Кіріспе
Болгария футболшысы Йордан Летчков Янков (; 9 шілде 1967 жылы туған) – болгариялық бұрынғы кәсіби футболшы. Ол Болгариядан шыққан ең үздік ойыншылардың бірі саналады және 1994 жылғы ФИФА әлем чемпионатының жартылай финалына жеткен құраманың маңызды мүшесі болды. Көптеген адамдар "Сақтаушы" деп білетін Летчков орталық жартылай қорғаушы немесе жартылай қорғаушының сол жағында ойнай алатын дарынды ойыншы болды, оны басының шашы жоқтығымен оңай тануға болады. Ол өте жақсы доп жетегімен танымал болды. Дегенмен, оның мансабына көңіл-күйінің тұрақсыздығы және ойыншылар мен жаттықтырушылармен болған көптеген дау-жанжалдары кері әсер етті. Ол сегіз жыл бойы туған қаласының мэрі болды, бірақ сыбайлас жемқорлыққа қатыстылығы үшін қызметтен алынды.
Yordan Letchkov Yankov (also transliterated Jordan, Iordan, Lechkov) (; born 9 July 1967) is a Bulgarian former professional footballer. He is generally regarded as one of the best players to come out of Bulgaria and was a key member of the squad which reached the semi finals of the 1994 FIFA World Cup. Known to many as "The Magician", Letchkov was a gifted player who could play as a central midfielder or on the left side of midfield, and he was easily recognizable for his baldness. He was best known for his dribbling ability. However, his career was often adversely affected by his moody nature and the numerous arguments and fallings out he had with fellow players and managers. He was the mayor of his home town for eight years, but was removed from duty due to corruption.
Клубтық мансап
Стральджада туған Летчков өзінің мансабын «Сливен» футбол клубында (Болгария) жасөспірім кезінен бастады. Жасы келгенде бірінші командаға енгеннен кейін, Болгарияның үздік клубы – «ЦСКА София» (Болгария, 1991–92 маусым) құрамына ауысты. Көп ұзамай ол Германияның «Гамбургер СВ» клубына (Германия, 1992–93 маусымнан 1995–96 маусымға дейін) көшті. Содан кейін ол Еуропаның сол кездегі ең жақсы клубтарының бірі – «Олимпик де Марсель» (Франция, 1996–97 маусым) командасына өтті. Бірақ клуб басшылығымен туындаған қиын қарым-қатынас салдарынан бір маусымнан кейін клубтан кетіп қалды. Оның келесі қадамы – «Бешикташ» (Түркия, 1997–98 маусымынан бастап) клубымен Түркияға бару болды. Алайда, клубта алты ай өткен соң, ол демалыстан кешігіп оралды және бас жаттықтырушы Джон Тошакпен дауласты. Клуб оған айыппұл салды, бірақ ол төлеуден бас тартты, футболдан кеткенін мәлімдеді және кейін Болгарияға оралды. Ол Стамбул клубының өзіне ақша қарыз екенін, жаттықтырушы Тошакпен тіл табыса алмағанын және әйелінің Түркияда бейімделе алмағанын айтқан сөздері көп рет келтірілді. Бірақ ол көп ұзамай болгар клубымен жаттығуларын бастады. «Бешикташ» ФИФА-ға шағымданып, Летчковты келісімшартты бұзған деп таныды және оған 200 000 DM өтемақы төлеуді бұйырды. Летчков клуб рұқсатысыз Аргентинамен өткен жолдастық ойында Болгария құрамасы сапында ойнағандықтан «Бешикташ» УЕФА мен ФИФА-ға қайта шағымданды. ФИФА Летчковтың «Бешикташтан» рұқсат алмаған жағдайда басқа командада ойнауға құқығы жоқ екенін, соның ішінде ұлттық құрамада да ойнай алмайтынын шешті. 1998 жылғы әлем чемпионатына қатысуға көмектескеніне қарамастан, «Бешикташпен» болған даудың салдарынан ол турнирде ойнау мүмкіндігінен айырылды. Футболдан шамамен үш жыл үзіліс жасағаннан кейін, Летчков 2001–02 маусымында «ЦСКА София» клубына қайта оралды. 2002–2004 жылдары ол Болгарияның екінші дивизионындағы «OFC Sliven» клубының ойыншы-жаттықтырушысы болды. Летчковты көбінесе болгар футболының «Алтын буыны» деп атайды, ол Стойчков, Костадинов және Балаковпен бірге ұлттық құраманы 1994 жылғы әлем чемпионатының жартылай финалына жеткізді.
Халықаралық мансап
Летчков Болгария құрамасы үшін 45 матч өткізіп, бес гол соқты. Дегенмен, оның халықаралық карьерасы жаттықтырушылармен және Болгария футбол федерациясымен туындаған келіспеушіліктерге байланысты шектелді. Ол, әсіресе, 1994 жылғы әлем чемпионатының ширек финалында Германияға қарсы гол соғып жеңіс әкелгені үшін жақсы есте қалады, сол арқасында Болгария жартылай финалға өтіп, Италиядан жеңілді. Соның ішінде, сол әлем чемпионатындағы жарқын ойындарының нәтижесінде ол 1994 жылғы «Алтын доп» сыйлығында 13-орынды иеленді. Летчков 1996 жылы Англияда өткен Еуропа чемпионатында да көзге түсті, тіпті Болгария ширек финалға өте алмаса да: ол Испания және Румынияға қарсы керемет ойын көрсетті, сондай-ақ B тобының соңғы матчында күшті Франция құрамасына қарсы ең үздік ойыншы атанды. Ол 1998 жылғы әлем чемпионатына қатысу үшін елдің сәтті іріктеу кампаниясына зор үлес қосты. Алайда, ФИФА Бешикташ клубымен туындаған келісімшарттық дауға байланысты оның турнирде ойнау мүмкіндігіне тосқауыл қойды (қ. "Клуб" бөлімін де қараңыз).
Футболдан кейінгі
Летчков 1998 жылы басқа футболшылармен бірге "Алтын бутстар" атты телесериалға, ал 2012 жылы "Стоичков" атты спорттық деректі фильміне қатысты. Футболдан зейнетке шыққаннан кейін ол сәтті бизнесмен (сүсәпті қонақүйлер мен футбол академиясының иесі) және саясаткер болып мансап бастады. 2003 жылы туған қаласы Сливеннің мэрі болып сайланды және 2007 жылы қайта сайланды. 2005 жылдан бері ол Болгария футбол одағының вице-президенті болып табылады. 2010 жылдың сәуір айында Сливен аудандық соты оны қызметтік кінәлік жасады деген айыппен лауазымынан шеттетуге шешім шығарды, бірақ Бургас апелляциялық соты 2010 жылдың 28 маусымында оны лауазымына қайта орнатты. 2011 жылғы жергілікті сайлауда Летчковты Сливеннің жаңа мэрі Кольо Милев ауыстырды, ол 56,72% дауыс жинап, Летчковтан (43,28%) басым түсті. Көптеген азаматтар өздері қолдайтын партияға қарсы партияның өкіліне дауыс бергендерін, тек Летчковты лауазымынан алу үшін осылай істегендерін айтты. Қаланың көптеген маңызды бульварлары қаланың су жүйесін жаңартумен айналысқан компания мен қалалық кеңес арасындағы дау мен сот процесі салдарынан шамамен екі жыл бойы бұзылып, терең шұңқырлармен толып жатты. Ал ол мэр болып тұрған кезде, Летчковқа тиесілі қонақүйлерге дейін созылатын көшелер жаңадан жөнделіп, гүлзарлармен, әдемі тротуарлармен және көше шамдарымен көркейтілді. Оның мэрлік кезінде журналистер мен полиция қызметкерлерін сыйламауы (ортаңғы саусақты көрсетуі) сияқты басқа да оқиғалар орын алды, себебі ол полициядан қашып, құжаттарын лақтырып жібергеннен кейін іздеуде болды.