Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
ағылшын жазушысы Альфред Дагганның тарихи романы.
the historical novel by English author Alfred Duggan
"Патшаның ар-ожданы" – американдық ғылыми-фантастикалық телесериал "Жұлдыздар жолының" бірінші маусымының 13-шы бөлімі. Сценарийін Бари Триверс жазса, режиссерлігін Герд Освальд жасаған. Бұл бөлім алғаш рет 1966 жылдың 8 желтоқсанында көрсетілді. Бөлімнің атауы "Гамлеттің" екінші актісінің соңғы жолдарынан алынған: "Ойын – сонда мен патшаның ар-ожданын ұстаймын". Бөлімде капитан Кирк 20 жыл бұрын көптеген адамдарды өлтірген диктатор болуы мүмкін деген күдікпен қаралатын актермен жолықады.
"The Conscience of the King" is the 13th episode of the first season of the American science fiction television series Star Trek. Written by Barry Trivers and directed by Gerd Oswald, it first aired on December 8, 1966. The episode takes its title from the concluding lines of Act II of Hamlet: "The play's the thing/Wherein I'll catch the conscience of the king." In the episode, Captain Kirk crosses paths with an actor suspected of having been a mass murdering dictator 20 years earlier.
Сюжет
"Энтерпрайз" кемесі доктор Томас Лейтонның шақыруымен "Q" планетасына келеді. Лейтон – капитан Кирктің досы, және бұл шақырудың ресми себебі – мүмкін жаңа синтетикалық тағам көзін зерттеу. Бірақ Лейтонның нақты ниеті – планетада "Макбет" қойылып жатқан Шекспир актерлік труппасының жетекшісі Антон Каридианның, бұрынғысы жердегі Тарсус IV колониясының губернаторы, Кodos Ажал жазалаушы екендігіне күдікпен қарауы. Кodos азық-түлік тапшылығы кезінде 8000 адамның жартысын өлтіруге бұйрық берген (жеткізу кемелері кешіккен, олар келгенге дейін халықтың барлығы аман қалмайды деп есептелген). Лейтон мен Кирк бұл оқиғаның куәгерлері болған. Кирк Кodos өлгенін айтады, бірақ Каридианның өмірі туралы мәліметтерді зерттегеннен кейін ойын өзгертеді. Лейтонның үйіндегі кеште Каридианмен кездесуді үміттене отырып, Кирк оның қызы Ленормен танысады. Серуендеп жүргенде екеуі Лейтонның денесін табады. Кирк "Энтерпрайз" кемесінің актерлік труппаны келесі пунктке жеткізуін ұйымдастырады. Тарсус IV-тегі қырғынға куә болған лейтенант Кевин Райлиді инженерлік бөлімге ауыстырады. Бұл әрекеттер бірінші офицер Споктың назарын аударады. Ол жеке тергеу жүргізіп, қырғынның тарихын, Кирк пен Райлидің оған қатысын, сондай-ақ Кodos қырғынды бұйырғанда көрген тоғыз куәгердің жетісінің қайтыс болғанын біледі. Райли уланады, ал Кирктің бөлмесінде зарядталған фазер табылған. Кирк Каридианға күдігін білдіреді. Каридиан Кodos екенін мойындамайды, бірақ оның іс-әрекеттерін қорғайды. Кodos-тың өлім жазасы туралы транскриптіні оқуды сұрағанда, қағазға көз тастамай-ақ оқиды. Оның дауысы компьютерлік сараптамадан өткенде, Кodos-қа өте ұқсас болып шығады, бірақ Кирк әлі де Каридианды айыптауға асықпайды. Райли, ауруханада жатып, доктор МакКойдың жазбасын естіп қалады және Каридианның Кodos болуы мүмкін екенін біледі. Ол кеме театрына барады, онда труппа "Гамлет" қойып жатыр, сахна артына өтеді, қолында фазермен отбасының өлімі үшін кек алуға ниеттенді. Кирк оны әрекет етуге үлкермес бұрын табады және қаруды тапсыруға көндіреді. Каридиан бұл сөзді естіп, алаңдайды, ал Ленор оны тыныштандырып, оның қылмыстарына куә болғандарды өзі өлтіргенін айтады. Кирк бұл әңгімені естіп, екеуін де тұтқындауға кіріседі. Ленор күзетшіден фазерді тартып алып, Киркке бағыттайды. Каридиан оққа тұрып, жараланып, көз жұмады. Ленор жылап, әкесіне оянып, қойылымын жалғастыруын өтінеді. Кейіннен, көпірде Маккой оның психикалық жағдайы туралы хабарлайды: ол әкесі әлі де тірі және жанкүйерлердің алдында өнер көрсетіп жатыр деп сендіреді.
The USS Enterprise is called to Planet Q by Dr. Thomas Leighton, a friend of Captain Kirk's, ostensibly to investigate a possible new synthetic food source. Leighton's true motivation, however, is his suspicion that Anton Karidian, the leader of a Shakespearean acting troupe currently on the planet performing Macbeth, is in fact Kodos the Executioner, former governor of the Earth colony of Tarsus IV. Kodos had ordered that half the population of 8,000 be put to death during a food shortage (supply ships were late and it was believed the full population would not survive until they arrived). Both Leighton and Kirk were eyewitnesses. Kirk insists Kodos is dead, but reconsiders after researching Karidian's background. Hoping to meet Karidian at a party at Leighton's home, Kirk meets his daughter, Lenore. During a walk outside, the two find Leighton dead. Kirk arranges for the Enterprise to ferry the acting troupe to its next destination. He transfers Lt. Kevin Riley to Engineering after learning that he, too, was a witness to the Tarsus IV massacre. These actions arouse the curiosity of First Officer Spock, who, after an investigation of his own, learns the history of the massacre, Kirk's and Riley's connection to it, and that seven of the nine eyewitnesses who saw Kodos order the massacre have died, in each case when Karidian's troupe was somewhere nearby. Riley is poisoned, and a phaser set on overload is left in Kirk's quarters. Kirk confronts Karidian with his suspicions. Karidian does not admit to being Kodos, but argues in defense of Kodos's actions, and when asked to read a transcript of Kodos's execution order, does so with barely a glance at the paper. A computer analysis of his voice results in a near perfect match with Kodos, but Kirk still hesitates to accuse Karidian. Riley, recovering in sickbay, overhears Dr. McCoy's log entry and learns that Karidian is suspected of being Kodos. Riley heads for the ship's theater, where the troupe is performing Hamlet, and goes backstage, phaser in hand, to exact revenge for the death of his family. Kirk discovers him before he can act, and persuades him to surrender the weapon. Karidian, overhearing, is disturbed, and Lenore tries to reassure him by revealing that she has been killing the witnesses to his crimes. Kirk, overhearing this conversation, moves to arrest them both. Lenore snatches a phaser from a security guard and aims at Kirk. Karidian jumps into the line of fire, is hit, and dies. Lenore breaks down and begs her father to wake up and continue his performance. Later, on the bridge, McCoy reports on her psychiatric condition; she believes her father is still alive and giving performances to cheering crowds.
Өндіріс
Эпизодта Грейс Ли Уитни (Yeoman Janice Rand) соңғы рет пайда болды (түсірілім тізбесі бойынша). Уитни осы эпизодтың түсірілімі басталғанға бір апта бұрын сериалдан босатылғаны туралы хабарланған еді. Оның көпірге келген бәсекелесі сары шашты Ленор Каридианға наразылықпен қараған қысқаша көрінісі – «Жұлдыздар жолында» оның соңғы сахнасы болды, содан кейін 13 жылдан соң «Жұлдыздар жолы: Фильм» фильмінде қайта оралды. Бұл эпизод Брюс Хайд ойнаған лейтенант Кевин Райлидің екінші және соңғы пайда болуы болды, ол алғаш рет «Жылаңаш уақыт» эпизодында көрінген. Бұл эпизодта бірінші маусымның негізгі «Жұлдызды жол» актерлерінің барлығы қатысты: Эдди Паски (Лесли лейтенанты), Франк да Винчи (Брент лейтенанты), Уильям Блэкберн (Хадли лейтенанты), Рон Вето (Харрисон) және Жанна Малоун (Энтерпрайз еоманы). Кеменің театры – инженерлік декорациялардың қайта жаңартылуы. Кеме гимназиясының элементтері («Чарли X» эпизодында алғаш рет көрсетілген) қабырғаларға ілінген, ал кейбір түсіру бұрыштарында төбесі де көрінеді. «Адамс отбасы» сериалының жұлдызы Джон Астин көзге көрінбейтін капитан Джон Дейлиге дауыс берді, бірақ оның есімі титрлерде көрсетілмеді.
The episode featured the final appearance (in production order) of Grace Lee Whitney (Yeoman Janice Rand). Whitney had already been notified that she was fired from the series a week before filming on this episode began. Her brief walk on scene—in which she gives a dirty look to her rival blonde, Lenore Karidian, arriving on the bridge—was her last scene in Star Trek before her return 13 years later in Star Trek: The Motion Picture. This episode was the second and final appearance of Lieutenant Kevin Riley, played by Bruce Hyde, who first appeared in "The Naked Time". All first season core Star Trek regular background players appear in this episode: Eddie Paskey (Lt. Lesley), Frank da Vinci (Lt. Brent), William Blackburn (Lt. Hadley), Ron Veto (Harrison), and Jeanne Malone (Enterprise yeoman). The ship's theater is a redress of the engineering set. Set pieces of the ship's gymnasium (first seen in the episode "Charlie X") are hanging on the walls, and the ceiling is visible in some of the shooting angles. Star of The Addams Family John Astin provided the voice of the unseen Captain John Daley, though he went uncredited.
Қабылдау
2013 жылы Wired журналы бұл эпизодты түпнұсқа телесериалдың ең жақсы 10 эпизодының қатарына қосты. The A.V. Club-тың Зак Хэндлен эпизодқа A− бағасын берді, актерлердің күшті ойынын, соның ішінде "тамаша Спок/Маккой қарым-қатынасын" және "Шатнердің өте сенімді актерлік шеберлігін" атап өтті. Tor.com сайтына жазған Кит Декандидо Мосс, Шатнер және Андерсонның актерлік өнерін жоғары бағалады, бірақ эпизодтың Каридианды Кодос ретінде тек сенімсіз дауыс салыстыру арқылы анықтау мүмкіндігіне байланысты уақытқа қарай нашарлағанын айтты. Ол эпизодқа 7 балл берді. Jammer's Reviews-тің Джамал Эпсикохан эпизодты 4 жұлдыздың 2,5 жұлдызымен бағалады, сондай-ақ Мосс пен Андерсонның ойынын мақтады, бірақ соңын "орынсыз" деп атап, сынға алды. Trek Today сайтының Мишель Эрика Грин де Мосс пен Андерсонның актерлік шеберлігін жоғары бағалады, бірақ эпизодтың сценарийін сынады. Кейіннен "Жұлдызды жол" сериалының авторы Рональд Д. Мур бұл эпизодты "көп бағаланбаған" және серияның ең жақсыларының бірі деп есептейді.
In 2013, Wired ranked this episode one of the top 10 episodes of the original television series. Zack Handlen of The A. V. Club gave the episode an A− rating, noting strong performances from the actors including a "great Spock/McCoy dynamic" and "some very credible acting from Shatner." Keith DeCandido, writing for Tor. com, commended the acting of Moss, Shatner, and Anderson, but felt the episode had aged poorly in regard to being able to identify Karidian as Kodos only via an unreliable voice comparison. He gave the episode a rating of 7. Jamahl Epsicokhan of Jammer's Reviews rated the episode 2.5 stars out of 4 and similarly praised the performances of Moss and Anderson, but criticized the ending, calling it "inappropriate". Michelle Erica Green of Trek Today also praised Moss's and Anderson's performances, but criticized the episode's script. Later Star Trek writer Ronald D. Moore considers the episode "deeply underrated" and one of the series' best.
Танымал мәдениетте
Бұл эпизод HBO Max мини-сериалы "Station Eleven" ("Станция Он Бір") сериалының "Розенкранц пен Гилденстерн өлі емес" атты эпизодында теледидардан көрсетіледі.
This episode is referenced in the HBO Max mini series Station Eleven episode "Rosencrantz and Guildenstern Aren't Dead", where the episode is playing on television.