Аустралияның солтүстік Квинсленд үстірттері: геологиялық және мәдени тарихы
Atherton Tableland
Солтүстік Квинсленд үстіртқыралары: геологиялық құрылымы, географиясы және Австралия континентінің ежелгі тарихы туралы ақпарат. Тектоникалық күштер мен мантияның көтерілуі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австралияның Квинсленд штатының солтүстігіндегі құнарлы үстірт.
Fertile plateau in northern Queensland, Australia
Физиография
Бұл аймақ үлкен Солтүстік Квинсленд жоталарының ерекше физиографиялық бөлігі болып табылады, ал ол өз кезегінде үлкен Шығыс Австралия Кордильерасы физиографиялық аймағының бір бөлігі. Тақталық жерлердің оңтүстігінде Белленден Кер жотасы жатыр.
This area is a distinct physiographic section of the larger North Queensland Highlands province, which in turn is part of the larger East Australian Cordillera physiographic division. South of the Tablelands is the Bellenden Ker Range.
Геологиялық тарих
Шамамен 100 миллион жыл бұрын Австралия құрлығының шығыс жағасы шығысқа қарай әлдеқайда кеңейген болатын, содан кейін тектоникалық күштер шығыс шетін жарып, бөліп жіберді. Осы уақытта, мантия материалының баяу көтерілуі құрлық қабығының көтерілуіне себеп болды. Құрлықтың шығыс бөлігі жұлынып, теңіз деңгейінің төменгі жағына батып кетті. Одан бері батыс бөлігі батысқа қарай эрозияланып, шығыстағы жағалау жазығы мен батыстағы көтерілген таулы аймақтарды бөліп тұратын тік жарлы Ұлы Ескарпменттің қалыптасуына әкелді. 4 миллионнан 10 мың жыл бұрын Атертон таулы аймағында бірнеше жанартаулық атқыштар болды. Ең ерте атқыштар кең аумақты базальт ағындарын құйған үлкен, көлбеу "қалқан жанартауларын" жасады. Бұл ағындар бұрыннан бар аңғарларды толтырып, бұрынғы тілімделген ландшафттың орнына салыстырмалы түрде тегіс таулы беткейді құрды. Шамамен бір миллион жыл бұрын атқыштардың сипаты өзгерді. Лавалар газға толып, фрагменттелген лаваны ауаға шашыратып, Юнгабураның жанындағы Жеті қарындас сияқты көптеген кішкентай шлак конустарын құрды. Көтерілген магманың бір бөлігі жер асты суларымен араласып, күшті жарылыстарға әкелді, нәтижесінде Эчхам көлі мен Баррин көлі сияқты маар жанартаулары пайда болды. Атертон базальт аймағындағы барлық жанартаулар өшкен деп есептелсе де, жанартаулық белсенділік уақыт өте келе азайды, бірақ салыстырмалы түрде жақындағы белсенділікті ескере отырып, болашақта тағы да атқыштар болуы мүмкін.
Around 100 million years ago, the eastern edge of the Australian continent extended much further to the east, before tectonic forces fractured the eastern margin, pulling it apart. At the same time, slowly rising mantle material caused a doming up of the continental crust. As the eastern part of the continent broke away, it gradually sank below sea level. Since that time, the uplifted western portion has been slowly eroding westwards, creating the abrupt Great Escarpment, which separates the coastal plain to the east from the uplifted tablelands to the west. Between 4 million to less than 10,000 years ago, a series of volcanic eruptions occurred over the Atherton Tablelands. The oldest eruptions created large, gently sloping “shield volcanoes” that produced extensive basalt flows. These flows filled the pre existing valleys, producing a relatively flat tableland surface, instead of the more dissected landscape that existed previously. Around one million years ago, the style of eruption changed. The lavas became more gas charged, throwing fragmented lava into the air which built the numerous, small scoria cones, such as the Seven Sisters, near Yungaburra. Some of the rising magma interacted with groundwater, producing violent eruptions that led to the formation of maar volcanoes, such as Lake Eacham and Lake Barrine. Although all the volcanoes in the Atherton Basalt Province are regarded as being extinct and volcanism has been waning over time, given the relatively recent activity, it is possible that further eruptions could occur in the future.
Тарих
Атертон таулы аймағының ежелгі тұрғындармен байланысты ұзақ тарихы бар. Алғашқы байланыс кезеңінен бастап бүгінгі күнге дейін жерді пайдаланудың дәстүрлі тәсілдері мен мәдениетінің әр түрлі аспектілері құжатталған. Аймақпен байланысы бар ежелгі тұрғындар өз мәдениетін сақтап қалуға тырысады, тіпті 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында еуропалықтар келгеннен кейін жерлерінен күштеп шығарылған ұзақ кезеңнен кейін де. Идинжи (сонымен қатар Yidinj, Yidiny және Idindji деп те аталады) – Австралияның жергілікті абориген тілдерінің бірі. Оның дәстүрлі аймағы Кэрнс аймағы мен Таблиндс аймағының жергілікті басқару аймақтарында орналасқан, Кэрнс, Гордонвейл және Малгрейв өзені сияқты жерлерді, сондай-ақ Атертон мен Кайриді қоса алғанда, Атертон таулы аймағының оңтүстік бөлігін қамтиды. Дирбал (сонымен қатар Джирбал деп те аталады) – Солтүстік Квинслендтің алыс аймағындағы тіл, әсіресе Талли және Талли өзенінің су жиналатын алабында, Атертон таулы аймағына дейін. Дирбал тілінің аймағына Касуарь жағалауы аймақтық кеңесі мен Таулы аймақтар аймақтық кеңесінің жергілікті басқару шекараларындағы ландшафт кіреді. Бұл аймақты алғаш рет 1875 жылы Джеймс Венчур Муллиган зерттеген. Муллиган мен оның серіктерін аборигендер жетекшілік етті. Көптеген әскерлер Атертон қаласындағы соғыс қабіріне жерленген. Тау-кен және ағаш өңдеуден басқа, қытай халқы ауыл шаруашылығымен де айналысты. Қоғам өскен сайын олар Хоу Ванг ғибадатханасын салып, құдайға табынуға арнады. Атертон және оның төңірегінде банан, қант қамысы, жүгері/дәнді бұршақ, авокадо, клубника, макадамия жаңғағы, манго және цитрус жемістері сияқты дақылдар өсіріледі. Темекі де өсірілді. Сүт шаруашылығы, мал жаю және құс шаруашылығы да аймақта кең таралған. 2000 жылы сүт өнеркәсібінің реттелуінен босатылуы осы саланың құлдырауына себеп болды. Осы аймақта және оңтүстікке қарайғы тау тізбектерінде 12 түрлі құс мекендейді: Атертон scrubwren, Боуэрдің shrikethrush, тоқалданған балқұсы, chowchilla, fernwren, алтын боуэрbird, сұр басты робин, Маклейдің балқұсы, тау тікені, монарх, тісті боуэрbird және Викторияның винтовка құсы.
The Atherton Tableland has a long history of Indigenous occupation. Aspects of traditional Aboriginal land use and culture have been documented from the period of first contact to present. Aboriginal people with ties to the region seek to maintain their culture today, despite a long period of forced removal from their lands following European occupation in the late 19th early 20th century. Yidinji (also known as Yidinj, Yidiny, and Idindji) is a local Australian Aboriginal language. Its traditional region is within the local government areas of Cairns Region and Tablelands Region, in such localities as Cairns, Gordonvale, and the Mulgrave River, and the southern part of the Atherton Tableland including Atherton and Kairi. Dyirbal (also known as Djirbal) is a language of Far North Queensland, particularly the area around Tully and Tully River Catchment extending to the Atherton Tablelands. The Dyirbal language region includes the landscape within the local government boundaries of Cassowary Coast Regional Council and Tablelands Regional Council. The first European exploration of this area, was undertaken in 1875 by James Venture Mulligan. Mulligan and his party were led by Aboriginal guides. Many soldiers were interred at the war cemetery in Atherton. In addition to mining and timber, the Chinese population took up agriculture. As the community grew they also built a temple to worship at, the Hou Wang Temple. Crops grown in and around Atherton include banana, sugarcane, corn/maize, avocados, strawberries, macadamia nuts and mangoes and citrus. Tobacco was also grown Dairying, grazing and poultry are also present on the Tableland. The deregulation of the dairy industry in 2000 is blamed for the decline. Twelve species of birds are endemic to this area and the mountain ranges immediately south: Atherton scrubwren, Bower's shrikethrush, bridled honeyeater, chowchilla, fernwren, golden bowerbird, grey headed robin, Macleay's honeyeater, mountain thornbill, pied monarch, tooth billed bowerbird and Victoria's riflebird.