Кіріспе

Тасманиядағы шатқал, Австралия. Катаракта шатқалы – Австралияның Тасмания штатындағы Лансестон қаласынан шамамен 1,5 км қашықтықта орналасқан өзен шатқалы. Бұл аймақтың ең танымал туристік орындарының бірі, және Катаракта шатқалындағы қайық саяхаты Home Point Parade-ден басталады. Ол Оңтүстік Еск өзенінің төменгі ағысында орналасқан.

Тарих

Бұл жерге ең алғаш келген еуропалық Уильям Коллинз болды, ол 1804 жылы кіреберісін тапқан. 1890 жылдары еріктілер салған, «Кингс көпірінің сарқырама жолы» деп аталатын жол, Сарқырама шатқалының солтүстік жағалауымен өтеді және танымал туристік орын болып табылады. Жаяу жүргіншілер жолға кіру үшін төлем төлеген бастапқы төлем қабылдау орны әлі де шатқалдың солтүстік жиегіндегі Кингс көпірінің жанында көрініс тапқан. 1972 жылы салынған креслолифт әлемдегі ең ұзын бір дистанциялық креслолифт болып табылады, ең ұзын дистанциясы – … Бұрын Дук Ричте электр станциясы болған, ол 1904 жылы салынған аспалы көпірге жақын орналасқан. 1929 жылғы су тасқынында бұзылып, қайта салынған, бірақ 1955 жылы Треваллин тоғаны салынғаннан кейін қызметтен шығарылды. Қазір ғимаратта танымдық мұражай орналасқан.

Ерекшеліктері

Оңтүстік жағындағы Бірінші бассейнде жүзу бассейні, жоғарыда аталған кресло-лифті, екі кафе, фуникулерлік теміржол және бұталармен қоршалған ашық алаң орналасқан. Фуникулерлік теміржолдың төменгі жағында бассейн мен өзеннің төменгі ағысындағы шатқалының фотосуреттері мен картиналары бар шағын коттедж жайласып жатыр. Бассейн өзінің тереңдігі туралы көптеген мифтер тудырды: кейбір жергілікті тұрғындар оны түбі жоқ құдық, жанартаулық түйреу деп айтады, ал 1960 жылдары оның түбін табу үшін жіберілген суасты қайығы мақсатына жетпей, кабелі таусылып қалған екен. Шындығында, бассейн екі жарықшаның қиылысындағы эрозия нәтижесінде пайда болған – Бассейн жолы жарықшасы және Оңтүстік Эск өзенінің бағытымен шамамен тік бұрышпен орналасқан белгісіз жарықша. Екі жарықшаның кездескен жерінде долерит тау жынысы күшті түрде қирап, осылайша эрозияға оңай ұшырап, бассейннің қалыптасуына себеп болды. 2016 жылы жасалған өлшемдер бойынша ең тереңдігі анықталды.

Солтүстік жағы, «Клиф Граундс» деп аталатын, Виктория дәуірінде салынған ландшафтық бақша, папоротниктер, экзотикалық өсімдіктер мен тауыстарға толы. Қазірде келушілерге қолайлы жағдайлар жасалған. Өзен ағысымен жоғарырақ жағында тарихи Duck Reach электр станциясы орналасқан, қазір ол Түсіндіру орталығы болып жұмыс істейді. Лаунсестон қалалық кеңесі 1893 жылы бұл электр станциясын іске қосып, сол кездегі ең ірі гидроэлектрлік жобаға айналдырды. 1895 жылға қарай қаланың жарығын беруге қол жеткізді. Басқа да іс-шараларға өзеннің қолжетімді бөлігімен қайықпен саяхаттау, жартастан 200 метрге дейін ұшатын кабельдік серуен және тауға шығу кіреді. Треваллин тоғаны салынғанға дейін «Бірінші бассейннің» жоғары жағында үш кішкентай бассейн болған, екіншісі мен үшіншісі әлі де картада көрініп тұр, ал төртіншісі Треваллин көлінің суымен жабылған. Шатқалдың төменгі жағында Оңтүстік Эск өзені Тамар өзеніне құяды, ол Патша көпірі мен жақында салынған Патерсон көпірінің астынан өтеді. Патша көпірі шамамен 100 жыл бойы қаладан солтүстікке қарай барудың жалғыз жолы болды. Патерсон көпірі 1973 жылдың 2 қарашасында ресми түрде ашылды. Өзеннің бұл бөлігі танымал ақсу учаскесі болып табылады. Мұнда әлемдік деңгейдегі каноэ спортын жүзеге асыруға болады. Гидро Тасманияның көмегімен жыл сайын қаңтар айының соңында бастапқы жарыс ұйымдастырылады.