Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Халықаралық триатлон басқарушы органы
International triathlon governing body
World Triathlon, бұрын Халықаралық триатлон одағы (ITU) деп аталған, триатлон, дуатлон, акваатлон және оның басқа да стандартты емес түрлері сияқты көптеген спорт түрлері үшін халықаралық басқарушы орган болып табылады. Халықаралық Олимпиада комитеті (ХОК) тарапынан триатлон және оның туындылары спортының халықаралық федерациясы ретінде мойындалған, және ХОК атынан олимпиадалық триатлон жарыстарын ұйымдастырады. World Triathlon спорт ережелерін реттеуден және белгілеуден қатар, ең жоғары деңгейдегі халықаралық жарыстар сериясын – World Triathlon Championship Series және ITU Triathlon World Cup жарыстарын ұйымдастырады. World Triathlon сонымен қатар ресми әлем чемпионаттары бар ұзақ қашықтыққа жүгіру жарыстарының сериясын ұйымдастырады, ал 2024 жылдан бастап Кәсіби триатлоншылар ұйымы ұйымдастырған ұзақ қашықтыққа жүгірудің әлем чемпионатының санкциясын беруді және мойындауды бастайды. World Triathlon-ның Ironman Triathlon, XTERRA Triathlon немесе Super League Triathlon сияқты басқа үш ірі коммерциялық триатлон сериясымен ресми қарым-қатынасы жоқ. Бұған қоса, World Triathlon ресми спринттік қашықтықтағы және командалық эстафеталық триатлон чемпионаттарын, сондай-ақ акваатлон (жүгіру-суда жүзу-жүгіру), дуатлон (жүгіру-велосипедпен жүгіру) және қысқы триатлон чемпионаттарын реттейді, санкциялайды және ұйымдастырады. World Triathlon штаб-пәтері Швейцарияның Лозанна қаласында орналасқан.
World Triathlon, previously known as the International Triathlon Union (ITU), is the international governing body for the multi sport disciplines of triathlon, duathlon, aquathlon and other nonstandard variations. It is recognised as the international federation for the sport of triathlon and its derivatives by the International Olympic Committee, and it organises Olympic triathlon events on behalf of the IOC. In addition to regulating and setting the rules of the sport, World Triathlon organises the top level international race series the World Triathlon Championship Series and the ITU Triathlon World Cup. World Triathlon also has a long distance race circuit with official world championships, while in 2024 it will begin to sanction and recognise a World Championship Tour of Long Distance Triathlon organised by the Professional Triathletes Organisation. World Triathlon does not have an official relationship with the other three major commercial triathlon circuits, Ironman Triathlon, XTERRA Triathlon or Super League Triathlon. Additionally, World Triathlon regulated, sanctions and organizes official sprint distance and team relay triathlon championships, as wel as Aquathlon (run swim run), Duathlon (run bike run) and Winter triathlon championships. World Triathlon is headquartered in Lausanne, Switzerland
Тарих
Суда жүзу, велосипедпен жүгірудің түрлері 1920 жылдары болған, бірақ 1974 жылы Сан-Диегода «триатлон» термині пайда болғанға дейін триатлонның танымалдылығы арта қоймады. Осы қарқынды даму Халықаралық Олимпиада комитетінің (ХОК) назарына ілігіп, 1988 жылы Олимпиада ойындары бағдарламасына қосу мәселесі талқыланды. Сол кездегі ХОК президенті Хуан Антонио Самаранч триатлонды мүмкіндігінше тез арада Олимпиада спортының түріне айналдыру мақсатымен Швецияның Стокгольм қаласында кездесу өткізді. Сол кездесуде канадалық Лес Макдональд триатлон жөніндегі жұмыс комитетінің төрағасы, ал швед Стюре Йонассон хатшы болып сайланды. Бір жыл өткен соң, 1989 жылдың 1 сәуірінде Францияның Авиньон қаласында өткен Халықаралық триатлон одағының (ITU) бірінші құрылтайында Әлемдік триатлон құрылды. Алғашқы құрылтайға барлығы 30 ұлттық федерация қатысты және 1989 жылдың тамызында Авиньонда өткізілетін спорттың алғашқы әлем чемпионатына дайындық жүргізілді. Осы кездесуде 1,5 км жүзу, 40 км велосипед және 10 км жүгіру қашықтығынан тұратын Олимпиадалық қашықтық (кейін стандарт деп өзгертілді) белгіленді, себебі бұл қашықтықтар әр түрлі дисциплиналар бойынша Олимпиадада бұрыннан бар еді. Алғашқы әлем чемпионатына 40 елден 800-ден астам спортшы қатысты, ал 1989 жылы канадалық Лес Макдональд ITU-дың бірінші президенті болып сайланды. 1991 жылы ITU әлем кубогы сериясын бастады, ол сегіз елде 11 жарыс өткізді. 1994 жылы Парижде өткен құрылтайда ХОК триатлонды ресми түрде Олимпиада бағдарламасына қосты. Триатлон 2000 жылы Сиднейде өткен Олимпиада ойындарында тұңғыш рет көрсетілді. Құрылғаннан бері Әлемдік триатлон штаб-пәтерін Канаданың Ванкувер қаласында орналастырып келді, бірақ 2014 жылдың 1 қаңтарында ХОК-тің және көптеген халықаралық спорт ұйымдарының орналасқан жері – Швейцарияның Лозанна қаласына көшірді. Испаниялық Марисол Касадо 2008 жылдың қараша айында Әлемдік триатлонның екінші президенті болып сайланды. 2010 жылдың ақпанында Ванкуверде өткен ХОК-тің 122-ші сессиясында ХОК мүшесі болды. 2012 жылдың қазанында жаңа төрт жылдық мерзімге қайта сайланды. Канадалық Лорен Барнетт бас хатшы қызметін атқарып тұрса, Сара Спрингман 1-ші вице-президент және Әлемдік федерацияның құрметті мүшесі болып тағайындалды, осылайша 2012 жылы Олимпиада спортының жалғыз әлемдік федерациясы толығымен әйелдерден тұратын басқару аппаратына ие болды. 2016 жылдың желтоқсанында Касадо Мадридте өткен 29-шы құрылтайда Халықаралық федерацияның президенті ретінде үшінші мерзімге қайта сайланды. 2009 жылы Халықаралық триатлон федерациясы өзінің ең жоғары деңгейдегі жарыстарын қайта ұйымдастырып, әлем чемпионатын сегіз елде өтетін сегіз кезеңнен тұратын Әлемдік триатлон сериясына айналдырды және әлем кубогын әлем сериясынан төменгі деңгейдегі, азырақ сыйлық қоры мен әлемдік рейтингтік ұпайлары бар серияға төмендетті. Сонымен қатар, ол басқаратын триатлоннан туындаған тізбектелген спорт түрлерінен, мысалы, дуатлон, акваатлон, кросс-триатлон, қысқы триатлон және паратриатлон сияқты түрлі қашықтықтағы әлемдік жарыстар сериясын ұйымдастырады. 2017 жылдың маусым айында федералдық өтінімді жаңартқаннан кейін Халықаралық Олимпиада комитеті 2020 жылғы Токио Олимпиада ойындарына үшінші триатлон жарысын – аралас командалық эстафетаны қосты. Еркектер мен әйелдер арасындағы қысқа қашықтықтағы триатлон жарыстарымен бірге үш триатлон жарысы триатлеттерге Олимпиадалық титулдарды ұсынады. Бұл тәсіл халықаралық федерация қолдаған ерлер мен әйелдер арасындағы теңдік саясатын ілгерілету аясында, осы формадағы жарыстарды ұйымдастыратын басқа да спорт түрлеріне қосылды. 2017 жылдың қыркүйегінде Әлемдік триатлон өзінің негізін қалаушысы және құрметті президенті Лес Макдональдтың 84 жасында қайтыс болғанын хабарлады. Ол 1983 жылы елге қызмет еткені үшін Канада орденімен марапатталды және 2014 жылы триатлонға қосқан үлесі үшін «Даңқ залына» енгізілді. 2020 жылдың қазан айында ITU ресми түрде Әлемдік триатлон атауын қабылдады.
Versions of swim bike run multi sports existed in the 1920s, but it wasn't until the term triathlon was coined in 1974 in San Diego that triathlon exploded in popularity. This rapid development drew the attention of the International Olympic Committee (IOC), which initiated a discussion in 1988 to include it in the Olympic Games program. The then IOC President Juan Antonio Samaranch held a meeting in Stockholm, Sweden, with the intention of making triathlon an Olympic sport as soon as possible. At that meeting Canadian Les McDonald was selected as President to a working committee for triathlon, while Sweden's Sture Jonasson was elected as Secretary. World Triathlon was founded as the International Triathlon Union (ITU) one year later, on April 1, 1989, at the first ITU Congress in Avignon, France. A total of 30 National Federations attended the initial Congress and preparations were made for the sport's first World Championships to be held in Avignon in August 1989. At this meeting the Olympic distance (later renamed to standard) was set at a 1.5 km swim, 40 km bike and 10 km run the distances were chosen as they were already present at the Olympics for each discipline individually. More than 800 athletes representing 40 countries competed in the first World Championships, and Canada's Les McDonald was elected as ITU's first president in 1989. ITU began the World Cup series in 1991, staging 11 races in eight countries. Triathlon was officially added to the Olympic Programme by the IOC at its Congress in Paris in 1994. Triathlon made its Olympic debut at the 2000 Games in Sydney. Since its inception World Triathlon has maintained its headquarters in Vancouver, Canada until January 1, 2014 when it moved to Lausanne, Switzerland, home of the IOC and many international sporting bodies. Spain's Marisol Casado was elected as World Triathlon's second president in November 2008. She became an IOC member in February 2010 at the 122nd IOC Session in World Triathlon's hometown of Vancouver. She was re elected for a new four year term in October 2012. The Canadian Loreen Barnett maintains its general secretary 3, with Sarah Springman named 1st vice president and honorary member of the World Federation, hence in 2012 it was the only worldwide federation of an Olympic sport with an all female management. In December 2016, Casado was re elected for a third term as president of the International Federation at the 29th Congress held in Madrid 6. In 2009 the International Triathlon Federation reorganised its top level competitions changing the World championship to the World Triathlon Series, an eight stage competition circuit in eight countries, and relegated the world cup down to a second tier series below the world series with less prize money and world ranking points. It also organizes a series of world competitions at different distances from chained sports derived from the triathlon it manages, such as duathlon, aquathlon, cross triathlon, winter triathlon and paratriathlon. In June 2017, following the renewal of the federal application, the International Olympic Committee included a third triathlon event on the 2020 Tokyo Olympic Games, the mixed team relay. With the men's and women's short distance triathlon events, three triathlon events offer Olympic titles to triathletes. By joining other sports who practice these forms of mixed events, this approach within the scope of the promotion of equality policies between men and women triathletes supported by the international federation. In September 2017, World Triathlon announced the death of its founding and honorary President, Les McDonald, at the age of 84. He was awarded the Order of Canada in 2013 for service to the nation and inducted into its "Hall of Fame" in 2014 for his work for triathlon. In October 2020, the ITU officially adopted the name World Triathlon.
Даму
World Triathlon спортты, әсіресе Еуропа және ағылшын тілді елдерден тыс аймақтарда дамыту жөнінде үздіксіз жұмыс жүргізіп келеді. Мұның бір жолы – дамыту гранттарын беру, мысалы, жақында Африка Триатлон Одағына бөлінген грант. Бұл гранттың көп бөлігі ұлттық федерацияларға жарыстар ұйымдастыруға, сондай-ақ спортшылар, жаттықтырушылар және техникалық төрешілерге арналған курстарды қаржыландыруға жұмсалады. Тағы бір жолы – жас және дарынды спортшыларға стипендия беру. Бұл стипендиялар дамушы ұлттық федерациялардың мүмкіндігінен артық қолдауға мұқтаж спортшыларға халықаралық деңгейде өнер көрсетуге мүмкіндік береді. Осы стипендиялардың негізгі мақсаты – спортшылардың өз елдері үшін Олимпиада ойындарында өнер көрсетуі. Жаһандық дамудың маңызды бір бөлігі – жаттықтырушылар мен техникалық төрешілерді аттестаттау жүйесін енгізу, бұл ірі жарыстардың жоғары деңгейде өткізілуін қамтамасыз етеді.
World Triathlon has an ongoing effort to develop the sport especially outside of Europe and English speaking countries. One method is through development grants such as the recent one to the African Triathlon Union, with most of the money to national federations allowing for support of organize events, as well as funding for athlete, coach and Technical Officials courses. Another is athlete scholarships to be given to young athletes that have shown talent but who need more support than their developing National Federation can give, allowing them to perform at an international level, the end goal of these scholarships is the athletes performing for their county at the Olympic games. One global development is the introduction of certifications for coaching and technical officials meaning that important events will be contested at the high level.
Степендік жүйе
World Triathlon үшбұрыс және екібұрыш жарыстарының, сондай-ақ акватлон мен қысқы үшбұрыс жарыстарының ерлер мен әйелдер арасындағы қысқа және ұзақ дистанциядағы әлемдік рейтингтерін жариялайды және қолдайды. Бұған қоса, ұлттық командалар арасындағы аралас эстафета жарыстары үшін де рейтинг жүргізіледі. Әр рейтингтің ұпай санау жүйесі сәл өзгеше, бірақ олардың барлығы жылдам есептеу күнтізбесі бойынша құрастырылады: соңғы 52 аптадағы ең жоғары ұпай жинаған нәтижелердің белгілі бір саны және одан бұрынғы 53-104 аптадағы ең жоғары ұпай жинаған нәтижелердің белгілі бір саны қосылады. Әр жарыстың максималды ұпай саны ITU рейтингтік критерийлерімен анықталады, ал бірінші орын алған спортшы осы ұпайдың өзін иеленсе, әр келесі спортшы алдыңғыдан 7,5%-ға аз ұпай алады.
World Triathlon publishes and maintains the World Rankings for the men's and women's competitions in both short and long course for triathlon and duathlon as well as aquathlon and winter triathlon races it also has a ranking for the national teams mixed relay. Each ranking has a slightly different point system but all are calculated via a rolling calendar, by taking a set number of the highest scoring results from the previous 52 weeks and adding them to a set number of the highest scoring results from the 53 to 104 weeks previous. Each races maximum score is decided by the ITU's ranking criteria and then the athlete who comes first will earn that many points with each following athlete earning 7.5% less point than the athlete before them.