Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Стерцинг (;) – Италияның солтүстігіндегі Оңтүстік Тироль аймағындағы коммуна. Ол Оңтүстік Виппталдың бас қаласы, ал ортағасырлық қаланың ортасымен Эйсак өзені ағып өтеді. Бұл «Италияның ең әдемі елді мекендері» (I Borghi più belli d'Italia) тізіміне енген.
Sterzing (; vipiˈtɛːno) is a comune in South Tyrol in northern Italy. It is the main town of the southern Wipptal, and the Eisack River flows through the medieval town. It is one of I Borghi più belli d'Italia ("The most beautiful villages of Italy").
Шығу тегі
Қаланың тарихы б.з. 14 жылына дейін жетеді, осы кезде Нерон Клавдий Друз қазіргі Италия мен Германия арасындағы жол бойында "Випитенум" атты әскери лагерь құрды. Жақын жерде табылған ежелгі қираған орындардың ішінде Император Септимий Север кезеңіне жататын Постумия Витторинаға арналған қабір ескерткіші және Митрас құдайына арналған тас тұғыр бар. "Вибитина" деп аталатын қала туралы алғашқы жазбалар 985-990 жылдар аралығына саяхаттайды. Бұл атау Випптал аймағында бүгінге дейін сақталған. 1182 жылы "Sterçengum" неміс атауы Сонненбург аббаттығының құжатында кездеседі. 1280 жылы Каринтия герцогы Майнхард қалаға қала мәртебесін берді. Бреннер өткеліне жақын орналасқандықтан, аймақ маңызды сауда жолы болды, сол себепті Аугсбургтің Фуггері Риднаун және Пфлерес аңғарларындағы күміс кендерінен шыққан өнімді сұрыптау үшін филиал ашты. Стерцинг 1443 жылы қаланың бір бөлігін қиратқан өрттен кейін 15- және 16-ғасырларда өркендеді. Жаңа, қамалданған үйлер салынды, олардың кейбіреулері соңғы готика стилінде болды. Нойштадт (Жаңа қала) қалалық және аймақтық сот үйі (1450), "Goldenes Kreuz" қонақ үйі (1446), Фуггер филиалы (1553), Рафенштейн үйі (бұрынғы Кёхль, 1472), Ратуша (1473), Гейзкофлер үйі (1600) және Кеншілер ауданы үйі (1500) бүгінге дейін қолданылып келеді. Қала 16-19 ғасырлар аралығындағы бірнеше дереккөздерде "Störzingen" деп аталады. Оңтүстік Тирольді итальяндықтандыру процесінде ежелгі римдік Випитенум елді мекенінен туындаған Випитено қаласының қазіргі итальянша атауы ресми түрде бекітілді. 1940-жылдардың соңы мен 1950-жылдардың басында іздеп табылған бірнеше нацистер Стерцингтегі "Goldenes Kreuz" қонақ үйінде (бүгін де жұмыс істеп тұр) уақыт өткізді. Эрих Прибке, Адольф Эйхман және Йозеф Менгеле сияқты адамдар Еуропадан Оңтүстік Америкаға кемемен сапар шегу үшін жалған паспорттар күтіп отырып, әр түрлі уақытта осы жерге транзиттен өтті.
The town traces its roots to 14 B. C., when Nero Claudius Drusus founded a military camp called "Vipitenum" along the road between what are now Italy and Germany. Ancient ruins found nearby include a sepulchral monument dedicated to Postumia Vittorina, a milestone of the Imperator Septimius Severus period and a stone altar dedicated to Lord Mithras. The first mention of a town called Wibitina dates back to the years between 985 and 990. That name, which is still memorized in Wipptal, is traced back to the nearby Celto Roman settlement Vibidina. In 1182, the German name Sterçengum appears in a document of the Sonnenburg abbey. In 1280, Duke Meinhard of Carinthia, promoted the town to the rank of city. As the region's proximity to the Brenner Pass made it a frequent trade route, the Fugger of Augsburg opened a branch to sort the products of the nearby silver mines in Ridnaun Valley and Pfleres Valley. Sterzing knew its magnificence in the 15th and 16th centuries after the 1443 fire which destroyed part of the town. New embattled houses were built, some late gothic style, in Neustadt (New Town) as: Town and Regional Trial House (1450), Hotel "Goldenes Kreuz" (1446), Fugger's Branch (1553), Rafenstein House (former Köchl, 1472), the Town Hall (1473), Geizkofler House (1600) and the Mining District House (1500) all still in use. The town is mentioned in several sources from the 16th to 19th centuries as Störzingen. In the course of the Italianization of South Tyrol, the modern Italian name of the town Vipiteno created from the old Roman settlement of Vipitenum was made official. Throughout the late 1940s and early 1950s, a number of wanted Nazis stayed in Sterzing at the Hotel Goldenes Kreuz which still exists today. At different times, people like Erich Priebke, Adolf Eichmann, and Josef Mengele were in transit here as they waited for forged passports for their journey out of Europe and by ship to South America.
Елтаңба
Король Генрих I, Тироль графы, қазіргіге ұқсас мөрді бекітті, онда таяқпен және Тироль бүркітінің үстіндегі тәсбихті ұстаған мүгедек паломник бейнеленген. Бұл 1328 жылдың 30 тамызында герб ретінде пайда болды. 1524 жылы паломник Тироль бүркітінің үстінде монах түрінде көрсетілген.
King Henry I, Count of Tyrol, granted a seal, similar to the present, depicting a crippled pilgrim with a stick and the rosary above the Tyrolean eagle, this appeared as a coat of arms August 30, 1328. In 1524, the pilgrim is shown as a monk above the Tyrolean eagle.
"Біздің батпақты әйел" шіркеуі
Қауым Верона мен Мюнхен арасындағы ең ірі шіркеу және 1417-1451 жылдар аралығында салынған. Олм қаласынан келген Ханс Мюльцхердің жасаған готикалық құрбандық тақтасы биік және 1458 жылы аяқталған. Кейіннен шіркеу 1497-1525 жылдары Ханс Лютц тарапынан кеңейтілді. 1753 жылы шіркеу Адам Мёльктің суреттерімен барокко стилінде қайта жаңартылды, ал готикалық құрбандық тақтасы алынып тасталды; қазіргі таңда құрбандық тақтасы Мюльшер мұражайында қойылған.
The Parish is the biggest church between Verona and Munich and was built from 1417 to 1451. The gothic altar, woodwork by Hans Multscher of Ulm, is high and was completed in 1458. The church was later enlarged from 1497 to 1525 by Hans Lutz. In 1753, the church was then modified in baroque style, with paintings by Adam Mölk, and the gothic altar removed; presently the altar is on display at the Multscher Museum.
Киелі Рух шіркеуі
Қасиетті Рух шіркеуі – қаладағы ең көне готикалық шіркеу. 1399 жылы ескі аурухананың негізгі ғимаратында салынған, қала алаңында орналасқан; шіркеудің негізгі бөлігі Джованни Брунек (1402) сурет салған фрескамен әсемделген.
The Holy Spirit Church is the oldest gothic church in town. Built in 1399, in the same main building of the old Hospital, is located in the Town Square; the nave is painted in fresco by Giovanni of Bruneck (1402).
Қасиетті Елизавета шіркеуі
Сент-Элизабет капелласы Deutschhaus-тың бір бөлігі және 1729–33 жылдары Джузеппе Делай барокко стилінде салған. Оның қабырғалары сегізбұрышты, ал алтарь және хор бөлігі төртбұрышты. Күмбездегі фрескалар қасиетті әулиені бейнелейді, ал Тевтон орденінің гербін Маттеус Гюнтер салған.
Saint Elisabeth Chapel is part of the Deutschhaus and was built in Baroque in 1729–33 by Giuseppe Delai. It has an octagonal plan with a rectangular sector concerning the altar and the choir. The dome frescos represent the patron saint and the coat of arms of the Teutonic Order were painted by Matthäus Günther.
Капузинер шіркеуі
1636 жылы салынған шіркеу келесі жылы Магдалалық Марияға освящен болды; оның тікбұрышты апсиді және Таза тұжырымға арналған бүйірлік капелласы бар. Фасадтағы нишадағы бейне қамқоршы қасиетті бейнелейді және ол 17 ғасырдың туындысы. Алтарь суреттерін шамамен 1800 жылы Иосиф Ренцлер салған, олар Магдалалық Марияны, Франциск пен Антонийді бейнелейді; бүйірлік алтарьларда Феликс пен Падуалық Антоний суреттелген.
The church was built in 1636 and was consecrated the following year to Saint Mary Magdalene; it has a rectangular apse and a lateral chapel dedicated to the Immaculate Conception. The image in the niche on the façade represent the patron saint and is a work of the 17th century. The altarpieces presumably were painted by Josef Renzler in 1800 circa and represent Saint Mary Magdalene with Saint Francis and Saint Anthony; on the lateral altars are depicted Saint Felix and Saint Anthony of Padua.
Сент Маргарет шіркеуі
Қазіргі шіркеу 1678 жылы Петр Делайдың жобасы бойынша епископ Паулин Майрдың бастамасымен ерте Тироль барокко стилінде салынған. 1337 жылы алғаш рет айтылған ескі шіркеу 1459 және 1463 жылдар аралығында готика стилінде қайта жаңартылып, кеңейтілген. 1678 жылы ол толығымен бұзылып, қайта салынды және 1681 жылы киеленді. Қоңырау мұнарасы шіркеуден бөлек орналасқан және ол бұрынғы шіркеуден келген. 1624 жылы романдық мұнара бұзылып, қазіргі мұнара салынды. Фасады Ренессанс дәуірінен шабыттандырылып, Палладиан стиліндегі үш бөлікті терезелермен ерекшеленеді. Нишаларда Әулие Маргарет және Әулие Агнес есімді қасиеттілердің ағаштан жасалған мүсіндері орналасқан, ал порталдың үстінде Соңғы Тоқсанды бейнелейтін фреска бар. Көрнекті интерьерде бір кеме, үлкен терезелер және люнеттері бар күмбезді төбелер бар. Үлкен бас алтарьда алты бағана және 1822 жылы Джозеф Ренцлер салған Марияның тәж киюін бейнелейтін алтарьлық сурет бар. Алтарьдың екі жағында Әулие Франциск Ксавьер және Әулие Иоанн Непомуктың ағаштан ойылған мүсіндері орналасқан. Алтарьдың оң жағында 17 ғасырға жататын Балалы Мадоннаның мүсіні орналасқан, ол Джозеф Мильдорфердің он бес суреттелген дискісінен тұратын Розариймен шектелген.
The present church was built on the initiative of Bishop Paulinus Mayr in early Tyrolean baroque on a project of Peter Delai in 1678. The old church, mentioned for the first time in 1337, was restored and enlarged between 1459 and 1463 in gothic. In 1678, it was completely demolished, rebuilt, and consecrated in 1681. The bell tower is detached from the church and it comes from the previous church, in 1624, the Romanic tower was demolished and built the present. The façade was inspired by to renaissance with the characteristic Palladian tripartite windows. In the niches are placed the wooden sculptures of Saint Margaret and Saint Agnes and above the portal is a fresco showing the Last Supper. The imposing interior has one nave, large windows, and a vaulted ceiling with lunettes. The great high altar has six columns and an altarpiece representing the Coronation of Mary painted by Joseph Renzler in 1822, beside are two wood carving of the Saints Francis Xavier and John of Nepomuk. Above the altar on the right is placed a statue of the Madonna with Child of 17th century bordered by the Rosary formed by fifteen painted discs presumably by Joseph Mildorfer.
Твенльфер мұнарасы
Цвелфер-таурм – 1470 жылы салынған, биіктігі 46 метр болатын мұнара. Ол қаланың символы және Жаңа қала мен Ескі қаланы бөліп тұрады. 1867 жылы болған өрт салдарынан бастапқы қондырғысы қирап, оның орнына қазіргі тік бұрышты шатыры орнатылды.
The Zwölferturm is a 46 m. high tower erected in 1470, it is the symbol of the city that divides the New Town from Old Town. A fire in 1867 destroyed the original spire, which was replaced with the present embattled roof.
Қалалық әкімдік
1468–72 жылдары кеш готика стилінде салынған, ал бұрышты "Эркер" 1526 жылы қосылды. Ішкі аулада Митрас құдайына арналған римдік тас алтары мен император Септимий Севердің қадамы орналасқан; осы кезеңде әскери жол 200 жылы аяқталды.
Built in 1468–72 in late gothic style while, the angular "Erker" was added in 1526. In the patio take place a Roman stone altar, dedicated to Lord Mithras and a milestone of the Imperator Septimius Severus; the same period the military road was completed in 200 A. D.
Жаңа қала (Neustadt)
Бұл ескі қала орталығының басты көшесі, 1417 жылғы өрттен кейін салынған ғимараттармен, қаланың саудасы мен жақын маңдағы Риднаун және Пфлерш аңғарларындағы күміс кендерінің арқасында гүлденген кезеңде салынған.
It is the main street of the old city centre with buildings erected after the 1417 fire, during a period when the town was prosperous with the trade and the silver mines in the nearby Ridnaun Valley and Pflersch Valley.
Рейфенштейн қамалы
Қала сыртында Рейфенштейн қамалы орналасқан, бұл провинциядағы ең жақсы сақталған ортағасырлық қамалдардың бірі.
Outside the city is the Reifenstein Castle, one of the best preserved medieval castles in the province.
Тілдік таралу
2011 жылғы халық санауы мәліметтері бойынша, халықтың 73,64% неміс, 25,95% итальян және 0,41% ладин тілдерінде ана тілі ретінде сөйлейді.
According to the 2011 census, 73.64% of the population speak German, 25.95% Italian and 0.41% Ladin as first language.
Өнеркәсіп
Стерзинг – «Лейтнер» тобының орны, бұл халықаралық өнеркәсіптік компания, кабельдік жүйелерді, қар жинау машиналарын, шаруашылық мақсатындағы табанды көліктерді, «миниметро» деп аталатын қалалық рельстік жол жүйелерін және жел турбиналарын өндіруші.
Sterzing is home of the Leitner Group, an international industry, a manufacturer of cable systems, snowgroomer, utility tracked vehicles, systems for urban rail called minimetrò, and wind turbines.