Роберт Маккормик: Корольдік Әскери-теңіз флотының дәрігері және саяхатшысы

Кіріспе

Корольдік теңіз флотының хирургы және зерттеушісі

Роберт МакКормик (22 шілде 1800 – 25 қазан 1890) – британдық Корольдік теңіз флотының кеме хирургы, зерттеуші және табиғатты зерттеуші.

Өмір

МакКормик Англияның Ұлы Ярмут қаласында дүниеге келген. Оның әкесі, Роберт МакКормик, Тирон графтығының Баллирег қаласынан шыққан кеме хирургі болды. 1821 жылдан бастап МакКормик Лондон қаласында Сэр Астли Купердің жетекшілігімен Санкт-Томас және Гай ауруханаларында медицинаны оқыды, 1822 жылы диплом алды, ал 1823 жылы Корольдік теңіз флотына хирург көмекшісі болып қабылданды. Ол Вест-Индияда екі жыл қызметтен кейін денсаулығына байланысты үйге қайтарылды. Солтүстік теңіздегі кемеде бір жыл өткен соң, 1827 жылы Уильям Эдвард Пэрридің «Хекла» кемесінде хирург көмекшісі болды, Пэрридің Солтүстік полюсті іздеу экспедициясына қосылды. Одан кейін үш рет шетелге жіберілді, әр жолы өзін бағаланбаған сезінетін және «үйге қайтаруға» себеп болатын жағдайларға тап болды, бұл теңізшілер арасында жеке наразылықты немесе келіспеушілікті білдіретін терминология. 1830 жылдың басында ол жартылай жалақымен демалысқа шығып, Эдинбург университетінде Роберт Джеймсонның табиғаттану лекцияларын тыңдады. Теңіз флоты оған қолдау көрсетті, МакКормик «біздің бөлім басшысымен тек шотландтардың ғана сәтті болу мүмкіндігі бар» деп ойлады. МакКормик сонымен қатар медициналық тәжірибе, акушерлік, ботаника және химия сабақтарына қатысып, Джон Лизарстан хирургия бойынша жеке сабақтар алды. 1831 жылдың мамырында МакКормик Лондонға оралды, онда Фрэнсис Бофорт Оңтүстік Американы зерттеу экспедициясы үшін лайықты қызметкерлер іздеді. МакКормик жақсы білікті деп танылды және капитан Роберт Фицройдың басшылығымен HMS «Бигльдің» екінші сапарына кеме хирургі ретінде қабылданды. МакКормик бұл лауазымның табиғатты зерттеуші ретіндегі әдеттегі міндеттерді білдіретінін күтті, Джеймсон да қараша айында оған «тарихты дамыту үшін» осы «зерттеу экспедициясының» қанша мүмкіндік беретіні туралы кеңес берді. МакКормик әлеуметтік маңызы бар үлкен табиғаттану коллекциясын жинап, зерттеуші натуралист ретінде аты шығар деп күтті. «Бигльдің» дайындықтары қазан айының соңында жүріп жатқанда, МакКормик Чарльз Дарвинмен танысты, оған капитан Фицройдың серігі ретінде өз қаражатымен саяхатқа қатысуға рұқсат берілді. Дарвин өзінің университеттегі тәлімгері Джон Стивенс Хенслоуға МакКормик туралы былай деп жазды: «Досым доктор – есек, бірақ біз жақсы араласамыз: қазір ол үлкен даулы мәселеге тап болды, оның кабинасын француз сұрымен немесе ақ түспен бояу керек пе? Мен одан басқа ештеңе естімеймін». Саяхат басталғаннан кейін, олар 1832 жылдың қаңтар айында Кабо-Верде аралдарындағы Сент-Ягоға алғашқы тоқталым жасады. МакКормик пен Дарвин бірге ауылға барды, Дарвин Чарльз Лайелдің геологиялық идеяларының ықпалымен хирургтың көзқарасын ескірген деп тапты: «Ол өте көне философ болды; Сент-Ягода өзінің айтуынша, ол алғашқы екі аптада жалпы пікірлер айтты және соңғы уақытта нақты фактілерді жинады». МакКормик Фицрой Дарвинді жағаға алып шығып, оны жинау мүмкіндігінен айырғанда көңілі түсіп кетті. 1832 жылдың сәуір айында Рио-де-Жанейрода Фитцрой Дарвиннің коллекциясын жинап, Англияға қайтаруды ұйымдастырды. МакКормик денсаулығына байланысты үйге қайтарылды және 1884 жылғы естеліктерінде былай деп еске алды: «Өзімді кішкентай және өте ыңғайсыз кемеде дұрыс емес жағдайда таптым және табиғаттану зерттеулерімді жүзеге асыру үміттерімнен қатты көңілім қалды, менің жағаға шығуыма және жинақтауыма кедергі келтіретін барлық кедергілер болды, мен осы жердегі станция командирінің адмиралынан рұқсат алып, H. M. S. «Тайн» кемесімен үйге қайтуға мүмкіндік алдым». Кейіннен МакКормик 1839-1842 жылдар аралығында Джеймс Кларк Ростың Антарктика экспедициясында хирург болды. Соңғы сапарда табиғатты зерттеушінің көптеген міндеттерін Джозеф Далтон Хукер орындады, ал МакКормик геологияны және құстарды жинауға ден қойды, оған Томас Абернети көмектесті. 1844 жылдың 26 тамызында МакКормик Корольдік хирургтар колледжінің мүшесі болып сайланды. МакКормик Джон Франклинді іздеу үшін сәтсіз іздеу тобын басқарды. Оның өмірбаяны «Арктика және Антарктика теңіздеріндегі және әлемді айнала саяхаттар» (1884) деп аталды.

McCormick was born in Great Yarmouth, England. His father, also Robert McCormick, was a ship's surgeon from Ballyreagh, County Tyrone. From 1821 McCormick studied medicine in London under Sir Astley Cooper at St Thomas' Hospital and Guy's Hospital, gaining his diploma in 1822, then in 1823 he joined the Royal Navy as an assistant surgeon. He served in the West Indies for two years before being invalided home. Following a year in a North Sea cutter, he became assistant surgeon on the Hecla under William Edward Parry in 1827, joining Parry's expedition searching for the North Pole. Three commissions abroad followed, and in each case he felt unappreciated and was "invalided home", which in Naval terms implied personal dissatisfaction or disagreements. Near the start of 1830 he took half pay leave and attended the natural history lectures of Robert Jameson at the University of Edinburgh. This was encouraged by the Navy, McCormick felt that "only Scotchmen have any chance with the head of our department." McCormick also attended classes there in medical practice, midwifery, some botany and chemistry, and took tuition in surgery from John Lizars. By May 1831 McCormick had returned to London, where Francis Beaufort was looking for suitable personnel for a survey expedition to South America. McCormick appeared well qualified, and was recruited as ship's surgeon for the second voyage of HMS Beagle under Captain Robert FitzRoy. McCormick expected this position meant the usual duties as a naturalist, as did Jameson who wrote to him in November giving detailed advice on how to make the most of the "numberless opportunities" this "exploratory expedition" would provide "for the advancement of natural history". McCormick fully expected to put together a sizeable natural history collection with significant social value, gaining him fame as an exploring naturalist. While the preparations of the Beagle progressed in late October, McCormick met Charles Darwin who had been given an unofficial place on board as a self funded gentleman naturalist who would be a companion to Captain FitzRoy. Darwin wrote telling his university tutor John Stevens Henslow about McCormick: "My friend the Doctor is an ass, but we jog on very amicably: at present he is in great tribulation, whether his cabin shall be painted French Grey or a dead white— I hear little excepting this subject from him". When the voyage got under way, their first landfall was at St. Jago in the Cape Verde Islands in January 1832. McCormick and Darwin walked into the countryside together, and Darwin, influenced by Charles Lyell's ideas on geology, found the surgeon's approach old fashioned: "He was a philosopher of rather an antient date; at St Jago by his own account he made general remarks during the first fortnight & collected particular facts during the last." McCormick became increasingly frustrated as FitzRoy took Darwin onshore, leaving McCormick behind without opportunities for collecting. The last straw came at Rio de Janeiro in April 1832, when FitzRoy arranged for Darwin's collection to be packaged and sent back to England. McCormick was invalided home, and as he recalled in his memoirs of 1884, "Having found myself in a false position on board a small and very uncomfortable vessel, and very much disappointed in my expectations of carrying out my natural history pursuits, every obstacle having been placed in the way of my getting on shore and making collections, I got permission from the admiral in command of the station here to be superseded and allowed a passage home in H. M. S. Tyne.") McCormick subsequently became surgeon on the James Clark Ross's Antarctic expedition between 1839 and 1842. On the latter voyage most of the naturalist's duties were performed by Joseph Dalton Hooker, with McCormick concentrating on geology and bird collecting, assisted by Thomas Abernethy. On 26 August 1844 McCormick was elected a Fellow of the Royal College of Surgeons. McCormick also led an unsuccessful search party in search of John Franklin in the Forlorn Hope. His autobiography was entitled Voyages of Discovery in the Arctic and Antarctic Seas and around the World (1884).

Мұра

Оңтүстік полярлық скуа (Stercorarius maccormicki) Говард Сондерс оның құрметіне аталған. МакКормик 1841 жылдың 12 қаңтарында Антарктидадағы Виктория жеріндегі Поссешн аралында типтік үлгіні атып алған. Девон аралындағы Маккормик шығанағы, ол Франклиннің жоғалған экспедициясын іздеу үшін зерттеген аймаққа жақын орналасқан, МакКормиктің құрметіне аталған. Роберт Пири Гренландияның солтүстік-батысындағы МакКормик фьордына оның есімін берген.