Кіріспе

Ақпарат жинау желісі – белгілі бір нысан туралы ақпаратты бірнеше өзара байланысты көздерді пайдалану арқылы басқа тараптың мүддесі үшін жинау жүйесі. Мұндай ақпаратты әскери барлау, мемлекеттік барлау немесе коммерциялық барлау желісі жинауы мүмкін. Ақпаратты бағалау ақпаратты талдау арқылы нақтыланады. Шет елдердегі елшіліктер газеттерге жазылып, қабылдаған елдерінің жаңалық арналарын қадағалайды – ақпаратты пайдалы барлау деп санау үшін оның құпия болуы міндетті емес; шындығында, OSINT, яғни ашық дереккөзді барлау, цифрлық медианың өркендеуімен бірге көлемі мен пайдалылығы жағынан артып келеді. Зерттеушілер мұрағаттарды зерттеп, фактілерді тексеру үшін де жұмысқа алынуы мүмкін. Барлаудың маңызды түрі – «сигналдық барлау» деп аталады, ол жау немесе потенциалды жаудың қызметкерлері арасында, немесе бейтарап немесе тіпті достық тараптар арасында, бірақ сол нысанды талқылағанда жіберілетін электрондық байланыстар мен басқа да сигналдарды ұстап алуға бағытталған. Ірі барлау агенттіктерінде мұндай желілер көбінесе таралымды емес, сызықтық құрылымды ұстанады. Агентті басқарушы барлау операциясының нысаны туралы қажетті деректерді алу үшін бірнеше адамдар мен көздердің қызметін үйлестіреді. HUMINT агенттерінің екі негізгі түрі – инфильтрациялық және ену агенттері. Инфильтрациялық агент – операция нысанына сырттан, бірақ сенімді сылтаумен кіретін адам, осылайша тыңшылық қызметіне күдік тудырмайды. Ену агенті нысан аумағында бұрыннан болады және агентті басқарушы оны, көбінесе MICE принципі арқылы тартады. Осылай жиналған ақпарат бір немесе бірнеше сарапшылармен өңделіп, барлау өніміне айналады. Желінің түйіндері арасындағы ақпарат физикалық немесе электрондық түрдегі түрлі құпия/қауіпсіз тәсілдермен беріледі.

Түркия

ХХ ғасырдың басында соңғы сұлтан Абдул Хамид II күн сайынғы ақпараттық хабарламалар талап етті, оларды "дөңгелек" (ағылш. "journal" сөзінен) деп атады. Онжылдықтар бойы ол миллиондаған осындай хабарламаларды сақтап, 1910 жылы Фрэнсис МакКаллах жазғандай, "қазір Үкіметтік комиссия орналасқан Соғыс министрлігінің жеке ғимаратында" осы зор жиынтық арқылы баяу жылдамдықпен өтетін жағдайға жетті.