Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1909 жылы Ирландиядағы оқиғалар тізімі. 1909 жылы Ирландияда болған оқиғалар.
List of events in Ireland in 1909
Events in 1909 in Ireland.
Оқиғалар
31 қазан – Ирландия Корольдік университеті таратылды. 14 желтоқсан – Эрнест Шеклтон Дублиндегі Ұлттық университетінің үлкен залында «Оңтүстік полюске ең жақын» деген лекция оқыды. 31 желтоқсан – Гарри Фергюсон Ирландияда өзі жобалап, өзі құрастырған монопланмен ұшқан алғашқы адам болды. Белфастағы Mater Infirmorum ауруханасы ресми түрде университет оқу ауруханасы деп мойындалды. Роберт Ллойд Прагердің басшылығымен Клэр аралының көп салалы зерттеуінің далалық жұмыстары басталды.
31 October – The Royal University of Ireland was dissolved. 14 December – Ernest Shackleton delivered a lecture entitled Nearest the South Pole in the large hall of the National University in Dublin. 31 December – Harry Ferguson became the first person to fly an aircraft in Ireland, in a monoplane he designed and built himself. The Mater Infirmorum Hospital in Belfast was officially recognised as a university teaching hospital. Fieldwork for the multidisciplinary Clare Island Survey commenced under the direction of Robert Lloyd Praeger.
Өнер және әдебиет
1 сәуір – Леннокс Робинсонның алғашқы пьесасы «Түйіскен жолдар» Дублиндегі Абби театрында қойылды; ол сол жылдың соңында театр директоры болды. 22 шілде – Жесір қалған ирланд суретшісі Джон Лавери ирланд-американ суретшісі Хейзел Мартинге үйленді. 20 тамыз – Тенор Энрико Карузо Дублиндегі Корольдік театрда өнер көрсетті. 20 желтоқсан – Ирландиядағы алғашқы кинотеатр, «Вольта кинематографы» Дублинде, жазушы Джеймс Джойс басқаруымен ашылды. Герберт Хьюздің халық әндері жинағы «Ирландиялық ауыл әндері» жарық көрді, оның ішінде «Ол әдемі қимылдады» әнінің сөздері көбінесе Пэдрейк Колуммен жазылған. Элла Янгтың ирланд фольклоры бойынша алғашқы еңбегі «Людің келуі» жарық көрді.
1 April – Lennox Robinson's first play, The Cross Roads, was performed at the Abbey Theatre in Dublin; he became the theatre manager later in the year. 22 July – Widowed Irish painter John Lavery married Irish American painter Hazel Martyn. 20 August – The tenor Enrico Caruso performed at the Theatre Royal in Dublin. 20 December – The first dedicated cinema in Ireland, the Volta Cinematograph, opened in Dublin under the management of writer James Joyce. Herbert Hughes' collection of folk songs, Irish Country Songs, was published, including "She Moved Through the Fair" with words largely composed by Padraic Colum. Ella Young's first work of Irish folklore, The Coming of Lugh, was published.
Өлімдер
10 қаңтар – Джон Коннес, Калифорния штатынан АҚШ сенаторы, 1863–1869 жылдары қызмет еткен (1821 жылы туған). 4 ақпан – Джеймс Линэм Моллой, ақын, ән жазушы және композитор (1837 жылы туған). 3 наурыз – Ричард Оуэнс епископы, Клогхер епископы, 1894–1909 жылдары қызмет еткен (1840 жылы туған). 19 наурыз – Чарльз Гилфойл Доран, Кобдағы Сент-Колман соборының жұмыс басқарушысы (1835 жылы туған). 24 наурыз – Уильям Лундон, Ирландия парламенттік партиясының депутаты (1839 жылы туған). 24 наурыз – Джон Миллингтон Синг, жазушы және драматург (Ходжкин ауруынан қайтыс болды). 4 сәуір – Сэр Теобальд Бёрк, 13-ші баронет (1833 жылы туған). 22 мамыр – Сэр Роуланд Бленнерхассетт, 4-ші баронет, Либералдық партиясының депутаты (1839 жылы туған). 3 маусым – Шарлотта Грейс О'Брайен, саяси және әлеуметтік белсенді, жазушы және өсімдіктерді жинаушы (1845 жылы туған). 15 шілде – Джордж Тирелл, қуылған иезуит діни қызметкері және модернистік католик ғалымы (1861 жылы туған). 1 желтоқсан – Уильям Джозеф Корбет, ұлттық саясаткер және Парламент депутаты (1824 жылы туған).
10 January – John Conness, United States Senator from California 1863–1869 (born 1821). 4 February – James Lynam Molloy, poet, songwriter, and composer (born 1837). 3 March – Bishop Richard Owens, Bishop of Clogher 1894–1909 (born 1840). 19 March – Charles Guilfoyle Doran, Clerk of Works at St Colman's Cathedral, Cobh (born 1835). 24 March – William Lundon, Irish Parliamentary Party MP (born 1839). 24 March – John Millington Synge, author and playwright (Hodgkin's disease). 4 April – Sir Theobald Burke, 13th Baronet (born 1833). 22 May – Sir Rowland Blennerhassett, 4th Baronet, Liberal Party MP (born 1839). 3 June – Charlotte Grace O'Brien, political and social activist, writer, and plant collector (born 1845). 15 July – George Tyrrell, expelled Jesuit priest and Modernist Catholic scholar (born 1861). 1 December – William Joseph Corbet, nationalist politician and MP (born 1824).