Кіріспе

Жануардың интеллектын шамамен бағалауға қолданылатын өлшем. Ми-дене массасының қатынасы, сондай-ақ ми-дене салмағының қатынасы деп те аталады, бұл ми массасының дене массасына шаққандағы арақатынасы. Бұл жануардың интеллектын шамамен анықтауға мүмкіндік береді, бірақ көп жағдайда бұл көрсеткіштің дәлдігі төмен. Күрделірек өлшем – энцефализация коэффициенті, түрлердің әртүрлі дене мөлшерінің аллометриялық әсерін ескереді. Дегенмен, ми мен дене массасының қарапайым қатынасын анықтау оңай, және ол әлі де түрлер ішінде немесе жақын туыс түрлер арасында энцефализацияны салыстыру үшін пайдалы құрал болып табылады. ТОК

Ми мен дене өлшемі арасындағы байланыс

Жануарларда дене мөлшері көлемімен бірге мидың көлемі де көбейеді (яғни, ірі жануарлардың миы кішкентай жануарлардың миынан үлкен болады);

Жануарларда мидың үлкендігі, оның салмағы күрделі танымдық міндеттерді орындауға мүмкіндік береді деп есептеледі. Дегенмен, ірі жануарлар өз денелерін бейнелеу және нақты бұлшықеттерді басқару үшін көптеген нейронға мұқтаж; сондықтан жануарлардың мінез-құлқының байқалатын күрделілігімен сәйкес келетін рейтинг жасау үшін абсолютті емес, салыстырмалы ми мөлшері маңызды. Ми мен дене массасының арақатынасы мен мінез-құлықтың күрделілігі арасындағы байланыс толық емес, себебі интеллектке басқа да факторлар әсер етеді, мысалы, жаңа ми қабығының эволюциясы және мидың бүктелу деңгейі, бұл қабықтың бетін ұлғайтады, ал адамдарда бұл интеллектке оңдықтап әсер етеді. Әрине, бұл ереженің ерекше жағдайы – мидың ісінуі, ол беткейін ұлғайтса да, осы ауруға шалдыққандардың ақыл-ойына әсер етпейді.

Метаболизммен байланысы

Барлық тірі омыртқалы жануарлардың ми салмағы мен дене салмағы арасындағы байланыс, суыққанды және жылықанды жануарлар үшін екі толыққанды бөлек сызықтық функцияны көрсетеді. Суыққанды омыртқалы жануарлардың миы, бірдей дене мөлшеріндегі жылықанды омыртқалы жануарлардың миынан әлдеқайда кішідірек. Дегенмен, ми метаболизмі ескерілгенде, жылықанды және суыққанды омыртқалы жануарлардың ми-дене арақатынасы ұқсас болады, олардың көпшілігі негізгі метаболизмінің 2-ден 8 пайызын ми мен жұлынға жұмсайды.

Сын

Соңғы зерттеулер адам емес приматтарда мидың жалпы көлемі, ми мен дене массасының арақатынасынан гөрі, танымдық қабілеттерді өлшеудің жақсы тәсілі екенін көрсетеді. Түрдің жалпы салмағы, егер маңдай бөлігі кеңістіктік қатынасқа сәйкес түзетілсе ғана, болжамды үлгіден жоғары болады. Дегенмен, ми мен дене массасының арақатынасы, еттен қоректетін сүтқоректілерде мәселелерді шешу қабілеттерінің айырмашылықтарын болжау үшін өте жақсы көрсеткіш болып табылды. Адамдарда ми мен дене салмағының арақатынасы әр адамда қатты өзгеруі мүмкін; ол артық салмақты адамда, салмағы аз адамға қарағанда жоғары, ал нәрестелерде ересектерге қарағанда жоғары болады. Теңіз сүтқоректілерімен жұмыс іскерде де осындай мәселе туындайды, олардың дене майының көп болуы мүмкін. Сондықтан кейбір зерттеушілер ми массасынан гөрі, арық дене салмағын жақсырақ болжаушы деп санайды.