Кіріспе

Мускоги (Крик) үндістерінің мифологиясы

Мускоги мифологиясы (бұрын «Крик» деген эксонимімен белгілі болған) бастапқыда АҚШ-тың оңтүстік-шығысынан шыққан Мускоги тайпасымен байланысты. Олар өздерін бүгінде Мвскок (немесе Мускоги) деп атайды – олардың бастапқы аты. Мвскок – олардың дәстүрлі жазылыстағы аты. Қазіргі Мускогилер негізінен Оклахома, Алабама, Джорджия және Флорида штаттарында тұрады. Олардың тілі – Мвскок, Муског тілдер отбасының шығыс тармағына жатады. Семинолдар Мвскок тайпасына жақын туыс және олар да шығыс Муског тілінде сөйлейді. Мускогилер Бес өркениетті тайпаның бірі саналды. Крик соғысынан кейін көптеген Мускогилер Флоридаға қашып, Семинол тайпасын құрды.

Тарих

Ертедегі тарихи мускогилер, әлдебір Теннесси өзені бойында, қазіргі Теннесси мен Алабама штаттарында өмір сүрген Миссисиппи мәдениеті халықтарының ұрпақтары болған болуы мүмкін, және олар Оңтүстік Джорджиядағы Утинахикамен де байланысты болуы мүмкін. Бір тайпа емес, көбінесе еркін конфедерация болған Мвскокелер, қазіргі Теннесси, Джорджия және Алабама штаттарындағы өзен аңғарларындағы тәуелсіз ауылдарда өмір сүрді. Олар хитчити, Алабама және кушатта сияқты бірнеше ерекше тілдерде сөйлейтін көптеген этникалық топтардан тұрды. Окмулги және Окони өзендерінің бойында тұрғандарды Оңтүстік Каролинадан келген британдық саудагерлер «Крик-индейлер» деп атады; ақырында бұл атау барлық түрлі крик қалаларының тума халқына қолданылды, және олар Chattahoochee өзеніндегі (Апалачикола провинциясын қараңыз), Окмулги және Флинт өзендері мен Алабама өзені аңғарының жоғарғы қалалары арасындағы Джорджия шекарасының төменгі қалалары арасында күшейе түсті. Төменгі қалалар: Ковета, Кусета (Касихта, Кофитачеки), Жоғарғы Чехау (Чиаха), Хичити, Оконе, Окмулги, Окаваги, Апалачикола, Ямаси (Альтамаха), Окуфуски, Савокли және Тамали. Жоғарғы қалалар: Тукабачи, Абиха, Куса (Куса; испандық саяхаттар кезінде Шығыс Теннесси мен Солтүстік Джорджияның үстем халқы), Итау (Этовах үнді үйінділерінің түпкі тұрғындары), Хотливахи (Уллибахали), Хилиби, Еуфаула, Вакокай, Атаси, Алибаму, Кушатта (Коасати; олар Каски/Каски және Тали тайпаларын сіңіріп алды) және Тускеги («Напочи» де Лунна жылнамаларында). Кусета (Касихта) және Ковета – бүгінгі күнге дейін мускоги ұлтының екі маңызды қаласы. Дәстүрлі түрде Кусета және Ковета топтары мускоги ұлтының ең алғашқы мүшелері саналады.

Жасау

Мускогилер әлем бастапқыда толығымен су астында болған деп сенген. Құрлықтың жалғыз бөлігі – Нунне Чаха деп аталатын төбе болды, онда Хесэкетьмесе (мағынасы "тыныстың иесі"; Хесэкита имисі деп айтылады), күн құдайы, сондай-ақ Ибофанга ("біздің үстімізде отырған") деп аталатын жері орналасқан. Ол төбедегі сазdan адамды жаратты. Әлемнің астында тек хаос пен ерекше жаратылыстар болды. Тыныс Иесі Ай бауыр мен Күн бауырды, сондай-ақ әлемді тік тұрату үшін төрт бағытты жаратты. Мускогилер сондай-ақ, лайықты дана жастарға көрінген мүйізді жылан Синт Холоға құрмет көрсетіп, оны қастерлеген. Алғашқы адамдар Күн бауыр мен мүйізді жыланның ұрпақтары болды. Осы алғашқы екі мускоги – Бақытты Аңшы және Дән Әйел, олардың Мускоги қоғамындағы рөлдерін көрсетеді.