Кіріспе

"Арена" – американдық ғылыми-фантастикалық телесериал "Жұлдыздар жолының" бірінші маусымының он сегізінші бөлімі. Эпизодты Джин Л. Кун жазған (Фредерик Браунның 1944 жылғы осы аттас әңгімесі негізінде), ал режиссерлік жұмысын Джозеф Певни жүзеге асырды. Эпизод алғаш рет 1967 жылдың 19 қаңтарында көрсетілді. Эпизодта, Федерацияның бекінісіне түсінсіз шабуыл жасаған Горн кемесін қуалайтын капитан Кирк, күшті күштердің ықпалымен қарсыласының капитанымен күресуге мәжбүр болады.

Сюжет

USS Enterprise командалық офицерінің шақыруымен Cestus III бекітілген орнына келеді, бірақ экипаж бекітілген орнының қиратылғанын көреді. Капитан Кирк, бірінші офицер Спок, бас дәрігер доктор МакКой және қауіпсіздік күштері тірі қалған бір адамды табу үшін жерге түседі, ол база белгісіз жаудың күшті бомбалауына ұшырағанын айтады. Құтқару тобы жақын маңдағы қарсыластардан атыс алады, ал екі күзетші алғашқы шабуылда қаза табады. Ентерпрайзқа белгісіз кеме шабуыл жасайды, бұл экипажға құтқару тобын қайта көтеруге мүмкіндік бермейді. Жерде Кирк бекітілген орнының қоймасынан гранатомет табады және оны жат аймақтық күштерді тарату үшін пайдаланады. Жат аймақтық кеме өз экипажын жерден алып, шегіне бастайды. Құтқару тобы ұшып келгенше "Энтерпрайз" кемесіне қайта оралады. Екі кеме де зерттелмеген ғарыш секторына кіреді, ал көп ұзамай барлық қозғалтқыш қуатын жояды. Ентерпрайзбен байланысқа Метрон деп аталатын бір түрдің өкілдері түседі, олар өздерінің ғарыш секторын кез келген шаруашылық белсенділіктен ашулы түрде қорғайды. Олар екі капитанды "жауынгерлік сынақтан" өтуге шақырады, яғни өлімге дейін жекпе-жекке шайқас, жеңілген капитанның кемесі жойылса, екінші кеме еркін кетеді. Капитан Кирк кенеттен басқа кеме капитанымен бірге таулы, шөлді астероидтің бетіне жеткізіледі, ол Горн деп аталатын рептилияларға жатады. Метрондар Киркке түсіндіреді, екі капитан да өз кемелерімен байланыс жасай алмайды, бірақ әрқайсысына өз сөздерін кемелеріне жеткізетін дауыс жазу құрылғысы берілген; алайда олар өз сөздерін қарсылас капитанға да аударатынын білмейді. Киркке астероидте екі капитанның бірі екіншісін жеңу үшін пайдалана алатын көптеген ресурстар бар екені айтылады. "Энтерпрайз" экипажына Кирктің іс-қимылдарын бақылауға рұқсат беріледі. Кирк Горнмен байланыс орнатуға тырысады, бірақ жауап ала алмайды. Горн Киркті іздейді, ал Кирк өзінің физикалық күші жағынан кем екенін түсінеді және Горннан қашу үшін жылдамдығы мен ептілігіне сенеді. Кирк Горн орнатқан арқан тұзағына түседі, ол оның аяғын жарақаттайды және оны баяулатады. Горн аударма құрылғысы арқылы Киркпен байланысады және оны азаптан құтқаруды ұсынады. Кирк Горндарды қасапшылар деп айыптайды, бірақ жат аймақтық өкіл олардың Cestus III-ке шабуыл жасағанын қорғайды, бекітілген орны Горндар өздерінің аумағы деп санайтын жерде салынғанын айтады. Олар Федерацияның осы ғарыш бөлігінде болуын қауіптің белгісі және толыққанды шабуылдың басталуы деп қарастырды. Горннан озып кетуге тырысқанда Кирк астероидте көптеген құнды минералдар мен ресурстарды табады, бірақ қазіргі жағдайда олардың пайдасы жоқ сияқты. Ол бамбук сабақтары мен қара ұнтақ жасауға болатын химиялық заттарды тауып алғаннан кейін шабыттанады. Ол алмаздың бөліктерін оқ-дәрі ретінде пайдалана отырып, уақытша қару жасайды. Кирк құрастыруды аяқтамай-ақ Горн келіп, оны атып, Горнды ауыр жарақаттайды. Кирк өлімге дайындалғанда, Горнның Cestus III-ке шабуыл тек өзін-өзі қорғау мақсатында жасалғаны туралы мәлімдемесін ойлайды және оны тірі қалдыруға шешім қабылдайды. Кенеттен Горн жоғалып кетеді, ал Киркке Метрон көрінеді, оны шайқаста жеңіске жеткені үшін және жауына мейірімділік танытқаны үшін құттықтайды. Кирк Метронның Горн кемесін жою туралы ұсынысын қабылдамайды, бұл Метронды "сіз әлі де жартылай жабайысыз, бірақ үміт бар" деп түсіндіреді және Федерация бірнеше мың жылдан кейін Метронды қайта іздеуі керек. Кенеттен Кирк өзін "Энтерпрайз" бортында табады, оның жарақаттары жазылған, ал экипаж Метрон кеңістігінен 500 парсек қашықтықта, Горн кемесі көрінбейді.

Өндіріс

Эпизодтың бір бөлігі Васкес тастарында түсірілді, кейіннен ол басқа Star Trek эпизодтары мен фильмдерінде де түсірілім алаңы ретінде қолданылды. Горн капитанының дауыстық эффекттерін актер Тед Кэссиди жасады, ол сонымен қатар "Жұлдызды жол" эпизоды "Кішкентай қыздар неден жасалған?" және "Корбомит маневрі" эпизодында Балоктың қауіпті даусын берген болатын. Горн рөлін каскадерлер Бобби Кларк пен Гэри Комбс, ал жақын кадрлардағы түсірілімдерге комекші актер Билл Блэкберн қатысты. Уильям Шатнер эпизодты түсіру кезінде сахналық жарылысқа тым жақын тұрғанын, нәтижесінде созылмалы шуылға (тиннитусқа) шалдыққанын еске алады. Леонард Нимой да осы ауруға ұшырады. Шатнердің сол құлағында, ал Нимойдың оң құлағында шуыл пайда болды. "Арена" эпизоды Ұлыбританияда (BBC, 1969 жылдың қарашасы) "Жұлдызды жол" сериалының алғашқы түсті эпизоды болды.

Жазу

"Арена" – Джин Л. Кун сценарий жазған алғашқы бөлім. Онда олар ұқсас төбелес ұйымдастырады, бірақ ол қазіргі заманғы тұрғын үйдің қонақ бөлмесінде өтеді және екеуі кооперативтік режимде консольдік видео ойын ойнаудан басталады.

Қабылдау

2009 жылы The A.V. Club-тың Зак Хэндлен эпизодтың ықпалын атап өтіп, «Жұлдызды жол» тақырыбын, «зерттеудің белгісіздігін» пайдаланғанын айта келе, «A−» бағасын берді. 2010 жылы SciFiNow оны түпнұсқа серияның ең үздік 10 эпизодының қатарына қосты. 2013 жылы The Hollywood Reporter Кирк пен Горнның айқасын түпнұсқа серияның ең маңызды 15 сәтінің бірі деп бағалады. 2016 жылы Newsweek «Аренаны» түпнұсқа серияның ең жақсы эпизодтарының бірі деп атады және оның танымал эпизод екенін көрсетті. 2016 жылы Empire бұл эпизодты Star Trek телехикаясының 700-ден астам эпизодтарының ішіндегі ең үздік 50 эпизодтың 41-орынына қойды. Олар бұл эпизодта Кирктің Горн деп аталатын қауіпті жаратылысты өлтіру арқылы емес, оларды бір-біріне қарсы қойған күшті жаратылыстарға әсер ететін мейірімділік көрсету арқылы жеңгенін атап өтті. 2016 жылы Radio Times Кирк пен Горн арасындағы шайқасты барлық Star Trek фильмдері мен телешоуларының ең жақсы жетінші сәті деп санады. Олар оқиғаның түсірілімі АҚШ-тың оңтүстік Калифорниясындағы Васкез жартастарында өткенін мәлімдеді. 2017 жылы «Жұлдызды жол: Discovery» сериалының көрсетілімі алдында The Plain Dealer журналының Патрик Кули «Аренаны» «Жұлдызды жол» франшизасының алғашқы 50 жылдығындағы ең жақсы 6-шы эпизод деп атады. 2018 жылы Collider бұл эпизодты 7-ші ең жақсы түпнұсқалық сериялық эпизод деп бағалады. Олар Горнның костюмін жоғары бағалап, бұл эпизодта күшті Метрон жаратылыстары таныстырылғанын атап өтті. 2019 жылы Comic Book Resources «Аренаны» түпнұсқа Star Trek сериалының ең есте қаларлық сегіз эпизодының бірі деп санады. 2020 жылы PopMatters бұл эпизодты түпнұсқа серияның ең жақсы 6-шы эпизоды деп атады.