes up residence under the name "Ben Kenobi" in order to watch over Luke during his exile following the events of Order 66 and Anakin's fall to the dark side. Shots of the binary sunset over the Tatooine desert are considered to be an iconic image of the film series.
Даму
Жұлдыздар соғысы туралы алғашқы нұсқаларында жазушы Джордж Лукас планеталар мен кейіпкерлердің аттарын бірнеше рет өзгертті. Лукастың алғашқы жобасында оқиға Утапау планетасының төртінші серігінен басталады, онда Анникин Старкиллер есімді жас жауынгер тұрады. Лукастың "Жұлдыз соғыстары" (1974) атты алғашқы нұсқасында қашып құтылған дроидтар Акила планетасындағы шөлге қонады, ал кейінгі нұсқаларда планета қайтадан Утапау деп аталады. Өндіріске дейін Лукас концептуалды суретші Ральф Маккуарриден тапсырыс берген алғашқы суреттерде екі күннің күйдіретін шөлдік әлемде адасқан роботтар мен үлкен мүйізді банталарды айдап бара жатқан құпиялы, бетперделі Таскен Рейдерлері бейнеленген. Джордж Лукас Utapau / Tatooine сахналарын Алжирде (Микеланджело Антонионидің 1975 жылғы "Жолаушы" фильмінен шабыттанған), Ливияда немесе Иранда түсіруді жоспарлаған, бірақ 20th Century Fox бұл орындарды мақұлдамады. "Жұлдызды соғыс" түсірілімі басталғанда, продюсерлер Джон Барри мен Роберт Уоттс Марокко мен Тунисте түсірілім алаңдарын іздеді. Лукас продюсер Гэри Куртцпен бірге Тунистегі Джерба аралына сапар шекті, олар шөлдік пейзажға және ерекше сәулетке тәнті болды, содан кейін Тунисті шөлдік планетаның түсірілім орны ретінде таңдады. Лукас Матматадағы Сиди Дрисс қонақ үйінде де түсіруге ниеттенді, бұл шешім түсірілімді, демек бюджетті бір күнге ұзартты. Тунистегі түсірілім 1976 жылдың 22 наурызында басталды, бірақ бірден қиындықтар туды: аймақта жеті жылдан бері алғаш рет қатты жаңбыр жауды, бұл құрғақ шөлдік планетаның атмосферасын бұзды. Матмата қонақ үйі үлкен шұңқырдағы жер астындағы троглодит үйінен тұрады. Нефта маңындағы Чотт-эль-Джеридте түсірілген кадрлармен бірігіп, бұл Ларстың шаруашылығы мен ылғал жинау фермасының орнын құрады. C3PO және R2 D2 эвакуациялық капсуласының қону орны Нефта маңындағы Ла Гранде Дюнадағы құмды төбелерде түсірілді, ал Мос Эйсли ғарыш портының сыртқы кадрлары Джербада түсірілді. "Жұлдызды соғыс" сценарийінің соңғы нұсқасында Татуин есімі тікелей айтылмаған. Лукас әлі төртінші нұсқасымен жұмыс істеп, түсірілім алаңдарын қарап шығып жүргенде, атауын оңтүстік Тунистегі Татауин қаласынан (французша жазуы немесе тунис арабшасында Tataween) алған. Кейбір сахналар Джербада түсірілген, бірақ соңғы монтажда олар фильмнің қарқынын жақсарту үшін алынып тасталды. Ең маңызды жойылған материал – Люк Скайуокер мен Биггс Дарклайтер кейіпкерлерін таныстыратын Анкорхед қалашығындағы көріністер сериясы. Лукас кинорежиссер Ричард Чьюденнен осы көріністерді кесуді сұрады, өйткені Fox басшылары оларды Лукастың 1973 жылғы "Америкалық граффити" фильміне ұқсас деп есептеген ("ғарыштағы Америкалық граффити"). Тунистегі Сиди Бухелде түсірілген кадрлар 1977 жылы Калифорниядағы Өлім аңғары ұлттық паркінде түсірілген екінші топтың түсірілімдерімен біріктіріліп, Жавалар мен Таскен Рейдерлерін бейнелейтін жартасты каньондардың көріністерін жасады. 1998 жылы "Жұлдызды соғыс" фильмдерінің преквелін түсіру үшін Туниске оралған командалар Тозеурдегі Онк Джемал (Онг Джмал), Ксар Оулед Солтан және Ксар Хадада, Гомрасендегі орындарды Татуин сахналары үшін пайдаланды.
Кинодағы рөлдері
Татуин алғаш рет 1977 жылы «Жұлдыздық соғыстар» фильмінде көрінді және фильм франшизасында көрінген алғашқы планета болды. Ашылу сахнасында планета мен оның екі серігі жұлдыздар теңізінің фонында ғарышта көрінеді, бұл фильмнің оқиғаларын бастайтын ғарыш шайқасының көрінісін құрайды. C-3PO және R2-D2 есімді екі робот, «Tantive IV» атты тұтқынға алынған ғарыш кемесінен құтқару капсуласында шығып, Татуин бетіне қонады. Дроидтар шұғын шөлде адасып, жавалар деп аталатын шағын ұлттық топтармен кездеседі. Роботтар адамдарға сатылғанда, басты кейіпкер Люк Скайуокер өзінің тәтесі мен ағасымен фермада тұратын жас жігіт ретінде таныстырылады. Құрғақ шөлдің қаталдығы құмды дауылдар мен екі жұлдыздың күшті ыстығы арқылы көрсетіледі, ал Люк құм төбелерінен екі күннің батуын тамашалайды. Адамдар Tusken Raiders деп аталатын қатыгез қарақшылардан үнемі қорқады. Фильм дамыған сайын, Татуиндегі сахналарда бірнеше басты кейіпкерлер енгізіледі: Оби-Ван Кеноби, Хан Соло және Чубакка. «Жұлдыздық соғыстар» сагасындағы ең әйгілі сахналардың бірі – Мос-Айслидегі кантина, экзотикалық шетелдік түрлерге толы көлеңкелі мейрамхана. Композитор Джон Уильямс осы сахнадағы шетелдік музыкалық топ үшін Бенни Гудман стиліндегі музыка жазды және оны ерекше аспаптармен ұйымдастырып, өзгеше әлемдік дыбысты жеткізді. Татуин 1983 жылы шыққан «Джедайдың оралуы» фильмінде қайтадан көрінеді, онда оқиғаның батырлары Хан Солоны Татуиндегі қылмыстық әлемді билейтін қатыгез бандит Джабба Хаттан құтқару үшін Татуинге оралады. 1999 жылы шыққан преквел трилогиясы фильм франшизасын жаңартып, іс-қимыл Люктің әкесі Анакин Скайуокердің балалық шағының орны ретінде Татуинге оралды, «Эпизод I: Жасырын қауіп» фильмінде. Мос-Эспада құл ретінде өмір сүрген Анакин шөлдегі ұзақ қашықтықтық жарыстарда, поди жарыстарында қатысады. Джедай шебері Ки-Гон Джин планетаға шұғыл қонғаннан кейін Анакинмен кездеседі және оның бостандығына қол жеткізуге көмектеседі. «Эпизод II: Клондардың шабуылы» (2002) фильмінде үлкен Анакин Tusken Raiders ұрлап кеткен анасы Шмиді іздеу үшін Татуинге оралады. Преквелдерде кең шөлді аймақтар мен тік таулы құрылымдар бейнеленген. Татуин соңғы преквел фильмінде, «Эпизод III: Ситтің кек алуы» (2005) фильмінде де көрінеді; соңғы сахнада Оби-Ван Кеноби сәби Люк Скайуокерді алып, оны Татуиндегі ылғал жинау фермасындағы асырап алушы ата-анасына тапсырады, ал ол Татуиннің таулы аймақтарындағы Джунланд шөлінде жасырынып, осылайша IV эпизодтағы алғашқы көрінуін түсіндіреді. Мос-Пелго, қысқаша Фритаун деп белгілі, Татуин планетасының солтүстік жарты шарында орналасқан қала болды. «Жұлдыздық соғыстар: Ескі Республика: Мәңгілік тақтың рыцарлары» және «Мандалориан» фильмдерінде көрінді.
Шөл жерлері
Татуин негізінен шөлді аймақ. Фильмдердегі кейіпкерлер шөлдерді атап көрсетеді: Жундланд шөлі, тасты аймақ, "Жұлдыздық соғыс" (1977) фильмінде тускендердің шабуылы болған жер, ал оған жақын Дюна теңізі (көне мұхиттың алабы) Джабба Хатттың сарайының орналасқан жері, сарайдың ішінде Ранкор шұңқыры бар. Сондай-ақ, Дюна теңізінде Каркунның Ұлы шұңқыры орналасқан, ол қауіпті, барлық жейтін Sarlacc жануарының қонысы.
Темалық саябақтың аттракционы
Татуин сонымен қатар «Star Tours – The Adventures Continue» аттракционында пайда болды, ол Флорида штатының Орландо қаласындағы «Уолт Дисней әлемі» курортындағы «Диснейдің Голливуд студиясы» мен Калифорния штатының Анахайм қаласындағы «Диснейленд» курортындағы «Диснейленд паркінде» орналасқан.
Нағыз планеталарға ұқсастығы
Ғаламнан тыс планеталардың табылуы 21-ші ғасырдың басында қарқын алды. 2015 жылы АҚШ ғарыш агенттігі NASA, жаңадан ашылған көптеген астрономиялық денелердің ғылыми тұрғыдан расталған қасиеттерінің "Жұлдызды соғыстар" әлеміндегі планеталарға ұқсас екенін мәлімдеген мақала жариялады. Олардың ішінде TOI 1338 b, Kepler 16b және Kepler 453b планеталары Татуинге (Tatooine) ұқсас деп есептелді, себебі олар екі жұлдыздан тұратын жүйелердің айналысында табылды. Мұндай планеталар циркумбинарлық планеталар деп аталады.
Ықпал
"Жұлдызды соғыс" трилогиясының жалғасы "Күш оянады" (2015) фильміндегі Джаку планетасы Татуинге өте ұқсас екені айтылды. 2019 жылдың тамызында рэпер Канье Уэст "Жаңа үміт" фильмінде көрінген Татуиндегі елді мекендерден шабыттанған, алдын ала дайындалған үйлерді төмен кірісті әлеуметтік тұрғын үй ретінде салуды жоспарлағанын хабарлады. Оның Калифорния штатының Калабасас қаласындағы прототиптері, қажетті рұқсаттарды алмағаны және "жеміс сарыжағы тәрізді" құрылымдарға байланысты шағымдар түскені үшін бұзылып алынды. 2020 жылдың 5 шілдесінде Уэст президенттік үгітін насихаттау мақсатында осыған ұқсас құрылымдар салынып жатқан суретті Twitter-ге жариялады.