Кіріспе

Графикалық планшет (дигитализатор, цифрлық графикалық планшет, қалам планшет, сурет салу планшеті, сыртқы сурет салу тақтасы немесе цифрлық өнер тақтасы) – пайдаланушыға суреттерді, анимацияларды және графиканы қолмен салуға мүмкіндік беретін компьютерлік енгізу құрылғысы. Графикалық планшеттер деректерді немесе қол қоюды тіркеу үшін де қолданылуы мүмкін. Олар сондай-ақ планшет бетіне жабыстырылған немесе басқаша бекітілген қағаздан суретті көшіру үшін пайдаланылуы мүмкін. Осылайша, сызықты полилиниялардың немесе пішіндердің бұрыштарын сызып немесе енгізу арқылы деректерді тіркеу процесі цифрландыру деп аталады. Бұл құрылғы, пайдаланушыға қоса берілген қалам тәрізді стилус арқылы сурет салуға немесе суретті көшіруге мүмкіндік беретін, құрқақ беттен тұрады. Сурет компьютер мониторында көрсетіледі, бірақ кейбір графикалық планшеттерде одан да шынайы немесе табиғи сезім мен қолдану үшін LCD экраны да бар. Кейбір планшеттер үстелдік компьютерлердегі негізгі нұсқау және навигация құрылғысы ретінде компьютерлік тышқанды алмастыруға арналған.

Тарих

Алғашқы электрондық қолжазба құрылғысы – телеавтограф, оны 1888 жылы Элиша Грей патенттеген. Қазіргі заманғы планшеттерге ұқсайтын және компьютер арқылы қолжазбаны тануға пайдаланылатын алғашқы графикалық планшет 1957 жылы шыққан Stylator болды. Көбірек танымал (бірақ көбінесе бірінші цифрландыру планшеті деп қате айтылады) – 1964 жылы ұсынылған RAND Tablet, сонымен қатар Grafacon (Графикалық түрлендіргіш) деп те аталады. RAND Tablet, планшеттің бетінің астындағы сымдар желісін пайдаланды, ол көлденең және тік координаттарды кішкентай электростатикалық сигнал арқылы кодтады. Стилус сигналды сыйымдылық байланысы арқылы қабылдады, одан кейін оны координаттық ақпарат ретінде қайта кодтауға болады. Акустикалық планшет немесе ұшқын планшеті, ұшқынмен дыбыс шығаратын стилусты пайдаланды. Дыбыстарды микрофондар тізбегі арқылы анықтап, қаламның кеңістіктегі орнын анықтады. Жүйе күрделі және қымбат болды, ал сенсорлар сыртқы шуға сезімтал болды. 1970-ші жылдардың ортасы мен 1980-ші жылдардың басында Summagraphics Corp. компаниясы шығарған ID (Intelligent Digitizer) және BitPad коммерциялық сәттілігі цифрландырушыларды танымал етті. Summagraphics цифрландырушылары компанияның атымен сатылды, сонымен қатар HP, Tektronix, Apple, Evans және Sutherland және басқа да графикалық жүйелерді өндірушілер үшін жеке таңбаланды. ID моделі сол кездегі жаңа Intel микропроцессор технологиясын қолданған алғашқы графикалық планшет болды. Бұл кіріктірілген өңдеу қуаты ID модельдерінің бұрынғы модельдерге қарағанда екі есе дәл болуына мүмкіндік берді, бірақ сол технологияның негізін қолданды. Дәлдікті жақсартудың кілті – Стивен Домян, Роберт Дэвис және Эдвард Снайдерге берілген екі АҚШ патенты. Bit Pad моделі – төмен құнмен жасалған графикалық планшеттің алғашқы әрекеті, бастапқы сату бағасы 555 доллар болды, ал басқа графикалық планшеттер 2000-ден 3000 долларға дейін сатылды. Бұл төмен құн, болашақ кәсіпкерлерге көптеген жаңа қолданбалар үшін графикалық бағдарламалық жасақтама жазуға мүмкіндік берді. Бұл цифрландырушылар көптеген жоғары деңгейдегі CAD (Компьютерлік көмекпен жобалау) жүйелері үшін енгізу құрылғысы ретінде пайдаланылды, сондай-ақ ПК және AutoCAD сияқты ПК негізіндегі CAD бағдарламалық жасақтамасымен бірге келді. Бұл планшеттер магнитострикциялық технологияны қолданды, ол қатты негізге созылған арнайы қорытпадан жасалған сымдарды пайдаланды, бұл планшеттің бетіндегі стилустың ұшын немесе цифрландыру курсорының ортасын дәл анықтау үшін. Бұл технология жақындық немесе "Z" осьін өлшеуге де мүмкіндік берді. 1981 жылы музыкант Тодд Рундгрен жеке компьютерлер үшін алғашқы түсті графикалық планшет бағдарламасын жасады, ол Apple компаниясына Utopia Graphic Tablet System ретінде лицензияланды. 1981 жылы Quantel Paintbox түсті графикалық жұмыс станциясы ұсынылды; Бұл модель алғашқы қысымға сезімтал планшетпен жабдықталды. Алғашқы үй компьютерінің графикалық планшеті 1983 жылы шыққан KoalaPad болды. Алғашында Apple II үшін жасалған, Koala ақырында басқа үй компьютерлеріне де қолданылуын кеңейтті, соның ішінде TRS 80 Color Computer, Commodore 64 және Atari 8 бит компьютерлері. 1980-ші жылдары графикалық планшеттердің бірнеше сатушылары қолжазбаны тану және планшеттік мәзірлер сияқты қосымша функцияларды қоса бастады.

Сипаттамалары

Әдетте планшеттер құрылғының мөлшерімен, сурет салу жұмыс аймағымен, оның ажыратымдылығымен («активті аймақ», ол lpi-мен өлшенетін), қысымға сезімталдығымен (қысыммен сызықтардың қалыңдығын өзгерту деңгейі), түймелердің саны мен түрлерімен, сондай-ақ интерфейстердің түрлері мен санымен сипатталады: Bluetooth, USB және т.б. Нақты сызу дәлдігі қалам ұшының мөлшерімен шектеледі.

Пактар

Стайлдардан кейін шайбалар ең көп қолданылатын планшет аксессуары болып табылады. Шайба – тышқанға ұқсас құрылғы, ол өзінің абсолютті орнын және бұрылуын анықтай алады. Бұл, тышқанның беттегі салыстырмалы жылдамдығын ғана сезуіне қарама-қарсы (көптеген планшет драйверлері шайбаға тышқан сияқты жұмыс істеуге мүмкіндік береді, ал көптеген шайбалар "тышқан" деп сатылады). Шайбалардың мөлшері мен пішіні әртүрлі; кейбіреулері сырттан тышқаннан ажыратылмайды, ал басқалары ондаған батырмалары мен басқару элементтері бар үлкен құрылғы болып келеді. Кәсіби шайбаларда көбінесе ретикл немесе лупа болады, ол пайдаланушыға шайба арқылы планшет бетіндегі нақты нүктені көруге мүмкіндік береді, бұл егжей-тегжейлі сызу және компьютерлік көмекпен дизайн жасау (CAD) жұмыстары үшін пайдалы. Шайбалар Microsoft Surface желісінде қолданылады және соңғы кезде Dell Canvas-та қолданылды. Дегенмен, көптеген өндірушілер физикалық жедел түймелер мен дисктердің пайдасына оларды шығаруды тоқтатты.

Қолданылуы

Графикалық планшеттер, стилустық интерфейсінің және стилустың қысымын, еңістігін және басқа да сипаттамаларын, сондай-ақ планшетпен өзара әрекеттесуін анықтау мүмкіндігінің арқасында, компьютерлік графиканы, әсіресе екі өлшемді компьютерлік графиканы жасаудың өте табиғи жолы деп есептеледі. Шындығында, көптеген графикалық бағдарламалар планшеттен алынған деректерге сүйене отырып, щетканың мөлшерін, пішінін, мөлдірлігін, түсін немесе басқа да сипаттамаларын өзгерту арқылы планшеттен түсетін қысымды (және кейде стилустың еңістігін немесе бұрылуын) пайдалана алады. Шығыс Азияда графикалық планшеттер, "қалам планшеттері" деп белгілі, қытай, жапон және корей тілдеріндегі әріптерді жазу үшін енгізу әдісі редакторы (IME) бағдарламалық жасақтамасымен бірге кеңінен қолданылады. Бұл технология танымал және қолжетімді, сонымен қатар пернетақтада теруден гөрі компьютермен өзара әрекеттесудің табиғи тәсілін ұсынады, мұнда планшет компьютерлік тышқанның орнын басады. Әліпбилік жазу жүйесін қолданатын пайдаланушылар арасында қолмен жазуды тануды қабылдау ақырын жүзеге асты. Графикалық планшеттер көбінесе көркем өнер саласында қолданылады. Графикалық планшеттегі қалам сияқты стилусты графикалық өңдеу бағдарламасымен (мысалы, Adobe Systems компаниясының Illustrator, Photoshop, Corel Painter немесе Krita) үйлестіру, суретшілерге цифрлық суреттер мен көркем туындыларды жасау кезінде жоғары дәлдік береді. Фотографтар графикалық планшеттің көмегімен фотосуреттерді өңдеу кезінде, егжей-тегжейлі қабаттық маска жасау немесе жарықтандыру мен күйдіру сияқты тапсырмаларды жеделдетуге болады. Оқытушылар сыныптарда қолжазба жазбаларды немесе сабақтарды көрсету үшін, сондай-ақ студенттерге де солай жасауға мүмкіндік беру үшін, студенттердің электрондық түрде тапсырған жұмысына кері байланыс беру үшін планшеттерді пайдаланады. Онлайн оқытушылар студенттердің жұмысын тексеру үшін немесе тікелей сабақтар мен оқулар үшін, әсіресе күрделі визуалды ақпарат немесе математикалық теңдеулер қажет болған жағдайда планшетті қолдана алады. Студенттер оларды, әсіресе университет лекцияларында лекциямен бірге отырып, жазбалар жасау құралы ретінде жиі пайдаланады. Олар онлайн оқыту процесін жеңілдетеді және сыныптағы оқу тәжірибесін имитациялау үшін бейнекамерамен бірге кеңінен қолданылады. Планшеттер техникалық суреттер мен CAD үшін де танымал, өйткені олардың жұмысына кедергі келтірмей, оларға қағазды қоюға болады. Сонымен қатар, планшеттер компьютерлік тышқанды көрсеткіш құрылғысы ретінде алмастыруда. Кейбір пайдаланушылар үшін олар тышқаннан гөрі интуитивтірек болуы мүмкін, өйткені планшеттегі қаламның орны әдетте компьютер экранында көрсетілген GUI-дегі көрсеткіш орнымен сәйкес келеді. Графикалық жұмыс үшін қаламды пайдаланатын суретшілер, ыңғайлылық үшін, қаламды қоя салмай, стандартты компьютерлік операцияларды орындау үшін планшет пен қаламды пайдалануы мүмкін. Осу! танымал ырғақ ойыны планшетті ойнау құралы ретінде пайдалануға мүмкіндік береді. Графикалық планшеттер әртүрлі өлшемдерде және баға диапазондарында қол жетімді; А6 өлшемді планшеттер салыстырмалы түрде арзан, ал А3 өлшемді планшеттер әлдеқайда қымбат. Қазіргі заманғы планшеттер әдетте USB немесе HDMI интерфейсі арқылы компьютерге қосылады.

Ұқсас құрылғылар

Интерактивті тақталар 95" (241,3 см) дейін жоғары ажыратымды қабырғаға орнатылатын графикалық планшеттерді ұсынады, сонымен қатар қысымды және көптүрлі енгізу опцияларын қамтиды. Бұлар бүкіл әлемдегі мектептерде және мәжіліс залдарында кеңінен қолданылуда. Алдыңғы резистивті сенсорлық экран құрылғылары (PDA, алғашқы смартфондар, планшеттік компьютерлер және Nintendo DS сияқты) көбінесе стилустермен жабдықталған, бірақ стилустің енгізу дәлдігі өте шектеулі болды. Кейбір үстелді компьютерлерде, планшеттік компьютерлерде және ноутбуктерде кездесетін қазіргі заманғы сыйымдылық сенсорлық экрандар ұқсас принциппен жұмыс істейді, бірақ олар көбінесе оптикалық торларды немесе қысымға сезімтал пленканы пайдаланады, сондықтан арнайы көрсеткіш құрылғысы қажет емес. Кейбір соңғы үлгілер сыйымдылық енгізуімен арнайы стилустермен жабдықталуы мүмкін, содан кейін осы енгізу құрылғыларын толыққанды графикалық планшет сияқты пайдалануға болады. Графикалық планшеттер Audio Haptic өнімдері үшін де қолданылады, онда көзі нашар немесе мүгедектер графикалық планшеттегі көлемді графиканы сезінеді және одан дыбыстық кері байланыс алады. Бұл технологияны қолданатын өнім "Тактильді сөйлейтін планшет" немесе T3 деп аталады.