Кіріспе
Сиднейдегі көше, Австралия
Джордж көшесі – Сиднейдің орталық бизнес ауданындағы көше. Бұл Сиднейдің алғашқы негізгі көшесі болған және қала орталығындағы ең қызықты көшелердің бірі болып табылады. Ол қаланың ең маңызды ғимараттары мен аймақтарын байланыстырады. Австралиядағы басқа кез келген көшеге қарағанда осында көбірек биік ғимараттар бар. Австралияның ең ірі 100 компаниясының көп бөлігі осы көшеде орналасқан. Көше Сиднейдің солтүстік жағында, Сидней порты көпіріне жақын жерден басталып, қаланың оңтүстік жағындағы Орталық станциясы мен Ультимоға жақын, Теміржол алаңына дейін созылады. Осы жерден Бродвей Джордж көшесінің батысқа бұрылып жалғасады, ол батыс қала маңындағы Паррамата жолына апарады.
Тарих
Джордж көшесінің бастауы Сидней шығанағының колониясының жоспарында жатыр. Капитан Артур Филипп тұтқындар мен теңіз жауынгерлерін шығанақтың тасты батыс беткейлеріне орналастырды. Тұтқындардың лагерінен, Рокс аймағында, теңіз казармалары арқылы, өзен жағалауымен, қазіргі Орталық станция орналасқан жерге жақын кірпіш орнына дейін созылған жол салынды. Кейбір деректерге сәйкес, бұл жол жергілікті аборигендер бұрын жасаған жолдар мен бағыттарды қайталайды. Ақырында Джордж көшесі аталған бұл жол, Бридж көшесімен бірге, екі бастапқы магистральдың бірі еді. Джордж көшесі Австралиядағы ең алғашқы көше болуы мүмкін. 1810 жылға дейін Джордж көшесі ағылшын салты бойынша көбінесе "Жоғарғы көше" деп аталатын, бірақ жолдың солтүстік бөлігі кейде "Сержант-майорының қатары" және одан бұрын "Көктемдік қатар" деп те аталатын (өйткені су тасымалдаушылар бастапқыда бұл маршрутты Танк ағыны, әскери лагерь және аурухана арасындағы байланыс ретінде құрған). Көшеге 1810 жылы губернатор Лаклан Маккуори ресми түрде король Георг III-тің есімін берді. 1907 жылдың 8 тамызында Джордж көшесіндегі Бэйтманнің Кристалл қонақ үйінде Жаңа Оңтүстік Уэльс регби футбол лигасының құрылуы туралы шешім қабылданды, ол Австралиядағы алғашқы кәсіби регби футбол қауымдастығы және қазіргі Ұлттық регби лигасының ізашары болды. 1937 жылы Фрэнк Дженнер Джордж көшесіндегі әртүрлі он адамға күн сайын христиан діні туралы айтуға міндеттенді. 2016 жылға дейін Джордж көшесі Сиднейдегі Анзак күні шеруінің бағыты болды, бірақ КҚБ және Оңтүстік-Шығыс Жеңіл Рельс құрылысының жұмыстарына байланысты бұл мүмкін болмай қалды. Қазір шеру Елизавета көшесі арқылы өтеді. Джордж көшесі арқылы өтетін Жеңіл Рельс желісі 2019 жылдың желтоқсан айында жолаушыларды тасымалдауды бастады. 2019 жылдан 2022 жылға дейін Джордж көшесінің көп бөлігі, Бридж көшесінен (Circular Quay маңында) бастап Роусон Плейске (Орталық станция маңында) дейін, жаяу жүргіншілерге арналған сауда орталығына айналдырылды.
Аудандық округтер
Джордж көшесі Сиднейдің орталығындағы маңызды көше болғандықтан, ол көбінесе бірнеше ерекше бөлімдерге немесе аудандарға бөлінеді. Солтүстіктен оңтүстікке қарай:
The Rocks: Джордж көшесінің солтүстік жағында, Альфред көшесінен солтүстікке қарай, 1788 жылы құрылған Австралиядағы алғашқы британдық бекінісі орналасқан The Rocks ауданы бар. Мұнда көптеген сувенир дүкендері, мейрамханалар мен дәстүрлі пабтар, сондай-ақ өнер галереялары мен заманауи өнер мұражайы орналасқан. Осы жерде Джордж көшесі Порт-Джексонға (Сидней портына) жеткенде аяқталады. Аймақ Сидней портының көпіріне жақын орналасқан және Circular Quay арқылы Сидней опера театрына қарайды. Жақын жерде Circular Quay теміржол станциясы мен паром терминалдары орналасқан.
Wynyard: Джордж көшесінің бойындағы, оңтүстіктегі Кинг көшесінен солтүстіктегі Альфред көшесіне дейінгі аймақ негізінен ірі корпорациялар мен қаржы институттарының кеңселерiне берілген, олар бөлшек сауда, үлкен қонақ үйлер мен ірі барлар мен ойын-сауық орындарымен араласады. Бұл аудандағы маңызды қиылысқан көше – Мартин Плейс, онда Сидней ескерткіші мен Сидней бас почта кеңсесі орналасқан. Wynyard теміржол станциясы осы ауданның солтүстік бөлігінде орналасқан.
Town Hall: Джордж көшесінің орталық бөлігіндегі бұл аудан үш маңызды тарихи ғимараттың орналасқан жері ретінде белгілі: Сент-Эндрю соборы, Сидней қалалық залы және Королева Виктория сауда орталығы. Оларға қалалық әкімдік станциясы жақсы қызмет көрсетеді. Айналасындағы аумақта Майер басқаруындағы Сиднейдегі ірі сауда орындары бар. Питт-стрит сауда орталығы да жақын жерде орналасқан.
Кино ауданы: Қытай ауданына көрінетін төбеде орналасқан бұл аудан бұрын Сиднейдегі ең үлкен үш кинотеатрға ие болған, бірақ үш кинотеатр (Hoyts, Greater Union және Village Roadshow) өз театрларын біріктіріп, бір кешен құрды, ол кейін 2005 жылдың желтоқсанында Greater Union компаниясы сатып алды. Кино ауданында көптеген ойын автоматтары, интернет-кафелер, фастфуд мекемелері мен пабтар бар және қараңғыда өте қарбалас.
Chinatown: Сиднейдің дәстүрлі, негізгі Қытай ауданы Джордж көшесінің оңтүстік жағына жақын Хеймаркетте орналасқан. Қытай ауданы көбінесе көшенің батыс жағында орналасқан, бірақ көшенің шығыс жағына дейін созылады. Жордж көшесіне жақын орналасқан Қытай ауданының ерекшеліктерінің бірі – алтынмен боялған және тамшылап тұратын суы бар ағаш түбірі (Хей көшесімен қиылысудың жанында), ол Сиднейдің қытай қауымына табыс әкеледі деп сыйға берілген. Жақын жерде Сиднейде халықаралық мюзиклдерді жиі өткізетін Капитолий театры орналасқан.
Railway Square: Джордж көшесінің оңтүстік жағында бірнеше қарбалас көшелердің тоғысқан жері орналасқан. Ол Сидней орталық станциясына жақын болғандықтан және алаңның өзі үлкен автобус терминалы болғандықтан осылай аталған. Бүгінде Railway Square қонақ үйлер мен шағын сауда орындарымен қоршалған, сонымен қатар Сидней TAFE институтының кампусы да орналасқан.
The Rocks: At the northern end of George Street, north of Alfred Street, is The Rocks, the location of the first British settlement in Australia begun in 1788. There are many souvenir shops, restaurants and traditional pubs, as well as art galleries and the Museum of Contemporary Art. Here George Street ends as it reaches Port Jackson (Sydney Harbour). The area is dominated by the approaches to the Sydney Harbour Bridge, and faces the Sydney Opera House across Circular Quay. Circular Quay railway station and ferry terminals are located nearby. Wynyard: The area along George Street from King Street in the south up to Alfred Street in the north is given over largely to offices of large corporations and financial institutions, interspersed with retail, large hotels and large scale bars and entertainment facilities. An important cross street in this precinct is Martin Place, the location of the Sydney Cenotaph and the Sydney General Post Office. Wynyard railway station is located in the northern part of this precinct. Town Hall: Along the central section of George Street, this precinct is noted as the location of three important historic buildings: St Andrew's Cathedral, the Sydney Town Hall; and the Queen Victoria Building shopping centre. These are well served by Town Hall station. The surrounding area features large scale retail operations, such as the main Sydney store of the department store Myer. Pitt Street Mall, a large retail precinct, is located close by. Cinema District: Situated on the hill overlooking Chinatown, this area used to feature the three largest cinemas in Sydney, however the three cinemas (Hoyts, Greater Union and Village Roadshow) merged their theatres into one complex, which was ultimately bought out by Greater Union in December 2005. The Cinema District also houses many video arcades, Internet cafes, fast food restaurants and pubs and is very busy after dark. Chinatown: Sydney's traditional, main Chinatown is located in Haymarket, near to the southern end of George Street. The Chinatown precinct is situated mostly to the west of the street but also extends to the east of the street. A centre of retail shops and restaurants, features of Chinatown located close to George Street include a tree stump (near the intersection with Hay Street) gilded in gold and dripping water, which was presented to the Chinese community of Sydney with the message that it would bring good fortune to them. Close by is the Capitol Theatre, which often hosts the Sydney runs of international musicals. Railway Square: the southern end of George Street is a confluence of several busy streets. It is so named because it is adjacent to the Sydney Central station, and the square itself is the site of a large bus terminus. Railway Square is today ringed by hotels and small scale retail, and is also the site of a campus of the Sydney Institute of TAFE.
Көлік
1899 жылдың 8 желтоқсанында Джордж көшесінен Харрис көшесіне дейін электр трамвайы ашылды. Бұл аттарға және адам аяқтарына тәуелділікті азайтты. 1959 жылы трамвайлар дизельді автобустармен ауыстырылды. 1997 жылдың шілдесінде Бридж-стриттен Бродвейге оңтүстік бағытта және Бродвейден Джеймистаун-стритке солтүстік бағытта автобус жолақтары енгізілді. 2015 жылдың қазанына дейін Джордж көшесі сағатына автобустардың саны бойынша Сиднейдегі ең қызықты көше болды; ішкі батыс және солтүстік-батыс қала маңына бағытталған автобустардың көпшілігі Джордж көшесінің бір бөлігімен немесе толығымен жүрді. Сидней қаласының орталық бөлігіндегі көптеген маңызды теміржол станциялары Джордж көшесінде немесе оның жанында орналасқан. Джордж көшесінің солтүстік жағында Сырды кэй станциясы орналасқан. Уинярд жер асты станциясы сол кезеңде Джордж көшесіне жақын жерде, Хантер көшесіне жақын Джордж көшесіне бағытталған негізгі кіреберіспен салынды. Одан оңтүстікке қарай, Таун-Холл станциясы Сидней қалалық әкімдігінің жанындағы Джордж көшесінің астында орналасқан, ал оңтүстік жағында Сидней орталық станциясы орналасқан.
Жеңіл темір жолды дамыту
CBD-де автобус қадамы күшейгеніне жауап ретінде 2012 жылдың 13 желтоқсанында Жаңа Оңтүстік Уэльс үкіметі Кингстон мен Рэндвикке дейін шығысқа қарай жалғасқаннан бұрын, Circular Quay-ден Джордж көшесі арқылы Орталық станцияға дейін жеңіл рельстік теміржол салуға міндеттенді. Жеңіл рельстік құрылыспен бірге, Сидней қаласы Хантер мен Батерст көшелері арасындағы Джордж көшесінің бөліктерін жаяу жүргіншілерге арнап жасады, мақсаты Джордж көшесін «Сиднейдің ең бағалы сауда және жаяу жүргіншілер көшесі» ету болды. Мемлекеттік үкімет жоспарды қолдайтынын мәлімдеді. Жеңіл рельстік құрылыс 2015 жылдың қазан айында басталды, нәтижесінде Джордж көшесі жабылды. Джордж көшесі арқылы өтетін жеңіл рельстік теміржол 2019 жылдың 14 желтоқсанында ашылды. Дегенмен, Батерст көшесі мен Кэмпбелл көшесі арасындағы оңтүстікке қарайтын қадам қайта ашылмады және көлік қозғалысына жабық күйінде қалды. 2020 жылдың шілдесінде Ультимо көшесінен Батерст көшесіне дейінгі солтүстікке қарайтын қадам және Кэмпбелл көшесінен Роусон алаңына дейінгі оңтүстікке қарайтын қадам уақытша жабылды. 2020 жылдың желтоқсан айындағы Кеңес отырысында жабылу мәселесі тұрақты шешімге келді. Джордж көшесінің оңтүстік бөлігін жаяу жүргіншілерге арналған бульварға айналдыру және басқа да көлік шаралары жұмыстары 2021 жылдың наурыз айында басталды. Батерст көшесі мен Гоулберн көшесі арасындағы бөлік 2021 жылдың қыркүйегінде аяқталды.