Кіріспе

1794 жылғы Никкаджек экспедициясы – американдық шекарашылар мен Чикамауга черокилері арасында жаздың соңынан күзге дейін жалғасқан ұзақ шайқас. Бұл чероки тайпасы өз территориясына американдықтардың үдемелі енуіне қарсы тұрып, аймақтағы американдық елді мекендеріне шабуылдар жасаған. Әскери экспедиция сол кездегі Оңтүстік-Батыс аймағы және оған жақын жерлердегі американдық қоныс салушылар үшін шешуші жеңіс болды. Кейіннен ол американдықтар арасында «Черокилердің соңғы шайқасы» деп белгілі болды. Одан кейін черокилердің тағы да жеңілістері тіркелді, және АҚШ оларды жерлерінің бір бөлігін беру туралы келісімге қол қоюға мәжбүр етті. 1798 жылы Чикамауганы қоса алған 39 чероки басшысы мен көшбасшысы Теллико шартына қол қойып, Шығыс Теннессидегі кең аумақты АҚШ-қа өткізді.

Өмірбаян

1777 жылы Аппалачи тауларының батысындағы Оверхилл қоныстарындағы американдық қоныс салушылар мен Түпкілікті американдықтар арасында Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде бейбітшілік шарты жасалғаннан кейін, чероки басшысы Драггинг Каноэдің (бейбітшілікке қарсы болған) ізбасарлары тайпадан бөлініп, қазіргі Теннесси штатының оңтүстік-шығысына, Грузиямен шектес және кейін Алабама деп аталған аймаққа көшіп кетті. Оларға Чикамауга өзенінің жағасында құрылған жаңа қоныста шоуни және крик тайпалары қосылды; осы өзеннің атымен олар аталып кетті. Революциялық соғыс кезінде Чикамауга черокилері британдық және испандық әскери көмекпен жиі американдық қоныс салушыларға шабуылдар жасады. Соғыс аяқталғаннан кейін көп ұзамай, черокилер тағы да көшті, бұл жолы Лоукаут тауының батысына, Никаджек үңгірін бекініс ретінде пайдаланды. Олар мен еуропалық американдықтар арасындағы зорлық-зомбылық ондаған жылдар бойы жалғасты. 1791 жылғы желтоқсанда Территориялық губернатор Уильям Блоунт пен көптеген чероки тайпалары арасында Холстон шарты жасалғанмен, «Кемберленд аймағындағы» (әсіресе Нэшвилл аймағының маңындағы) қоныс салушылар өз өмірі үшін әлі де қорқып жүрді. Олар Чикамауга және олардың оңтүстіктегі одақтастарынан жиі шабуылға ұшырады. 1792 жылы Блоунт Чикамаугамен бейбіт келіссөздерді жалғастырды. Бірақ 1792 жылдың қыркүйегінде Никаджек тайпалары Меро округіне жасаған шабуыл Бьюкенен бекетінің шайқасында сәтсіз аяқталды, келіссөздер күйреп, американдық қоныс салушылар тарапынан тағы екі жыл бойы қорғаныс шаралары қабылдануына әкелді. 1794 жылы полковник Энтони Бледсо (1739-1788) мен генерал-майор Джордж Винчестердің ұлдары қаза тапқаннан кейін, Блоунт әскери операцияға рұқсат берді.

Экспедиция

Губернатор Блоунт майор Джеймс Ореге Чикамаугаға немесе "Төменгі Черокиге" қарсы экспедицияны басқаруды тапсырды. Полковник Джон Монтгомери аумақтық ополчениеге қолбасшылық етті, ал Кентуккидің полковник Уильям Уитли (оның штаты да осы аймақтан Чероки шабуылына ұшыраған еді) өзінің 6-шы полкіне қолбасшылық етті. Олар екі Чикамауга ауылын, Никкаджек Тауны мен Ағын Су Тауны нысана ретінде таңдады, себебі олар көптеген шабуыл жасаушы топтардың ортасы болған. Таулы аймақтарда американдық әскерлер шабуыл жоспарлау үшін орындарды табуда қиындыққа тап болды. Экспедиция ақыры тамыздың ортасында Никкаджек Тауына жетті, бірақ онда жүзге жуық жауынгер ғана болды. Көптеген ауыл тұрғындары әскердің жақындап келе жатқанын естіп, Оренің әскері ауылға жетпей тұрып Ағын Су Тауына қашып кетті. Ағын Су Тауынан келген жауынгерлер Никкаджекке оқиғаны зерттеуге бара жатқанда, қашып бара жатқан ауыл тұрғындарымен кездесті. Никкаджек жауынгерлері Ағын Судан келгендермен бірігіп, американдықтармен шайқасуға оралды. Осы кезде ополчениелер қашып бара жатқан ауыл тұрғындарын қуа бастады. Әскерлер мен жауынгерлер Теннесси өзенінің бойындағы "Тарлықта" кездесіп, шайқасқа түсті. Бұл Чикамауга үшін апатқа ұласты. Олар үш американдықты жаралап, ешкімді өлтірмей, жеңіліске ұшырады. Штаттық ополчениелер 70 адамды өлтіріп, екі ауылды да, азық-түлік қоймаларын да қиратты.

Салдары

Америкалықтар Никкаджек және Руннинг Уотер елді мекендеріндегі черокилердің жеңілісінен кейін басқа да әскери жеңістерге қол жеткізіп, черокилер келісімге келді. Барлығы 39 чероки басшысы мен көшбасшысы, оның ішінде Чикамауга тобының өкілдері, 1798 жылғы Теллико шартына қол қойып, Шығыс Теннессидегі кең аумақты жерді АҚШ-қа өткізді.