Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Футбол түрі
Type of football
Харроу футболы – екі командадан, әрқайсысында он бір ойыншыдан тұратын футбол түрі. Әр команда қарсыласынан көбірек база (гол) соғып, жеңіске жетуге тырысады. Харроу футболы көбінесе аяқпен ойналады, бірақ ойыншылар допты жылжыту үшін денелерінің кез келген бөлігін, тіпті белгілі бір жағдайларда қолдарын мен қаруларын да пайдалана алады. Шар былғарыдан жасалған және диаметрі шамамен 18 дюйм болатын үлкен шошқа пішініне ұқсайды. Ол лай мен суды сіңіріп, өте ауыр болады. Бұл футболдың басқа түрлеріне, соның ішінде Ассоциация футболына және, мүмкін, Австралия футболына арғы тегі деп саналады. Харроу футболының ең көне сақталған ережелері 1858 жылы жазылған, бірақ одан бұрын Харроу мектебінде, қазіргі оқушылардың командалары арасында және мектеп оқушылары мен түлектер арасында ойналған болуы мүмкін. Қазір мектеп Харроу мектебіне немесе оның түлектеріне қарсы аз ғана көрсету ойындарын өткізеді. Осы ойындарға Итон, Саннингдейл дайындық мектебінің ұстаздары, Моссборн академиясы, Хатч-Энд орта мектебі және Джон Лайон мектебі қатысады.
Harrow football is a code of football played between two teams of eleven players, each attempting to win by scoring more bases (goals) than their opponent. Harrow Football is played predominantly with the feet, but players may use any part of their body including, in certain circumstances, their hands and arms to propel the ball. The leather ball is shaped like a giant pork pie, about 18 inches in diameter and deep. It tends to soak up mud and water and become extremely heavy. It is believed to be ancestral to other football codes including Association football and possibly Australian rules football. The oldest surviving rules for Harrow football were drawn up in 1858, though it is likely to have been played exclusively at Harrow School earlier than this, both between teams of boys currently at the school and between boys at the school and old boys. The school now also play a small number of exhibition games against non Harrow or Old Harrovian opposition. This includes games against Eton, Sunningdale Prep School Masters, Mossbourne Academy, Hatch End High School and The John Lyon School.
Ойынның сипаты
Екі команда тең сандағы ойыншыдан тұрады, әрқайсысы допты (футбол деп те аталады) қарсы команданың қақпасына енгізу үшін бәсекелеседі, осылайша базаны иеленеді. Ойын аяқталғанда ең көп базаны иеленген команда жеңіске жетеді; егер екі команда да тең санда база иеленсе, ойын тең аяқталады. Ойыншылар көбінесе допты жылжыту үшін аяқтарын пайдаланады, және жалпы алғанда, қолдары мен қолдарынан басқа денелерінің кез келген бөлігін қолдана алады. Бірақ егер доп тепкеннен кейін жерге тимесе, оны қолмен ұстауға болады, ал тепкі командаласынан алға жасалған пас болмауы керек. Әдеттегі ойын барысында, ойыншылар допты жеке бақылау арқылы базаға қарай жылжуға тырысады, мысалы, допты аяқтарына жақын ұстап жүгіру (дриблинг), допты командаластан командаласқа өткізу және базаға допты соққылау арқылы. Қарсыласушылар допты ұстап алу арқылы немесе допты бақылап тұрған қарсыласты тоқтату арқылы допты қайта бақылауға тырысуы мүмкін. Тоқтату әдетте қарсы жақтағы ойыншыны итеруді білдіреді. Итеруді иықпен жасау керек, және қарсыластың артына тікелей соққы беруге болмайды. Қарсылас допты ұстап тұрмаған жағдайда да, тоқтатуға рұқсат етіледі. Харроу футболы көбінесе еркін ағып жатқан ойын, доп шекара сызығынан шығып кеткенде немесе төреші ойынды тоқтатқанда басқа уақытта әрқашан ойында болады. Ойын тоқтатылғаннан кейін, ол белгіленген қайта бастаумен қайта басталады (төменде қараңыз).
Two teams of equally numbered players each compete to get a ball (itself known as a football) into the other team's goal, thereby scoring a base. The team which has scored the most bases at the conclusion of the game is the winner; if both teams have an equal number of bases then the game is a draw. Players mainly use their feet to move the ball around, and in general they may use any part of their bodies other than their hands or arms. But they can catch the ball with their hands if it has not touched the ground since it was kicked, and the kick was not a forward pass from a fellow team member. In typical game play, players attempt to move towards a base through individual control of the ball, such as by dribbling (running with the ball close to their feet), by passing the ball from teammate to teammate and by taking shots at the base. Opposition players may try to regain control of the ball by intercepting a pass or through tackling the opponent who controls the ball. Tackling usually means barging a player on the opposing side. Barging must be done with the shoulder and must not be from directly behind the opponent as to hit their back. You are permitted to tackle even if the opponent is not in possession of the ball. Harrow Football is generally a free flowing game with the ball in play at all times except when it has left the field of play over a boundary line, or play has been stopped by the referee. When play has been stopped, it recommences with a specified restart (see below).
Заңдардың жалпы сипаттамасы
Харроу футболының ережелері көбінесе жалпылама тұжырымдалған, бұл ойынның мәнеріне қарай оларды қолдануда икемділікке мүмкіндік береді. Нақты анықтамалық жоқ, сондықтан жағалаудағы ережелердің күрделі тұстарына байланысты пікір таластар жиі туындайды.
The Laws of Harrow football are often framed in broad terms, which allows flexibility in their application depending on the nature of the game. There is no definitive guide and arguments over more obscure laws on the sidelines often result because of this.
Ойыншылар мен жабдықтар
Әр командада ойыншылардың саны тең болады (қосалқы ойыншыларды есептемегенде). Ойыншылар санына ешқандай шектеу жоқ, алайда үйішілік және басқа ұйымдастырылған матчтарда әдетте он бір ойыншыдан команда құрылады. Жарыс ережелері команда құрамында болуға тиіс ойыншылардың ең аз санын белгілеуі мүмкін (әдетте жеті). Ойыншылар стратегиялық тұрғыдан әртүрлі позицияларда орналасады, бірақ бұл позициялар Ережелерде анықталмаған және талап етілмейді. Позициялар әдетте қорғаушылар (олардың санына байланысты "үштік" деп те аталады), шабуылшылар және қанаттар болып бөлінеді. Әр қанатта "ярд" беруді жеңілдету үшін екі қанат ойыншысы болады. Қорғаушылар доптың орналасуына қарай ортаңғы қорғаушыға қатысты бұрылады, осылайша "Yards" әнінде айтылған әдемі тізу орналасады. Шабуылшылар көбінесе төрттен тұрады және допты алға жылжытуға мүмкіндік беретін күшті күш болып табылады. Ойыншылардың міндетті түрде киюге тиіс негізгі жабдықтары: жейде (әдетте Харроу мектебінің жатақханасының түсі немесе Харроу мектебінің ресми түсі), шорты, шұлық және аяқ киім. Ойыншыларға өздеріне немесе басқа ойыншыға зиян келтіруі мүмкін нәрселерді (әсемдік бұйымдарды қоса алғанда) киюге немесе пайдалануға тыйым салынады. Ойын барысында бірнеше ойыншыны қосалқы ойыншылармен ауыстыруға болады.
Each team consists of equal numbers of players (excluding substitutes). There is no upper limit to the number of players, although it is most common to field eleven players in inter house and other organised matches. Competition rules may state a minimum number of players required to constitute a team (this is usually seven). There are a variety of positions in which the players are strategically placed, though these positions are not defined or required by the Laws. The positions are usually the backs also referred to as the threes on account of their number, the forwards and the wings. There are two wings on each wing to facilitate the giving of "yards". The backs pivot on the centre back depending on the position of the ball hence the graceful alignment referred to in the Harrow Song "Yards". The forwards are often four in number and are the powerhouse which clears the way to allow the ball to be taken forward. The basic equipment players are required to wear includes a shirt (usually the colour of a Harrow School boarding house or the official Harrow School colour), shorts, socks and footwear. Players are forbidden to wear or use anything that is dangerous to themselves or another player (including jewellery). A number of players may be replaced by substitutes during the course of the game.
Қызметкерлер
Ойынды екі төреші басқаруы тиіс, олардың ойын барысындағы фактілерге қатысты шешімдері соңғы болып есептеледі. Әр төреші бір жарым метрлік таяқ (yard stick) алып жүреді: бұл таяқ, ойыншылардың қанша метрге жылғанын белгілеу үшін қолданылатын ағаш таяқ. Дәстүр бойынша, әр үйден бір төреші тағайындалатын. Бірақ, қазір төрешілікке Бикс (Харроу мектебінің ұстаздары), үй жетекшілері және үлкен оқушылар тартылады.
A game is ideally presided over by two umpires, whose decisions regarding facts connected with play are final. Each umpire carries a Yard Stick: a wooden stick used to mark the place from which yards are taken. Games were traditionally umpired by each House providing one umpire each. However, nowadays umpiring is undertaken by Beaks (Harrow Masters), House Masters and senior boys.
Ойын алаңы
Харроу футбол ойыны көбінесе регби немесе футбол алаңына ұқсас алаңда ойналады. Алаң батпақты, ылғалды, тіпті су толып тұруы мүмкін. Оның ұзындығы әдетте 100-130 ярд (90-120 м), ал ені 50-100 ярд (45-90 м) аралығында болады. Алаң тікбұрышты болуы керек, ұзындығы (қолмен ұстау сызықтары) енінен (гол сызықтары) ұзын болуы тиіс. Гол сызығының әр шетінде регби қақпаларына ұқсас, бірақ көлденең бөлігі алынып тасталған "негізгі" орналасқан, сондықтан база осы қақпалардың кез келген жерінен соғылуы мүмкін. Негізгі қақпалардың ішкі жиектері арасындағы қашықтық белгілі бір шамада болуы керек. Алаңда басқа белгілер жоқ, тек алаңның енін кесіп өтетін және екі гол сызығынан бірдей қашықтықта орналасқан орта сызық бар.
Harrow Football is usually played on a pitch similar to rugby or association football pitch. The pitch can be muddy, wet, and even waterlogged. It is usually 100 130 yards (90 120m) in length by 50 100 yards (45 90m) in width. The pitch must be rectangular, with the length (touch lines) longer than the width (goal lines). On the goal line at each end of the field is a 'base' which looks like rugby posts with their crossbar removed so a base may be scored at any point through them. The inner edges of the base posts must be apart. The field has no other field markings, except for a half way line which spans the width of the pitch and is equidistant from each goal line.
Ұзақтығы
Харроудың стандартты футбол матчы әрқайсысы 40 минуттық екі кезеңден тұрады. Кезеңдер арасында әдетте 15 минуттық үзіліс болады, ол жартылай уақыт деп аталады. Матчтың соңы толық уақыт деп аталады.
A standard Harrow football match consists of two periods (known as halves) of 40 minutes each. There is usually a 15 minute break between halves, known as half time. The end of the match is known as full time.
Бошинг
Бошинг – Харроу футболында қолданылатын тәсіл. Оны қорғаныс немесе шабуыл жағынан кез келген ойыншы жасай алады, және допқа жеткілікті жақын болғанда оны қолдануға болады. Бошинг жасау үшін, бір жақтың ойыншысы қарсыласының иығына соғады. Бошингтің бірнеше шектеуі бар: бошинг жасаушы қолдарын көтермей немесе шынтақтарын пайдаланбай, тек алдыңғы немесе бүйірден (артынан емес) соғу керек. Егер осы ережелер бұзылса, ол бұзушылық болып есептеледі.
Boshing is the form of tackle used in Harrow Football. It is performed by a member of either the defensive or the offensive side, and its use is warranted by being within a reasonable distance from the ball. To perform a bosh, a member of one side shoulder barges a member of the opposition. There are several limitations to the bosh, as the bosher may not raise his arms or use his elbows, and it must be performed from either the front or the side (not behind). Any breach of these rules results in a Foul.
Қателіктер мен теріс қылықтар
Фол ойыншы қарсыласына қатысты белгілі бір құқық бұзушылық жасағанда болады, мысалы, допты қолмен ұстау, қарсыластың аяғына сүріну, қарсыласты артынан итеру, қарсыластың жейдесін тарту және т.б. Құқық бұзушылықтың орнына қарай, осы бұзушылықтар бос соққымен жазаланады. Жаман мінез-құлық кез келген уақытта, тіпті қарсыласқа қарсы болмаса да, орын алуы мүмкін. Жаман мінез-құлықты құрайтын құқық бұзушылықтар тізімделгенімен, олардың сипаттамалары кең. Атап айтқанда, "әдепсіз мінез-құлық" құқық бұзушылығы ойын рухын бұзатын көптеген жағдайларды, тіпті олар нақты құқық бұзушылықтар ретінде тізімделмесе де, реттеуге қолданылуы мүмкін.
A foul occurs when a player commits a specific offence against an opponent, for example handling the ball, tripping an opponent, barging an opponent in the back, pulling at an opponent's shirt, etc., are punishable by a free kick depending on where the offence occurred. Misconduct may occur at any time, and need not be against an opponent. Whilst the offences that constitute misconduct are listed, the definitions are broad. In particular, the offence of "unsporting behaviour" may be used to deal with most events that violate the spirit of the game, even if they are not listed as specific offences.
Қалқымалы
Ойыншы ойынның бағытынан алда орналасқан жағдайда офсайд деп есептеледі. Пастың берілуі кезінде доп артқа қарай берілуі керек, немесе алға қарай тепкіленіп, одан кейін жүгіріп барып алу керек, бұл регби ойынына ұқсас. Ойыншы офсайд болғанда, басқа ойыншылар кейде "офсайд!" деп айқайлайды.
A player is deemed to be offside when they are positioned in front of the direction of play. When passing, the ball must either go backwards, or be kicked forwards and run onto from behind, similar to rugby. When a player is offside, other players will sometimes yell "you're off."
Жарыстар
Харроу футболы әр жылдың қаңтар және сәуір айлары аралығында Харроу мектебінің әрбір интернатынан құралған жігіттер командалары арасында өтіледі. Осы кезеңде мектеп командасы мен бұрынғы оқушылардан құралған түрлі командалар арасында да матчтар жиі ұйымдастырылады. Жыл сайын ақпан айында Харроу мектебінің құрылған күнін тойлау барысында, мектеп интернаттары мен бұрынғы оқушылар командалары арасында матчтар ұйымдастырылады. Сонымен қатар, Ньюкасл университетімен де ойындар өткізіледі.
Harrow football is played between teams consisting of boys from each Harrow School boarding house between January and April each year. During the same period there are often matches between a school team and various teams consisting of old boys. In February each year, there are organised matches between teams from each school boarding house and old boys as part of the Harrow School Founders Day celebrations. Games are also played against the University of Newcastle.
Ойынның атаулары
Харроу футболы Харроу мектебінің ішінде көбінесе "футер" деп аталады.
Harrow football is commonly known as footer within the bounds of Harrow School.
Харроу футбол мектебі әндері
Харроу әндерінің көптегені Харроу футболын жұртқа паш етеді, мүмкін мектеп өмірінің басқа жақтарын мақтайтын әндерден де көп. Олар кең танымал "Ярдс" әнінен бастап, "Пламп а Ламп" сияқты сирек орындалатын әндерге дейін жетеді.
A number of Harrow Songs celebrate Harrow football, possibly more than the songs celebrating any other aspect of school life. They range from the well known "Yards" to less accessible songs such as "Plump a Lump".