Землетрудгіргенде өмір сақтау туралы негізсіз теория: "Өмір үшбұрышы"
Triangle of Life
Землетрестің зиянды салдарын азайту үшін қате кеңес! "Өмір үшбұрызы" теориясы құлаған үйлерде аман қалуға көмектеспейді. Дұрыс қорғану әдістерін біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үлкен жер сілкінісінен аман қалу туралы негізсіз теория
Unsubstantiated theory about how to survive a major earthquake
Өмір үшбұрышы – үлкен жер сілкінісінен аман қалудың негізсіз теориясы, көбінесе вирустық электрондық хаттар арқылы таралды. Бұл теория, беделді ұйымдар қолдайтын "құлап, жасыр, ұстап тұр" әдісінен өзгеше қорғану әдістерін ұсынады. Атап айтқанда, әдістің авторы және негізгі жақтаушысы Даг Копп, үлкен жер сілкінісі басталғанда ғимарат ішіндегілердің жарақат алдырмауға немесе ғимараттың күрделі құлауы ("панкейк құлауы") жағдайында аман қалуға мүмкіндік беретін қатты заттардың жанындағы бос орынға паналау керектігін айтады, сонымен қатар үстел астында паналанудан аулақ болуға кеңес береді. Америкалық Қызыл Крест және АҚШ Геологиялық қызметі сияқты көптеген ұйымдардың өкілдері "Өмір үшбұрышы" теориясын сынға алып, оны "қате идея" деп атап, қазіргі заманғы құрылыс стандарттары бар елдерде ғимараттың толық құлауы сирек болатындықтан, бұл теорияға қатысты емес деп мәлімдеді.
The Triangle of Life is an unsubstantiated theory about how to survive a major earthquake, typically promoted via viral emails. The theory advocates methods of protection very different from the mainstream advice of "drop, cover, and hold on" method widely supported by reputable agencies. In particular, the method's developer and key proponent, Doug Copp, recommends that at the onset of a major earthquake, building occupants should seek shelter near solid items that will provide a protective space, a void or space that could prevent injury or permit survival in the event of a major structural failure, a "pancake collapse", and specifically advises against sheltering under tables. Officials of many agencies, including the American Red Cross and the United States Geological Survey, have criticized the "Triangle of Life" theory, saying that it is a "misguided idea" and inappropriate for countries with modern building construction standards where total building collapse is unlikely.
Теория
Копптың теориясына сәйкес, ғимараттар құлағанда, ішіндегі заттар мен жиһазға құлайтын төбелердің салмағы оларды ұшыратып жібереді. Бірақ, қалған заттың биіктігі оның қасындағы бос кеңістікке немесе ойысқа шатыр сияқты қолдау тірегі болып әрекет етеді, нәтижесінде сол жер үстінде еңіс төбе пайда болады. Копп осы аман қалу кеңістігін "өмір үшбұрышы" деп атады. Зат неғұрлым ірі және берік болса, соғұрлым аз сығылады; ол неғұрлым аз сығылса, оның жанындағы бос орын да соғұрлым үлкен болады. Осындай үшбұрыштар құлаған ғимараттардың ішінде ең көп кездесетін пішін.
According to Copp's theory, when buildings collapse, the weight of the ceilings falling upon the objects or furniture inside tends to crush them, but the height of the object that remains acts as a kind of roof beam over the space or void next to it, which will tend to end up with a sloping roof over it. Copp terms this space for survival the "triangle of life". The larger and stronger the object, the less it will compact; the less it compacts, the larger the void next to it will be. Such triangles are the most common shape to be found in a collapsed building.
Сындар
АҚШ Геологиялық қызметінің (USGS) мәліметінше, "Төртбұрыш өмірі" – жер сілкінісі кезінде адамның қайда орналасуы керек деген жаңылыс пікір. Сынаушылар бұл төртбұрыштардың қайда пайда болатынын білудің өте қиын екенін айтады, себебі жер сілкінісі кезінде заттар (ірі, ауыр заттар да) жиі жылжып жатады. Сондай-ақ, бұл жылжу ауыр заттардың жанында болудың өте қауіпті екенін көрсетеді. Жер сілкінісінен туындаған өлім-жарақатының статистикалық зерттеулері көрсеткендей, көптеген жарақаттар мен өлімдер ғимараттардың емес, құлаған заттардың салдарынан болады. Жер сілкінісі туралы ескертулердің болмауына байланысты, адам жиһаздың жанында немесе ішкі қабырғаға жақын қауіпсіз орын іздеуге тырысудың орнына, жер сілкінісі кезінде жылжуға тырысқанда жарақаттануы мүмкін, ал есіктер құрылымдық емес болғандықтан оларға жақындау қауіпті. Әртүрлі елдердегі әртүрлі сәулет стандарттары жер сілкінісінен аман қалудың ең жақсы стратегиясы да әртүрлі болуы мүмкін, бірақ АҚШ-та "Төмен түс, жап және ұста" деп ұсынылады. Ирандық рецензияланған мақалада екі әдіс те егжей-тегжейлі талданды және салыстырылды, олардың қолданылуы, қамтылған адамдардың саны, түсініктерді жеткізудің қарапайымдығы және Иран сияқты дамып келе жатқан елдерде жарақаттар мен зиянды азайту мүмкіндігі қарастырылды. Мақалада "Төмен түс, жап және ұста" кеңесі ғимараттар толық құламайтын шағын жер сілкінісінен аман қалған адамдар үшін пайдалы екені айтылды. "Төртбұрыш өмірі" теориялық тұрғыдан алып келгенде, қаңқасы бар (ағаш немесе бетон) ғимараттардағы үлкен жер сілкінісі кезінде ғимараттың құлауы кезінде жақсы стратегия болуы мүмкін екені анықталды, бірақ ірі заттардың көлденең қозғалыстан жылғалынып, адамды жарақаттауы мүмкін екені, заттардың қай жағы аман қалуға болатын кеңістік құратынын болжаудың қиындығы және "Төртбұрыш өмірі" әдісін оқыту мен түсіндірудің қиындығы мойындалды. Сонымен қатар, "Төртбұрыш өмірі" құламаған ғимараттарда кеңеске құлақ салған адамдарға зиян келтіруі мүмкін деген қорытындыға келді. Иранның ауылдық аймақтарының көпшілігі үшін ешқайсысы да тиімді болмады, себебі олардың құрылымы жоқ саз кірпіштен салынған үйлері бар. Оқытудың қарапайымдығына және кішігірім жер сілкінісінен зардап шеккендердің санының 12 000 есе көп екеніне сүйене отырып, "Төмен түс, жап және ұста" жер сілкінісі кезінде адамдар үшін жақсырақ нұсқа болып саналады деген қорытындыға келді.
According to the United States Geological Survey (USGS), the Triangle of Life is a misguided idea about the best location a person should try to occupy during an earthquake. Critics have argued that it is actually very difficult to know where these triangles will be formed, as objects (including large, heavy objects) often move around during earthquakes. It is also argued that this movement means that lying beside heavy objects is very dangerous. Statistical studies of earthquake deaths show most injuries and deaths occur due to falling objects, not structures. Also, given that there are no warnings for earthquakes, a person is more likely to be injured trying to move during an earthquake rather than immediately seeking a safe space by furniture, or near an interior wall, not doorways, as they are often not structural. Different architectural standards in different countries mean that the best strategy for earthquake survival could also be different, however for the United States, "Drop, Cover, and Hold On" is recommended. An Iranian peer reviewed article analyzed and compared both methods in detail, considering their application, the extent of people who are under the coverage, simplicity in transferring concepts, and the probability of reducing casualties and damage in developing countries such as Iran. It argued that "Drop, Cover and Hold on" was useful advice for people who experience smaller earthquakes without total building collapse, which is the vast majority of earthquake survivors. It found that the "Triangle of life" theoretically could be a better strategy during larger earthquakes in buildings with a skeleton (wood or concrete) during a building pancake type collapse, but acknowledged the possible problems of large objects shifting and crushing the person from horizontal movement, inability to predict which side of an object would create a survivable space, and that the triangle of life method is also difficult to teach and communicate. It concluded that the "Triangle of Life" could harm individuals who attempted to follow the advice in buildings that did not collapse. Neither strategy was useful for the majority of the population in rural Iran because of the mud brick architecture which has no structure. Based on the simplicity of teaching and the fact that 12,000 times more people are affected by smaller earthquakes and injured, they concluded that "Drop, Cover and Hold On" is still regarded as a better option for people during an earthquake.
Сынау
1996 жылы Копп бұл әдістемені дәлелдеу үшін фильм түсіргенін және 20 манекенмен толтырып, үлгі мектеп пен үйді қайта жасағанын айтады. Құрылыстарды жер қазу техникасымен құлатып, тірек бағаналарын бұзды. Манекендердің жартысы "Бас тығып, жабу" позасында, ал қалғандары Копптың "Өмір үшбұрышы" позасында болды. Копп пен оның командасы жарылыстан кейін ғимаратқа қайта кіргенде, "Бас тығып, жабу" позасындағы манекендердің ешқайсысы да тірі қалмағанын есептеді, бірақ қатты заттардың жанындағы үшбұрыштарда жасырынып жүргендердің барлығы 100% тірі қалды. Копп бұл техниканың маңыздылығы туралы: "Құрылыс құлаған кезде жай ғана бас тығып, жасырынушылардың бәрі де, ешбір ерекшеліксіз, қаза табады" дейді. Бірақ Коппты сынаған бір сарапшы бұл тәжірибе емес, құтқару жаттығуы болғанын мәлімдеді. Сонымен қатар, жаттығу жер сілкінісінің көлденең қозғалысын емес, "панкейк" тәрізді құлауды көрсетті, мұндай құлау нашар салынған аймақтарда ғана кездеседі және дамыған елдерде сирек болады. Сондықтан сарапшы Копптың нәтижелері бұрмаланған деп қорытындылады.
In 1996, Copp claims to have made a film to prove this methodology and to have recreated a model school and home, filling them with 20 mannequins. The buildings were collapsed by earthmoving equipment that knocked the supporting pillars out. Half the mannequins were in "Duck and Cover" positions and the others in Copp's "Triangle of Life" positions. When Copp and his crew re entered the building after the blast, they calculated that there would have been no survivors among the mannequins in "Duck and Cover" positions, but 100% survival for those hiding in the triangles beside solid objects. Copp is categorical about the importance of this technique, saying "Everyone who simply ducks and covers when buildings collapse is crushed to death – every time without exception." However, a critic of Copp has stated that this was a rescue exercise rather than an experiment. Additionally, the exercise did not simulate the lateral movement of earthquakes, instead causing a pancake collapse, which is more common in areas of extremely poor construction and rare in developed countries. The critic concluded that Copp's results are therefore misleading.