Кіріспе

Мопти аймағы (Fulfulde: 𞤁𞤭𞥅𞤱𞤢𞤤 𞤃𞤮𞥅𞤩𞤼𞤭𞥅, транслитерацияланған Diiwal Moobti) – Малидің бесінші әкімшілік аймағы, 79 017 км² аумақты қамтиды. Оның орталығы – Мопти қаласы. 2012 жылғы Солтүстік Малидегі қақтығыс кезінде орталық үкімет бақылауындағы Оңтүстік Мали мен көтерілісшілер бақылауындағы Солтүстік Мали арасындағы шекара Мопти аймағынан өтті.

География

Мопти облысы солтүстікте Томбукту облысымен, оңтүстік-батыста Сегу облысымен, оңтүстік-шығыста Буркина-Фасомен шектеседі. 2009 жылғы халық санауы бойынша халық саны 2 037 330 адамды құрады. Аймақта фулани, малинке және бамбара сияқты бірнеше этникалық топтар өкілдік табады. Нигер өзені аймақ арқылы өтеді және маңызды саласы – Бани өзені Мопти қаласында Нигер өзенімен қосылады. Аймақ бірнеше аймаққа бөлінеді: Мопти маңындағы Ішкі Нигер дельтасы, Бандиагара шатқалы және Буркина-Фасо шекарасындағы Банкасс жазығы. Малидегі ең биік нүкте – 1153 метр биіктігіндегі Хомбори тауы Мопти облысында, осы аттас қаланың жанында орналасқан. Климаты бойынша Мопти облысы Сахель аймағының бір бөлігі деп есептеледі. Аймақтың ең ірі қалалары – Мопти, Севаре (Мопти коммунасының құрамында), Дженне, Бандиагара, Банкасс, Дуэнца және Ювару.

Көлік және экономика

Моптидегі әуежай аймаққа әуе тасымалын ұсынады, ал Нигер өзені батысқа қарай Куликоро мен Сегуге, ал шығысқа қарай Томбукту мен Гаоға көлікпен қатынайды. Аймақ жақсы суарылған және ауыл шаруашылығы жақсы дамыған, әсіресе балық аулау өте табысты. Мопти Малидің солтүстігі, оңтүстігі және көрші елдер арасындағы маңызды сауда орталығы болып табылады. Туризм де жақсы дамыған, әсіресе Дженне және Мопти қалаларында (бұрынғысында әлемдегі ең үлкен сазды құрылыс – Дженне Ұлы мешіті орналасқан) және Догон аймағында.

Тарих

Моптидің орналасқан жері, бір кездері Санга деп аталған Бозо ауылы, бұрыннан-ақ қоныстанған болса да, шамамен 1820 жылы Секу Амадудың Массина империясы тұсында қарқынды дамуға көшті. Даму Эль-Хадж Омар Таллдың Тукулер империясы және француз отаршылдығы кезінде де жалғасты.

Мәдениет

Бұл аймақ – әртүрлі этникалық топтардың қайнар көзі, олар бір-бірімен үйлесімді өмір сүреді. Аймақта кең таралған тілдерге фула, догон, соңхай, бозо, бамбара және тамашек жатады. Дженне қаласы және Бандиагара шатқалы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілген.