Кіріспе
Алабама штатының қаласы, АҚШ. Эуфала /j//uː/'/f//ɔː//l//ə/ – Барбур округінің ең ірі қаласы, Алабама штаты, АҚШ. 2010 жылғы халық санағы бойынша қаланың халқы 13 137 адамды құрады.
Eufaula /j//uː/'/f//ɔː//l//ə/ is the largest city in Barbour County, Alabama, United States. As of the 2010 census the city's population was 13,137.
Тарих
Қазіргі Еуфаула қаласы орналасқан Чаттахучи өзенінің бойындағы жерді үш Мускоги Крик тайпасы, оның ішінде Еуфаула тайпасы мекендеген. 1820 жылдарға қарай бұл жер Крик Үндістан аумағының бір бөлігі болды және ресми түрде ақтардың қоныстануына тыйым салынған еді. Алайда, бұл тыйым 1820 жылдардың соңына дейін толыққанды күшіне енбеді. 1832 жылғы Кусетта шарты бойынша Крик тайпасы Миссисипи өзенінің шығысындағы барлық жерлерін АҚШ-қа өткізді, бұл ақтарға Криктерден жерді заңды түрде сатып алуға мүмкіндік берді. Дегенмен, шарттың талаптары түпкі тұрғындардың көшірілуін міндеттемеді. 1835 жылға қарай қала тұрғызылған жердің көп бөлігі ақтар сатып алған, және Уильям Ирвинге тиесілі дүкен ашылды, ал жаңа қоныс оның құрметіне "Ирвинтон" деп аталды. 1850 жылы қаладағы сепаратистер бостандыққа қарсы көзқарасты қолдайтындарды қорқытып, күзет комитетін құрды. Осының салдарынан капитан Элиша Бетт қаладан қуылды және өз пікірін білдірмейтін жазбаша келісімге қол қойғаннан кейін ғана қайтып келді. XIX ғасырдың ортасында Еуфаулаға Германиядан және көршілес штаттардан көптеген еврей қоныс аударушылар келді. Олар қоғамдық зират құрды, ал алғашқы жерлеу 1845 жылы өтті. 1850 жылдардың соңына қарай Еуфауланың Чаттахучи өзеніндегі тиімді орналасуы оны Апалачикола портына, ал одан Ливерпуль және Нью-Йорк сияқты ірі әлемдік нарықтарға жүк тасымалдаудың маңызды орталығына айналдырды. 1859 жылдың қарашасында теміржол компаниясы президентіне теміржол құрылысына жұмсау үшін 150 000 долларлық құлдарды сатып алуға рұқсат берді. Жол төсегін дайындау жұмыстары 1860 жылдың қаңтарында басталды. 1861 жылға қарай АҚШ-та Азамат соғысының басталуы анық болғанда, теміржол құрылысы тоқтатылды, бұл жұмысшыларға Монтгомери, Алабама және Пенсакола, Флорида арасындағы жолды салуға мүмкіндік берді, соның арқасында Конфедерация әскерлерін Мексика шығанағына тасымалдау жеңілдеді. Соғыс аяқталғаннан кейін теміржол құрылысы қайта басталды, және 1871 жылдың қазан айында теміржол желісі, ақыры Еуфаула қаласының шегіне жетті, ал осы стансаны басқару үшін Джон О. Мартин депо басшысы тағайындалды.
Евфауладағы азаматтық соғыс
Америка Азамат соғысы кезінде Евфаула тарихы туралы өте аз мәлімет белгілі, себебі сол замандағы жазбалар мен газеттердің өте азы ғана сақталған. Алабама штаты 1861 жылдың 11 қаңтарында АҚШ-тан бөлініп шықты. Айдың соңында Евфалада әскери лагерь құрылды, солдағы жауынгерлер жауынгерлік қимылдар басталғанда Форт Пикенс немесе басқа да қажетті жерлерге жылжуға дайын тұрды. Нәтижесінде, Конфедерация армиясының (CSA) алты ротасы Евфаула және Барбур округінде құрылды. Олардың бірі – Евфаула Зуавтары, екі жақтағы ондаған әскери бөлімдер осы атты қабылдады, өз формаларын және ұрыс ретін француз жеңіл жаяу әскерлерінің үлгісімен жасады. CSA соғыс кезінде Евфалада әскери госпиталь ұйымдастырды. Евфауланың Чаттахучи өзеніндегі стратегиялық орны оны Конфедерацияның соғыс күш-жігерінің теңіз бөлігіне қатыстырды, және қалада кем дегенде бір темір кеме салынды. 1865 жылдың сәуір айында Одақ армиясы Алабама штатының Сельма қаласын басып алды, және егер Монтгомери федералдық әскерлердің қолына өтсе, Алабама штатының үкіметін Евфаулаға көшіру жоспарланды. Монтгомери 12 сәуірде басылып алынды, губернатор Томас Х. Уоттс және басқа да штат қызметкерлері Евфаулаға қашып, Нью-Йорк Daily Tribune газеті бұл жерді «Алабама үкіметінің қашқан орны» деп атады. 1865 жылдың 29 сәуірінде Одақ генералы Бенджамин Гриерсон Алабама штатының Клейтон қаласына жетті, және соғыс аяқталғаны туралы хабар Евфаулаға жетті. 1865 жылдың мамыр айында Атлантаның Daily Intelligencer газеті 10 000 Одақ әскері Евфауланы басып алғанын хабарлады. Басып алудан кейін бірден азық-түлікке байланысты тәртіпсіздіктер мен «мемлекеттік дүкендерді заңсыз тарату әрекеті» болды. Мамыр айының соңында Евфаула тыныштандырылды, АҚШ пошта қызметінің арнайы адамы күштеп қорғануға келген жиырма бес қарулы күзетшінің көмегіне мұқтаж болмай, Род-Айленд штатының Провиденс қаласынан Джорджия штатының Макон қаласы арқылы қалаға пошта жеткізе алды.
Еуфауладағы қайта құру
Тамыздың 1865 жылына қарай Еуфауладан мақта тасымалы қайтадан арта бастады, көбінесе үй шаруашылығы тауарларына айырбас саудасы арқылы, олар кемелермен үлкен көлемде жеткізіліп келді. Дегенмен, тасымалданған мақтаның көлемі соғысқа дейінгі деңгейге жетпеді, ал Апалачиколаға бағытталған кемелер толық сыйымдылықпен жүрмеді. 1865 жылдың қараша айында Еуфауланы басып ұстаған федералдық гарнизон 8-ші Айова ерікті жаяу әскер полкінің екі ротасымен ауыстырылды. Полк командирі Джон Белл азаматтарға "заңды қызметтеріне араласпайтынын" уәде берді. 1867 жылдың наурызында АҚШ Конгресі төрт қайта құру актісінің біріншісін қабылдады, соның нәтижесінде қайта құру дәуірі басталды. Алабама штаты, демек Еуфаула қаласы, генерал Джон Поуп басқаратын үшінші әскери округке қосылды. Жаңа үкімет аясында өткен алғашқы сайлауларда, 1867 жылдың қазан айында Барбур округінде шамамен 5000 сайлаушы тіркелді, оның 1500-і ақ, ал 3500-і қара нәсілді болды. 1870 жылдың наурыз айында муниципалитет сайлаулары өтті, онда ақ кандидаттар барлық лауазымды жеңіп алды, бірақ төртінші округтен (барлығы төрт округтің ішінде) екі орынды қара кандидаттар Вашингтон Берк және Мелвин Паттерсон жеңді. Сайлау комиссиясы Берк пен Паттерсонның жеңісін сайлау заңбұзушылығы үшін мойын соғып, олардың орнына төртінші округ әкімдері ретінде ақ кандидаттар Р.А. Соло мен Т.Е. Морганды тағайындады. Сол сайлауда радикалды республикашыл Киллс қалалық сот судьясы лауазымына ие болды. "Мобиль тіркелгісінде" айтылғандай, Киллстің "сайлауы аймақтық айырмашылықтарға байланысты болды. Негрлер әдеттегідей шулы демонстрациялар жасап, даладан флейта мен барабанмен шеруге шықты". 1866 жылға қарай қара баптистердің ақ шіркеулерден бөлініп, өз қауымдарын құруға бағытталған жалпы қозғалысы пайда болды. 1866 жылдың мамыр айында қара баптистер бөлінуге рұқсат сұрады. Рұқсат берілді, келіссөздерден кейін қара баптистерге өз қауымдарын орналастыру үшін ескі шіркеу ғимаратын сатып алуға рұқсат етілді. Осы қауым Алабама штатында 1868 жылы қара баптистер шіркеулерінің штатық қауымдастығы құрылғанға дейін құрылған екі қара баптистер қауымдастығының бірі – Еуфаула қауымдастығының негізін қалады. 1869 жылға қарай Еуфауланың жаңа ақ түсті Бірінші баптист шіркеуі үшін жер сатып алынды және құрылысына қажетті шамамен 25 000 доллардың ішінде 16 000 доллар жиналды.
Eufaula үйі туралы іс
1954 жылы АҚШ Жоғарғы Сотының «Браун мен Білім беру кеңесі» ісі бойынша шешімі, «Плесси мен Фергюсон» ісін күштен шығарып, мемлекеттік мектептердегі нәсілдік сегрегацияны конституцияға қайшы деп жариялағаннан кейін бірнеше жыл бойы Еуфаладағы мектептер біріктірілмеді. 1955 жылы Еуфала тұрғын үй басқармасы мемлекеттік тұрғын үйлер салу, саябақ құру және ақ түстілердің жоғары мектебін кеңейту үшін, азаттық алғаннан бері бірнеше қара отбасылар тұрып келген жерді иемденуге тырысты. Аудан тұрғындары, барлық жағынан ақ адамдармен қоршалған болатын, қаланың мақсаты олардың балаларын жаңа салынған жоғары мектепке жібермеу екенін ойлады, нәсілдік интеграция енгеннен кейін. Конституциялық мәселе бойынша шағымы қабылданбағанмен, Грей өз клиенттерінің мүліктеріне қатысты қаланың бағалауын да шағымдады және Уоллес сотында толық ақ жюри алдында көптеген істерде мүлік бағасын жоғарылатуға қол жеткізді. 1966 жылы Студенттік зорлықсыз үйлестіру комитеті (SNCC) жергілікті Еуфала тұрғынын, Дэдди Бонды, Еуфалада сайлаушыларды тіркеу науқанын ұйымдастыруға тағайындады. Боун қара адамдарды жұмысқа алмауға қарсы болған жергілікті дүкендерге қарсы бейкүнә наразылықтар мен бойкоттарды бастады, бұл Оңтүстік-Шығыс АҚШ-тың түкпір-түкпірінен SNCC жақтастарын тартты. Дүкендеріне шабуыл жасалған кәсіпкерлердің қысымымен Еуфала қаласы пикетке қарсы заңдар қабылдады және оларды бұзғандарды жаппай тұтқындауға кірісті. Боун наразылық білдірушілерді қорғау үшін азаматтық құқық адвокаты С. С. Сиді шақырды, олардың көпшілігі сотталды және олардың саны округтік түрмені толып кетуге жеткізді.
Мектепке кірігу
1968 жылдың шілдесінде АҚШ Әділет департаменті Алабама штатының 76 мектеп округін, оның ішінде Евфула округін де сотқа берді, осылайша оларды "Браун против Білім кеңесі" ісі бойынша талаптарға сәйкес етуге тырысты. Евфуладағы мектептер 1966 жылдың күзіне дейін нәсіл бойынша бөлініп келді және алғашқы афроамерикалық түлектер 1967 жылы бітірді. Интеграция басталғаннан кейін мектеп, мысалы, кештер сияқты әлеуметтік шараларды ұйымдастыруды тоқтатты. 2020 жылдың 31 наурызында қала тағы бір торнадоға тап болды. Қайтыс болғандар немесе жараланғандар туралы хабарламалар түспеді. Евфула қаласында ешқашан афроамерикалық мэр болған емес. Джек Тиббс кіші 2020 жылы үшінші рет мэр сайланды.
География
Eufaula 31°53'21.732" Солтүстік, 85°9'13.586" Батыс (31.889370, 85.153774) координаталарында орналасқан. Қала АҚШ-тың 82 және 431 тас жолдары бойында, Алабама штатының оңтүстік-шығысында, Джорджия штатының шекарасында, Чаттахучи өзені арқылы шығысқа қарай орналасқан Джорджтаун қаласына іргелес жатыр. АҚШ 431 тас жолы қаладан солтүстіктен оңтүстікке қарай Евфуала даңғылы бойымен өтеді, солтүстікке қарай Феникс-Сити қаласына 76 км (47 миль), ал оңтүстік-батысқа қарай Дотан қаласына 82 км (51 миль) қашықтықта. АҚШ 82 тас жолы қала арқылы батыстан шығысқа қарай жүреді, қаланың солтүстік бөлігінде АҚШ 431 тас жолымен бірге орталыққа дейін жалғасады, содан кейін Барбур көшесі ретінде шығыстан батысқа қарай өтеді. АҚШ 82 тас жолы оңтүстік-шығысқа қарай Кутберт, Джорджияға 42 км (26 миль), ал солтүстік-батысқа қарай Юнион-Спрингс қаласына 66 км (41 миль) қашықтықта орналасқан. Штаттың астанасы Монтгомери АҚШ 82 тас жолымен солтүстік-батысқа қарай 145 км (90 миль) қашықтықта жатыр. АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 190 км² (73,5 шаршы миль), оның ішінде 154 км² (59,4 шаршы миль) құрлық және 37 км² (14,1 шаршы миль) (19,13%) су құрайды. Қала Уолтер Ф. Джордж көлі деп аталатын су қоймасының жағасында, жергілікті тұрғындар арасында Эуфала көлі деп белгілі.
Климат
Бұл аймақтың климаты ыстық, ылғалды жаздармен және көбінесе жұмсақ немесе салқын қыстармен сипатталады. Кёппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша, Еуфаула ылғалды субтропиктік климатқа жатады, климат карталарында "Cfa" деп белгіленеді.
2020 жылғы халық санағы
+Еуфаула қаласының нәсілдік құрамыRaceNum. Пaйызы Ақ (испан тілді емес) 5,637 43.76%Қара немесе африкалық америкалық (испан тілді емес) 6,041 46.89%Жергілікті американдықтар 21 0.16%Азиялықтар 6 0.5%Басқа/Аралас 357 2.77%Испан немесе латиноамерикандықтар 762 5.92%2020 жылғы АҚШ халық санағы бойынша қалада 12 882 адам, 4 969 шаруашылық және 3 215 отбасы тұрады.
As of the 2020 United States census, there were 12,882 people, 4,969 households, and 3,215 families residing in the city.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 13 137 адам, 5 237 шаруашылық және 3 630 отбасы тұрды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 51,0% ақ нәсілді, 44,6% қара немесе афроамерикалық, 0,5% американдық индейлер, 0,6% азиялық, 0,2% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 2,2% басқа нәсілдер және 0,9% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 4,3% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. Барлығы 5 237 тұрғын үй болды, олардың 30,2% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 42,6% -ы заңды некеде тұратын жұбайлар, 22,3% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 30,7% -ы отбасы емес. Шаруашылықтардың 28,2% жеке адамдардан тұрды, ал 11,5% -ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,48 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,01 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас ерекшеліктері: 26,1% -ы 18 жасқа дейінгілер, 8,6% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 22,7% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 27,0% -ы 45-64 жас аралығындағылар және 15,6% -ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер. Орташа жас 38,9 жасқа тең. Әр 100 әйелге 86,3 еркек шамасында. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 84,0 еркек шамасында. Шаруашылықтың орташа жылдық табысы 34 025 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 44 234 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 37 985 доллар, ал әйелдердің 23 890 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 17 515 долларды құрады. Отбасылардың 18,0% және халықтың 23,2% кедейлік шегінен төмен деңгейде өмір сүрді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 32,8% және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендердің 20,7% кірді.
Білім
Еуфаула қаласын екі бастауыш мектепті қамтитын Еуфаула қалалық мектептері қамтамасыз етеді. Онда адмирал Томас Хинман Мурердің есімімен аталған адмирал Мурер орта мектебі бар. Жергілікті жоғары мектеп – Еуфаула жоғары мектебі, олардың талисманы – жолбарыс. Сонымен қатар, Lakeside School жеке аккредиттелген мектебі қызмет көрсетеді. Лейксайдтың спорт командалары "Шифтер" деп аталады. Еуфаулада аккредиттелмеген, кішігірім Parkview Christian School мектебі де бар. Еуфаула 1844 жылы құрылған Еуфаула әйелдер академиясына – әйелдер семинариясына үй иесі болды.
Тарихи ғимараттар
Евфуланың көптеген тарихи ғимараттары Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген. Басқа тарихи ғимараттарға Еуфауланың Бірінші Біріккен методист шіркеуі және Еуфауланың Бірінші баптист шіркеуі жатады. Сет Лор және Ирвинтон тарихи ауданы 667 нысанды қамтиды және Алабама штатындағы екінші ірі тарихи аудан болып табылады. Шортер сарайы 1884 жылы Эли Шортер салған, ал Ұлттық тарихи сақтау қоры оны мойындаған. Сарайдың бірінші қабатында көбінесе қабылдаулар мен шаралар өтеді, ал екінші қабаты Барбур округынан шыққан алты Алабама губернаторының және Біріккен штабтар төрағасы болған адмирал Томас Мурердің құрметіне арналған музей ретінде қызмет етеді. Холлеман Фой үйі Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген және 215 W Broad Street мекенжайында орналасқан. Ғимаратты Джордж Франклин Барбер жобалап, 1907 жылы судья Генри Холлеман үшін салған. Ұлттық тарихи орындар тізіліміне ұсынылған мәліметтерге сәйкес, үй 1905 жылғы "Modern Dwellings" журналының 5-ші нөмірінде "Идеал үй" деген атпен жарияланған. 1909 жылы үй Уильям Фойға сатылды. 1856-1860 жылдары салынған Фендалл залы – Алабама тарихи комиссиясына тиесілі және басқаратын итальян стиліндегі тарихи үй-музей.
Спорт
Еуфаула көлі "Әлемдегі ірі бас балығының астанасы" деп белгілі. 1952 және 1953 жылдары Еуфаула қаласы "Еуфаула Миллерс" кішкентай лига бейсбол командасына үйі болды.
Фильмнің түсірілім орны
2002 жылғы "Сладкий дом Алабама" фильмінде Меланидің (Риз Уизерспун) Пиджон-Крикке қайтып оралуында көрсетілген тарихи үйлер Эуфаулада түсірілді.
Өзін-өзі иеленетін ағаш
Өзін-өзі иеленетін ағаш – Еуфаулада бірнеше рет алмастырылған емен ағашы. 1936 жылы губернатор оған жерді иелену құқығын берді, сондай-ақ оның орнына келген екі ағашқа да сол құқық берілді. Бұл жерге дейін Конфедерация армиясының капитаны Джон А. Уокер ие болған.