Кіріспе

Қандағы көмірқышқыл газының төмендеуі

Гипокапния (грекше υπό – қалыпты деңгейден төмен, және καπνός – түтін деген мағыналарды білдіреді), сондай-ақ гипокарбия деп те аталады, кейде қате түрде акапния деп айтылады, – қандағы көмірқышқыл газының мөлшерінің төмендеу жағдайы. Гипокапния көбінесе терең немесе жылдам тыныс алу, яғни гипервентиляция салдарынан туындайды. Гипокапния гиперкапнияға қарама-қарсы жағдай.

Әсерлер

Тіпті анық байқалған жағдайда да гипокапнияға көбінесе жақсы төзімділік танытылады. Симптомдары: ұю сезімі (әдетте аяқ-қолдарда), жүрек соғысының бұзылуы, қылықты бұлшық еттердегі ауырулы спазмдар және құрысулар. Жедел гипокапния гипокапникалық алкалозға алып келеді, ол ми тамырларының тарылуына, содан кейін ми гипоксиясына себеп болады, бұл уақытша бас айналуына, есінен тануға және алаңдаушылыққа ұшыратуы мүмкін. Қандағы көмірқышқыл газының төменгі парциалдық қысымы да сілтілілікке (CO2 ерітіндіде қышқылдық қасиетке ие болғандықтан) әкеледі, бұл плазмадағы кальций иондарының деңгейінің төмендеуіне (гипокальциемияға) соқтырады, нәтижесінде жүйке және бұлшық еттердің сезімталдығы артады. Бұл гипервентиляцияның басқа да жиі кездесетін белгілерін түсіндіреді – ұю, бұлшық еттердегі спазмдар және аяқ-қолдардағы, әсіресе қол және аяқтардағы тетания. Ми сабасы қандағы О2 емес, СО2 деңгейін бақылап, тыныс алуды реттейтіндіктен, гипокапния тыныс алуды ми гипоксиясынан туындаған тоқтауға дейін тоқтатуы мүмкін, мысалы, қалың емес судағы есінен тануда көрінеді. Гипокапния бронхтардың тарылуына да себеп болады. Көмірқышқыл газын қан үлгісі арқылы (артериялық қан газы), тыныс арқылы (экcпирация), сондай-ақ тері арқылы үздіксіз өлшеуге болатын инвазивті емес құрылғыны қолдану арқылы бақылауға болады. Жаңа туған нәрестелерде көмірқышқыл газын өлшеудің ең тиімді және қауіпсіз тәсілі әлі анықталған жоқ.