1983 жылғы Ирландиядағы оқиғалар: «The Phoenix» журналы, саяхатшылардың тыңшылыққа ілігуі, Ч.Хаугиге қарсы ұсыныс, Shergar атты жылқының ұрлануы. Ирландия тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1983 жылы Ирландияда болған оқиғалар.
Events from the year 1983 in Ireland.
Оқиғалар
Қаңтар – Сатирикалық журнал «The Phoenix» жарық көрді. 19 қаңтар – Үкімет Garda Síochána саясаткерлер мен журналистердің телефондарын тыңдағанын растады. 8 ақпан – Чарльз Хогидің басшы лауазымынан кетуін талап ететін ұсыныс 12 сағатқа созылған Fianna Fáil отырысынан кейін қабылданбады. 9 ақпан – «Шергар» атты жарыс аты Килдар округінің Баллимани ат шаруашылығынан ұрланды. 14 сәуір – Дублиндегі Ескі Парламент ғимаратында шығармашылық өнерпаздардың қауымдастығы – Aosdána-ның тұсаукесерлік жиыны өтті. 23 сәуір – Ирландияда 50-ден астам заңсыз пираттық радиостанциялар хабар тарата бастағанда, үкіметтік меморандумда олардың сигналдары жедел жәрдем, өрт сөндіру және полиция радио жүйелеріне, әуежайдың қозғалыс жүйелеріне және бүкіл елдегі заңды радио және теледидар қабылдауына қалай кедерілгі келтіргені сипатталды. Құжатта басқа елдерден түскен шағымдар да келтірілді. Келесі айда «Radio Nova», «Kiss FM» және «Radio Sunshine» радиостанцияларының жабдықтары тәркіленді. Желтоқсан айында Портмарноктағы 257-ші қоғамдық радиостанциясының жабдығы да алынып қойылды. 25 сәуір – Дублинде екі мың адам жобаланған «Өмірге қол жеткізуге қарсы түзету туралы» заңға (аборт) қарсы демонстрация өткізді. 18 мамыр – Дублинде лицензиясы жоқ «Radio Nova» операторының орналасқан жерлеріне рейд жасалды. 20 мамыр – Бұрынғы танаист Фрэнк Айкеннің жерлеу рәсімі туған жері Камлоуда өтті. 23 мамыр – Антрим округіндегі Бушмиллс дистиллериясы 350 жылдығын тойлады. 27 мамыр – Бес апта бойын Маллоу жарыс жолында тұрған мексикалық ұшақ ұшып кетті. 30 мамыр – Жаңа Ирландия форумының ашылу жиыны Дублин қалашығында өтті. 10 маусым – Синн Фейн партиясынан Герри Адамс Батыс Белфаст округы үшін жаңа Парламент депутаты болып сайланды. 4 шілде – АҚШ вице-президенті Джордж Буш және оның әйелі Барбара Дублинге бір күндік сапар жасады. Таоисиг Гаррет Фитцджеральд Дублин қалашығындағы Мемлекеттік пәтерлерде оның құрметіне түскі ас ұйымдастырды. 31 шілде – Лисдунварна музыка фестиваліне қатысқан сегіз жас жігіт Дулинде суға батып қайтыс болды. Қыркүйек – Зимбабве премьер-министрі Роберт Мугабе әйелі Саллимен бірге Ирландияға үш күндік ресми сапармен келді. 5-ші жаяу әскер батальонының құрмет сақшылары оны Дублин әуежайында қарсы алды, ал №1 әскери оркестр орындады. Таоисиг Гаррет Фитцджеральд Айвегхаус үйінде оның құрметіне түскі ас берді, ал Дублин қалашығында банкет өткізілді. Мугабе 9 қыркүйекте Мейнут колледжінде епископ Донал Ламонтпен кездесті. 8 қыркүйек – Абортқа қатысты конституциялық түзету туралы референдум екі есе көп дауыспен қабылданды. Бұл жүкті әйелдің және оның эмбрионының немесе ұрығының өмірге құқығын тең конституциялық түрде мойындады. 16 қыркүйек – Үкімет АҚШ президенті Рональд Рейганның өтініші бойынша Кеңес Одағының «Korean Air Lines 007» рейсін атып түсіргенінен кейін барлық 269 жолаушысы мен экипажы қаза болғандықтан «Aeroflot» әуе компаниясының Шаннон әуежайына қонуына тыйым салды. 20 қыркүйек – Саясаткерлер бұрынғы танаист Джордж Коллиге (Лондондық ауруханада қайтыс болды) құрмет көрсетті. 25 қыркүйек – Мэйз түрмесінен қашу: 38 Уақытша Ирландия Республикалық Армиясының тұтқындары қару-жарақпен Антрим округіндегі HM Maze түрмесінен қашып кетті. 1 қазан – «Concorde» үстінкү дыбыстық ұшағы алғаш рет Дублин әуежайына келді. «Air France» ұшағының қонуын терминал ғимаратының төбесіндегі бақылау алаңынан көп адам көрді. Ұшу мақсаты – жолаушыларды Парижге жеткізіп, «Prix de l'Arc de Triomphe» ат жарысын тамашалау. 5 қазан – Ирландия Республикасындағы алғашқы автожолдың бөлігі ашылды – N7 тас жолындағы 8 шақырымдық Наас айналма жолы. 25 қараша – «Quinnsworth» супермаркетінің директоры Дон Тиди Дублиндегі үйінің алдында Уақытша ИРА жасаған топпен ұрланды. 3 желтоқсан – Президент Патрик Хиллери екінші және соңғы жеті жылдық мерзіміне қарсылықсыз сайланды. 16 желтоқсан – Дон Тиди Лейтрим округінде құтқарылды. Құтқару операциясы кезінде Уақытша ИРА жасаған топтан жекелеген сақшы Патрик Келли және Garda жаңадан шақырылған адамы Гэри Шихан қаза тапты.
January – The satirical magazine The Phoenix was launched. 19 January – The government confirmed that the Garda Síochána bugged politicians' and journalists' telephones. 8 February – A motion calling for the resignation of Charles Haughey as leader failed after a 12 hour Fianna Fáil meeting. 9 February – The racehorse Shergar was kidnapped from Ballymany Stud in County Kildare. 14 April – The inaugural meeting of Aosdána, an affiliation of creative artists, took place in the Old Parliament Building in Dublin. 23 April – While more than 50 illegal pirate radio stations were broadcasting in Ireland, a Government memorandum described how their signals were interfering seriously with ambulance, fire brigade and police radio systems, airport traffic systems, and legitimate radio and television reception throughout the country. The document also referred to complaints received from other countries. The following month, equipment was seized from Radio Nova, Kiss FM and Radio Sunshine. Equipment was also removed from Community Radio 257 in Portmarnock in December. 25 April – Two thousand people demonstrated in Dublin against the proposed Pro Life Amendment Bill (abortion). 18 May – Officials raided sites used by unlicensed operator Radio Nova in Dublin. 20 May – The funeral took place of former Tánaiste, Frank Aiken, in his native Camlough. 23 May – The Bushmills Distillery in County Antrim celebrated its 350th anniversary. 27 May – A Mexican jet stranded for five weeks at Mallow Racecourse departed. 30 May – The inaugural meeting of the New Ireland Forum took place at Dublin Castle. 10 June – Gerry Adams of Sinn Féin was elected the new Member of Parliament for West Belfast. 4 July – United States Vice President George Bush and his wife Barbara paid a one day visit to Dublin. The Taoiseach, Garret FitzGerald, hosted a lunch in his honour at the State Apartments in Dublin Castle. 31 July – Eight young men attending the Lisdoonvarna music festival drowned while swimming at Doolin. September – The Prime Minister of Zimbabwe, Robert Mugabe, paid a three day state visit to Ireland with his wife, Sally. A guard of honour from the 5th Infantry Battalion greeted him at Dublin Airport, and the Army No. 1 Band played. The Taoiseach, Garret Fitzgerald, hosted a lunch in his honour at Iveagh House, and a banquet was held in Dublin Castle. Mugabe met Bishop Donal Lamont at Maynooth College on 9 September. 8 September – The referendum on the constitutional amendment in relation to abortion was carried by a two to one majority. This created equal constitutional recognition of the right to life of a pregnant woman and of her embryo or foetus. 16 September – The Government banned the Soviet airline, Aeroflot, from landing at Shannon Airport at the request of the President of the United States, Ronald Reagan, following the shooting down by the Soviet Union of Korean Air Lines Flight 007 with the loss of all 269 passengers and crew. 20 September – Leading politicians paid tribute to former Tánaiste George Colley (who died in a London hospital) as he was buried. 25 September – Maze Prison escape: 38 Provisional Irish Republican Army prisoners with arms escaped from HM Prison Maze in County Antrim. 1 October – The Concorde supersonic airliner paid its first visit to Dublin Airport. The landing of the Air France plane was watched by a large crowd from the observation deck on the roof of the terminal building. The flight came to bring passengers to Paris to see a horse race, the Prix de l'Arc de Triomphe. 5 October – The first stretch of motorway in the Republic of Ireland was opened – the eight kilometre Naas bypass on the N7 national primary route. 25 November – Quinnsworth supermarket executive Don Tidey was kidnapped outside his home in Dublin by the Provisional IRA. 3 December – President Patrick Hillery was elected unopposed to his second and final seven year term of office. 16 December – Don Tidey was rescued in County Leitrim. A soldier, Private Patrick Kelly, and Garda recruit, Gary Sheehan, were killed by the Provisional IRA during the rescue.
Өнер және әдебиет
10 шілде – Рахенидегі Сент-Анн паркінде өткен "The Lark in the Park" концертінде Rhythm Kings, Some Kind of Wonderful және The Blades тобылары өнер көрсетті. 14 тамыз – Дублиндегі Феникс Парк жарыс жолында U2 тобының бас концерті өтті, оны Big Country, Eurythmics, Perfect Crime, Simple Minds және Steel Pulse тобылары қолдады. Тамыз айында – Дороти Нельсон "Түнгі қалада" романы үшін Ирландия әдебиеті саласындағы Руни сыйлығына ие болды. 29 қыркүйек – Том Мерфидің "The Gigli Concert" пьесасы Дублиндегі Абби театрында қойылды. Шон Дейвидің уиллиан сыбызғысымен (uilleann pipes) орындалатын "The Pilgrim" оркестрлік сюитасы алғаш рет орындалып, жазылды. Брендан Кеннеллидің "Кромвелл" поэмалық циклы жарық көрді.
10 July – The Lark in the Park concert in Saint Anne's Park in Raheny featured performers the Rhythm Kings, Some Kind of Wonderful, and The Blades. 14 August – a concert was held at the Phoenix Park Racecourse in Dublin headlined by U2 and supported by Big Country, Eurythmics, Perfect Crime, Simple Minds, and Steel Pulse. August – Dorothy Nelson was awarded the Rooney Prize for Irish Literature for her novel In Night's City. 29 September – Tom Murphy's play The Gigli Concert opened at the Abbey Theatre, Dublin. Shaun Davey's orchestral suite for uilleann pipes The Pilgrim was first performed and recorded. Brendan Kennelly's poem sequence Cromwell was published.
Қауымдастық футболы
Ирландия 16 қарашада Дублиндегі Дейлимоунт паркінде өткен Еуро-84 іріктеу ойынында Мальтаны 8:0 есебімен ұтып, толыққанды халықаралық матчтағы ең ірі жеңісін тіркеді.
Ireland recorded their biggest win in a full international by beating Malta 8–0 on 16 November in a Euro84 qualifier at Dalymount Park in Dublin.
Жеңіл атлетика
Еммон Коглан жүгіруші Хельсинкиде өткен әлем чемпионатында 5000 метрлік қашыққа жүгіруде алтын медаль жеңіп алды. 1983 жылдың 12 маусымында Дублинде 9000 қатысушымен бірінші әйелдер мини-марафоны өтті.
Runner Eamonn Coghlan won the 5,000 metre gold medal at the World Championships in Helsinki. The inaugural Women's Mini Marathon took place in Dublin on 12 June 1983 with 9,000 participants.
Гелл футболы
Дублин GAA барлықирландиялық ересектер футбол чемпионатында жеңіске жетті.
Dublin GAA won the All Ireland Senior Football Championship.
Гольф
Ирландия ашық турнирін Севе Балестерос (Испания) жеңіп алды.
The Irish Open was won by Seve Ballesteros (Spain).
Ат жарысы
Станерра Жапония кубогын жеңген алғашқы Еуропада оқытылған жарыс атты болып табылады.
Stanerra becomes the first European trained racehorse to win the Japan Cup.
Атып тастау
Килкенни GAA Бүкіл Ирландияның ересектер арасындағы хоккей чемпионатында жеңіске жетті.
Kilkenny GAA won the All Ireland Senior Hurling Championship.
Толық күні белгісіз
Линда Брахнач, актриса. Филип Бреннан, Дублин хоккеиші. Томас Гернон, Мыңжылдық жас ғалымдар мен технологиялар көрмесінің жеңімпазы (Ирландия). Дарайн Малвихилл, телеарна жұлдызы. Киран Мерфи, Корк және Эрин клубының хоккеиші. Джеймс О'Брайен, Лимерик хоккеиші.
Linda Bhreathnach, actress. Philip Brennan, Dublin hurler. Thomas Gernon, winner of the Millennium Young Scientist and Technology Exhibition (Ireland). Daráine Mulvihill, television personality. Kieran Murphy, Cork and Erin's Own hurler. James O'Brien, Limerick hurler.
Өлімдер
30 қаңтар – Алан Каннингэм, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Шығыс Африка кампаниясындағы жеңістерімен танымал әскер (1887 жылы туған). 8 ақпан – Реджинальд Н. Вебстер, Америкадағы кәсіпкер және таза тұқымды жарыс аттарының иесі (1898 жылы туған). 16 наурыз – Фрэнсис Коннелл, крикетші (1902 жылы туған). 20 наурыз – Шила Галвин, Фианна Файл ТД (1914 жылы туған). 25 наурыз – Константин Фицгиббон, тарихшы және романист (1919 жылы туған). 20 сәуір – Сара Макем, дәстүрлі әнші (1900 жылы туған). 6 мамыр – Mícheál Ó Móráin, Фианна Файл ТД және Кабинет министрі (1912 жылы туған). 18 мамыр – Фрэнк Айкен, Фианна Файл ТД және негізін қалаушы мүше, Кабинет министрі және Танайст (1898 жылы туған). 4 шілде – Джон Бодкин Адамс, Истборн қаласының дәрігері, бір науқасын өлтірді деген айыптан ақталды (1899 жылы туған). 21 тамыз – Фрэнсис Эванс, британдық дипломат (1897 жылы туған). 24 тамыз – Джонни Квирк, Корк шырқауы (1911 жылы туған). 17 қыркүйек – Джордж Колли, Фианна Файл ТД, Танайст лауазымын қоса алғанда, алты министрлік қызмет атқарды (1925 жылы туған). 18 қыркүйек – Кон Лехэйн, ұлтшыл, ИРА Армия Кеңесінің мүшесі және Дэйл өкілі (1911 жылы туған). 24 қазан – Энтони Барри, кәсіпкер, Fine Gael ТД, Сенад мүшесі және Корк қаласының лорд-мэрі (1901 жылы туған). 28 қазан – Родерик Гилл, крикетші (1919 жылы туған). 22 қараша – Леонард Вибберли, жазушы (1915 жылы туған). 23 желтоқсан – Колин Миддлтон, суретші (1910 жылы туған).
30 January – Alan Cunningham, soldier noted for victories in the East African Campaign during the Second World War (born 1887). 8 February – Reginald N. Webster, businessman in America and Thoroughbred racehorse owner (born 1898). 16 March – Francis Connell, cricketer (born 1902). 20 March – Sheila Galvin, Fianna Fáil TD (born 1914). 25 March – Constantine Fitzgibbon, historian and novelist (born 1919). 20 April – Sarah Makem, traditional singer (born 1900). 6 May – Mícheál Ó Móráin, Fianna Fáil TD and Cabinet Minister (born 1912). 18 May – Frank Aiken, Fianna Fáil TD and founding member, Cabinet Minister and Tánaiste (born 1898). 4 July – John Bodkin Adams, general practitioner in Eastbourne cleared of murdering one of his patients (born 1899). 21 August – Francis Evans, British diplomat (born 1897). 24 August – Johnny Quirke, Cork hurler (born 1911). 17 September – George Colley, Fianna Fáil TD, held six Ministerial posts including Tánaiste (born 1925). 18 September – Con Lehane, nationalist, member of the IRA Army Council and Dáil representative (born 1911). 24 October – Anthony Barry, businessman, Fine Gael TD, Seanad member and Lord Mayor of Cork (born 1901). 28 October – Roderick Gill, cricketer (born 1919). 22 November – Leonard Wibberley, author (born 1915). 23 December – Colin Middleton, artist (born 1910).
Толық күні белгісіз
Семус Брайан Мак Амхлайг, ирланд тілінің Антрим диалектісін соңғы білген адам. Дэвид Нелиган, полиция қызметкері, Майкл Коллинз үшін "Қамалдагы тыңшы" (1899 жылы туған). Джим Уэр, Уотерфордтың хёрлинг ойыншысы (1908 жылы туған).
Séamus Bhriain Mac Amhlaig, last known speaker of the Antrim dialect of the Irish language. David Neligan, policeman, "The Spy in the Castle" for Michael Collins (born 1899). Jim Ware, Waterford hurler (born 1908).