Кіріспе

Ирландияның Донегал округінің батыс аймағы

Росс (ирланд тіліндегі ресми атауымен белгілі, Na Rosa; жайлы түрінде Na Rosann) – Ирландияның солтүстік провинциясы Ольстердегі Донегал округінің батысындағы дәстүрлі "аудан". Росс аймағында 7000-нан астам адам тұрады, олардың орталығы – Дунглоу қаласы, ол аймақтың білім беру, сауда және әкімшілік орталығы болып табылады. Өзендер сияқты физикалық шекаралармен, сондай-ақ тарихы мен тілдің қолданылуымен анықталатын бұл аймақтың Донегал округінің қалған бөлігінен ерекшеленетін өзгеше ерекшелігі бар. Үлкен аумақты құрайтын бұл ауданның солтүстігінде Гведоре ауданы, оңтүстігінде Глентис қаласы орналасқан. Росс аймағының көп бөлігі – Галтахта, яғни ирланд тілінің қолданылатын аймағы. Росс, Клауганели және Гведоре, жергілікті тұрғындар "үш приход" деп атайтын, 16000 ирланд тілінде сөйлейтін адамдармен бірге әлеуметтік және мәдени аймақ құрайды, ал Гведоре – әлеуметтік өмір мен өнеркәсіптің басты орталығы. Гальтахт ан Лейр – тағы бір ирланд тілінде сөйлейтін аймақ.

Мәдениет

Бұрын негізінен ирланд тілінде сөйлейтін аймақ болған, соңғы буындарда ағылшын тілі кеңінен қолданыла бастады. Ирланд тілі әлі де кейбір аймақтарда, соның ішінде Арранмор аралының бір бөлігінде, Ранафаст қалашығында және Аннагри ауылында жиі қолданылады. Дунглоу төңірегіндегі төбелер, Луганьюр және Дучарри мен Леттермакавардтағы шағын аудандарда ирланд тілі басым. Аймақта футбол және гэльдік футболдан бірнеше команда бар. Төменгі Росс аймағынан шыққан Киаду Роверс дәстүрлі түрде ең күшті футбол командасы болып табылады, сондай-ақ Арранморда (Арранмор Юнайтед ФК) және Магериде (Странд Роверс ФК) командалары бар. Ан Клохан Лиат 1930-1958 жылдар аралығында жеті рет округтік чемпионатты жеңіп, дәстүрлі түрде гэльдік футболдағы ең мықты команда атанды. Мұлагдергте (Наом Муйре) және Леттермакавардта (На Росса) да командалар бар. Аймақта ән жазудың күшті дәстүрі бар, Круит аралынан шыққан Шон Макбрайд (1906–1996) «Донегалдың үйлері» атты танымал әнді жазды. Бұрынғы экономикалық эмиграция қажеттілігі және оның нәтижесінде қалыптасқан тығыз байланыстарға байланысты Росс халқы мен Шотландия, әсіресе Глазго арасында байланыс бар. Росс аймағынан келген көптеген адамдар, Донегал округінің басқа аймақтарынан келгендермен бірге, Дерри қаласына қоныстанды, әсіресе 1840 жылдардың соңынан бері.

География

Аймақ оңтүстікте Гвибара өзенімен, солтүстікте Гвидор өзенімен, шығыста Дерривег таулары мен Гвибара өзенімен (Дучарьи көпірі) және батыста Атлант мұхитымен шектеледі. Атауы ирланд тілінде "басқұр" деген мағына беретін "Рос" сөзінен шыққан. Аймақ көлдер мен теңіздің шағын шығанақтарымен толы, жартасты, шөлді ландшафтты ұсынады. Көлдердің ішінде Анур, Крейги, Дунглоу және Мила көлдері бар.

Көлік

Росс Донегалдағы жалғыз Каррикфин әуежайымен мақтанады. Аймаққа түрлі автобус компаниялары қызмет көрсетеді.

Тарих

Росс өңірі ежелден бері қоныстанған, ал Дунглоу маңындағы Термондағы қасиетті Кронаның ежелгі шіркеуі 6-шы ғасырда салынған. Бұл жерде Ионадағы монастырь орнының негізін қалаушы, Корольдік қасиетті Колумсиллдің туысы болған қасиетті Крона құрған монастырь орналасқан, және ол Темплкроне приходінің орталығы болды. 16-шы ғасырда Испания Армадасының бірнеше кемесі осы жағалауға батып немесе жағаға қонды.

Экономика

Росс тарихи тұрғыдан меймандостық, туризм және балық аулау өнеркәсібіне экономикасының негізгі тірегі ретінде сүйенген. Аймақта The Cope деп аталатын жергілікті супермаркеттер желісі бар, ол үлкен табысқа жеткен. Росстерде Дунглоодағы бірнеше компанияны қоспағанда, өңдеу өнеркәсібі өте аз дамыған.

Туризм

Бұл аймақ Донегалдың туристік кірісінің үлкен бөлігін қамтиды, себебі оның танымал көрікті жерлері мен көптеген фестивальдері, оның ішінде Мэри Фром Дунгло халықаралық фестивалі бар. Аймақтан шыққан марш-бандердің өте күшті дәстүрі бар; аймақта барлық деңгейдегі және салалардағы көптеген Бүкіл Ирландия чемпиондары бар.