Кіріспе
Тек бір тривиалды емес гомотопиялық топпен топологиялық кеңістік. Математикада, әсіресе алгебралық топологияда, Эйленберг–Маклейн кеңістігі – бір ғана тривиалды емес гомотопиялық топқа ие топологиялық кеңістік. G тобы және n оң бүтін сан болсын. X байланысты топологиялық кеңістігі, егер оның n-ші гомотопиялық тобы G-ге изоморфты және барлық басқа гомотопиялық топтары тривиальды болса, онда ол Эйленберг–Маклейн кеңістігінің типі деп аталады. G абельдік болған жағдайда, Эйленберг–Маклейн типті кеңістіктер әрқашан болады және олардың бәрі әлсіз гомотопиялық эквиваленттер. Сондықтан, оны кеңістіктердің әлсіз гомотопиялық эквиваленттік класына сілтеме ретінде қарастыруға болады. Кез келген өкілді "а" немесе "үлгі" деп атау қалыпты жағдай. Сонымен қатар, осы кеңістік CW кешені деп есептеу кең таралған (бұл CW жуықтауы арқылы әрқашан мүмкін). Атауы осындай кеңістіктерді 1940 жылдардың соңында енгізген Сэмюэл Эйленберг пен Сондерс Маклейн есімдерінен алынған. Осылайша, Эйленберг–Маклейн кеңістігі – гомотопия теориясында Постников жүйесіндегі фибрациялар арқылы CW кешендерін құруға арналған топологиялық кеңістіктің ерекше түрі. Бұл кеңістіктер алгебралық топологияның көптеген контексттерінде маңызды, соның ішінде сфералардың гомотопиялық топтарын есептеу, кохомологиялық операцияларды анықтау және сингулярлы кохомологиямен тығыз байланысы бар. Жалпыланған Эйленберг–Маклейн кеңістігі – Эйленберг–Маклейн кеңістіктерінің көбейтіндісінің гомотопиялық типіне ие кеңістік.
In mathematics, specifically algebraic topology, an Eilenberg–MacLane space is a topological space with a single nontrivial homotopy group. Let G be a group and n a positive integer. A connected topological space X is called an Eilenberg–MacLane space of type , if it has n th homotopy group isomorphic to G and all other homotopy groups trivial. Assuming that G is abelian in the case that , Eilenberg–MacLane spaces of type always exist, and are all weak homotopy equivalent. Thus, one may consider as referring to a weak homotopy equivalence class of spaces. It is common to refer to any representative as "a " or as "a model of ". Moreover, it is common to assume that this space is a CW complex (which is always possible via CW approximation). The name is derived from Samuel Eilenberg and Saunders Mac Lane, who introduced such spaces in the late 1940s. As such, an Eilenberg–MacLane space is a special kind of topological space that in homotopy theory can be regarded as a building block for CW complexes via fibrations in a Postnikov system. These spaces are important in many contexts in algebraic topology, including computations of homotopy groups of spheres, definition of cohomology operations, and for having a strong connection to singular cohomology. A generalised Eilenberg–Maclane space is a space which has the homotopy type of a product of Eilenberg–Maclane spaces
.
Мысалдар
Бірлік шеңбері — a. Шексіз өлшемді кешенді проективті кеңістік — a. Шексіз өлшемді нақты проективті кеңістік — a. k бірлік шеңберлердің кенеліндік қосындысы — a, мұндағы k генераторлардағы еркін топ. Кез келген байланысқан түйіннің немесе 3 өлшемді сферадағы графиктің толықтығы ; типті; бұл "түйіндердің асфералықтығы" деп аталады және 1957 жылғы Христос Папакириакопулос теоремасы. Кез келген тығыз, байланысқан, оң қисықтығы жоқ көптік M — a, мұндағы M-нің негізгі тобы. Бұл Картан-Хадамар теоремасының салдары. Шегініс кеңістігі теориясын және шексіз өлшемді сфераның жиырылатындығын пайдалану арқылы көрсетуге болады. Бұл a-ға сәйкес келеді. Жазықтықтағы n нүктенің конфигурациялық кеңістігі — a, мұндағы n жіптегі таза тоқ тобы. Сәйкесінше, n-ші реттелмеген конфигурация кеңістігі — a, мұндағы n жіптік тоқ тобын білдіреді. n сфераның шексіз симметриялық көбейтіндісі — a. Жалпы алғанда, барлық Мур кеңістіктері үшін — a. Кейбір қосымша элементар мысалдарды осылардың көбейтіндісі a екенін ескере отырып құрастыруға болады. Мысалы, d өлшемді Тор — a.
Some further elementary examples can be constructed from these by using the fact that the product is For instance the dimensional Torus is a .
Карталардың гомотопиялық кластары мен кохомология арасындағы биекция
's-тің маңызды қасиеттері: кез келген абельдік топ G және кез келген негізді CW кешені X үшін, X-тен -ға дейінгі негізделген карталардың негізделген гомотопиялық кластарының жиыны, X кеңістігінің n-ші сингулярлы кохомология тобымен табиғи биекцияда болады. Осылайша, -ні G коэффициенттерімен сингулярлы кохомологияны ұсынушы кеңістіктер деп айтады, себебі сәйкестікке сәйкес келетін ерекше элемент бар. Аталған биекция, осы элементтің кері тартылуы арқылы беріледі. Бұл, категориялар теориясының Йонеда леммасына ұқсас. Бұл теореманың конструктивті дәлелін мына жерден табуға болады, ал Омега спектрлері мен жалпыланған қысқартылған кохомология теориялары арасындағы байланысты қолданатын тағы бір дәлелді мына жерден табуға болады, және негізгі идея кейіннен де сипатталған.
there is a distinguished element corresponding to the identity. The above bijection is given by the pullback of that element This is similar to the Yoneda lemma of category theory. A constructive proof of this theorem can be found here, another making use of the relation between omega spectra and generalized reduced cohomology theories can be found here and the main idea is sketched later as well.
Бұрау кеңістіктері / Омега спектрлері
Айленберг–Маклейн кеңістігінің бұрандалы кеңістігі қайтадан Айленберг–Маклейн кеңістігі болып табылады: Бұдан әрі, бұрандалы кеңістік пен қысқартылған аспа арасында қосымша қатынас бар: , ол Абель тобының құрылымын береді, мұндағы амал – бұрандалардың тізбектелуі. Бұл жоғарыда аталған биекцияны топтық изоморфизмге айналдырады. Сондай-ақ, бұл қасиет әртүрлі n-ге ие Айленберг–Маклейн кеңістіктері омега спектрін құрайтынын көрсетеді, оны "Айленберг–Маклейн спектрі" деп атайды. Бұл спектр негізделген CW кешендеріндегі қысқартылған кохомология теориясын анықтайды және CW кешендеріндегі кез келген қысқартылған кохомология теориясы үшін табиғи изоморфизм бар, мұнда азайтылған сингулярлы кохомологияны білдіреді. Сондықтан, бұл екі кохомология теориясы сәйкес келеді. Әлдеқайда жалпы контексте, Браунның өкілдік принципі бойынша, негізделген CW кешендеріндегі әрбір қысқартылған кохомология теориясы омега спектрінен туындайды.
Топтық (қола) гомология
G тобының A тобындағы коэффициенттері бар топтық (ко)гомологиясы, A тобындағы коэффициенттері бар Эйленберг-Маклейн кеңістігінің жеке (ко)гомологиясы ретінде анықталады.
Карталық семинар және қолдану
Картан семинарында Эйленберг-Маклейн кеңістіктері туралы маңызды нәтижелер көп, оның ішінде олардың гомологиясы және кохомологиясы, сондай-ақ сфералардың гомотопиялық топтарын есептеуге арналған қолданыстар бар. http://www.numdam.org/volume/SHC 1954 1955 7/