Қокода жолының қаһарманы: Арнольд Поттс өмірі мен қызметі

Арнольд Поттс – австралиялық әскери қолбасшы, Кокода жолындағы шайқастардағы ерлігімен танымал. Тартысқа түсіп, кейін Бугенвильде де көзге түсті. Тарихы зерттелуде.

22 мин оқу

100%

Дереккөз: Arnold Potts — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Австралиялық бригадир Арнольд Уильям Поттс (16 қыркүйек 1896 – 1 қаңтар 1968) – австралиялық фермер және әскери офицер. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыста қызмет еткен және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кокода жолын қорғағанда Екінші Австралия императорлық күштерінің 21-ші бригадасын басқарған. Ол көрнекті мансапқа ие болды, бірақ оның тарихтағы орны көбінесе назардан тыс қалды, себебі генерал сэр Томас Блэйми оны қызметтен босатып, дәл сол кезде Поттс жапондықтарды шаршатуға дейін күрескен болатын. Оның Кокода жолымен соғысып, шегінуі «Австралия әскери тарихындағы ең маңызды жеңістердің бірі және әлі де бейжай ел құрметтемеген нәрсе» деп аталады. Көптеген замандастары, сондай-ақ Поттстың ресми өмірбаян авторы, оның жұмыстан босатылуын Блэймидің әскери мансабындағы ең арсыз әрекеттердің бірі деп санайды. Қызметтен босатылғаннан кейін Поттс Бугенвиль шайқасында 23-ші бригадаға қолбасшылық етті, онда ол жоғары стандарттарды орнатуымен танылды. Соғыс аяқталғаннан кейін ол әскери қызметтен кетіп, саясатта мансап құруға тырысты, бірақ сәттілікке жете алмады. Ол 1968 жылы 71 жасында қайтыс болды.

Ерте өмір

Арнольд Поттс 1896 жылдың 16 қыркүйегінде Ман аралындағы Пил қаласында мектеп мұғалімі Уильям мен Мэри Поттстың отбасында дүниеге келді. 1904 жылы сегіз жасында Поттс отбасы Батыс Австралияға көшіп кетті, ал ол Коттслоу мемлекеттік мектебінде оқыды, содан кейін Гилфорд грамматикалық мектебіне түсті. Оның ересек өмірінің алғашқы жылдарында ол бойының кішкентай болуына қарамастан, қайыру, футбол, ату және жеңіл атлетикадан Гилфорд мектебінің құрама командасына қатысты, белсенді спортшы болды. Табиғи көшбасшылық қасиеттерінің арқасында ол префект болып тағайындалды және мектептің кадеттік бөлімінде сержант шеніне дейін көтерілді. 1913 жылы Поттс Аделаида университетіне ағылшын тілі, геометрия және тригонометрия пәндері бойынша емтихан тапсырып, қабылдау шарттарын орындады. 1914 жылдың басында ол Гилфордты қысып, Пиньяраға көшіп, Фербридж фермалық мектебінде ферма жұмысшысы болып жұмыс істеді.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

1914 жылдың жазында Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Поттс Австралия императорлық күштеріне (АИФ) қосылуға өтініш білдірді, ол тез құрылып жатқан, шетелдегі әскери қызметке еріктілерден тұратын күш болды. 1915 жылдың 26 қаңтарында ол әскерге шақырылды және әлі 18 жаста болған кезде әрекеттегі сержант болып тез жоғарылатты.

1915 жылдың желтоқсанында түбекшеден эвакуацияланғаннан кейін ол батальонмен бірге қалды. 1916 жылдың қаңтарында Поттс екінші лейтенант болып тағайындалды. 1916 жылдың шілдесінде, Мысырда қайта ұйымдастырудан кейін, АИФ-тың жаяу әскер бөлімдері Франция мен Бельгиядағы Батыс майданға ауыстырылды. Тамыз айында Поттс, сол кезде лейтенант болып жоғарылатылып, 4-ші жеңіл траншеялық миномет батареясының басшылығына тағайындалды. Ол Муке Фармы шайқасы кезінде батылдығы үшін Әскери осылда танылды, батареясы батальонның алға жылжуына жан-жақты қолдау көрсетті, тіпті батареяның өзі ең қиын жағдайларда үнемі шабуылға ұшыраған болатын. Медаль туралы мәлімдемеде былай делінген:

Соғыстың кейінгі кезеңінде капитан болып жоғарылатқан Поттс 16-шы батальонға қайта оралуға мүмкіндік алды. 1918 жылдың 6 шілдесінде Хамель маңында оның кеудесіне ауыр оқ тиді, ол одан мүжілді. 1919 жылдың басында елге оралғаннан кейін ол Батыс Австралияға қайтып, 1920 жылы Батыс Австралияның Коджонуп аймағында өз шаруашылығын сатып алғанға дейін жакару болып жұмыс істеді. Ол милицияда жартылай штат бойынша қызметін жалғастырды, бірақ 1922 жылы офицерлер резервіне қойылды және сол кездегі қорғаныс шығындарын азайтуға байланысты де-факто зейнетке шықты. 1926 жылы ол Дорин (Даун) Вигглсвортқа үйленді. Олардың үш баласы болды: Дэвид (1928), Джудит (1932) және Нэнси (1938). Оның әскери мансабында әйеліне жазған хаттары оқиғаларға қатысты ойлары мен сезімдерін көрсетеді. 1938 жылы Еуропадағы жағдай шиеленіскен кезде Поттс қайтадан милицияға қатысты және 25-ші жеңіл атқыштар полкінің қайта құрылуына белсенді түрде көмектесті.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Поттс полктің "Б" эскадрильясына командир болып тағайындалды және міндетті оқу схемасы қайта жаңғырғаннан кейін бөлімшеге жіберілген жас ұлттық әскери қызметшілерді даярлауға кірісті. Қорғаныс заңының (1903) талаптары әлі де отаршылдарды Австралия аумағынан тысқары жерде соғысуға жібермегендіктен, шетелдегі қызметке баруға еріктілерден тұратын Екінші Австралия Империялық күштері құрылды. 1940 жылдың сәуірінде Поттс осы күшке ауысу туралы өтініш берді және 1918 жылы алған жараларының әсерінен әлі де денсаулығы толық жақсы болмаса да, медициналық комиссиядан өтіп, майор шеніне ие болды. Ол жаңадан құрылған 2/16-шы батальонға бекітілді. Қазір 44 жасқа толған болса да, ол сергек және беделді офицер еді. Ол батальонды штаттық қызметкерлермен толықтыруда және оны 1941 жылы Сириядағы әрекеттерге дайындауда маңызды рөл атқарды, онда ол 9 және 10 маусымда Литани өзені шайқасындағы батыл көшбасшылығы үшін "Еңбегі үшін орденмен" марапатталды. Сирия кампаниясындағы көрсеткен ерлігі үшін оған "Деспачта" аталды, подполковник шені берілді және 2/16-шы батальонға қолбасшы болып тағайындалды.

Кокода жолын саяхаттау

1942 жылы Поттс Австралияға оралды және сәуір айында уақытша бригадир болып тағайындалды және Оңтүстік-Шығыс Квинслендте орналасқан 21-бригаданың басқаруын алды. Осы кезде жапондықтар Жаңа Гвинеяның солтүстік жағалауында плацдарм құрған еді. Поттсқа 21-бригаданың жақын арада джунглиде шайқасатыны анық болды. Ол австралиялық әскерлер үшін алғашқы, арнайы джунглилік жаттығуды әзірледі және іске қосты. Поттс әскерін Блэколл жотасына алып барды, ондағы тығыз өсімдіктер мен тік беткейлер шөлдегі тәжірибелі жауынгерлерге алда не күтіп тұрғанын сезіндірді. Осы уақытта жапондықтар Гона мен Бунадағы плацдармдарынан оңтүстікке қарай жылжып, Кокоданың стратегиялық ауылын басып алды. Оңтүстік-Батыс Тынық мұхиты аймағының Жоғарғы Бас қолбасшысы генерал Дуглас Макартур Соломон аралдарындағы Гуадалканалға жапондықтардың шабуылдауын жоспарлап жатқан еді. Гуадалканалды күшейту үшін жау әскерлері Гонадан алынып тасталады деп алаңдаған Макартур Австралия әскерлерінің Жаңа Гвинеяға белсенді түрде араласуын сұрады. Поттс 8 тамызда Порт-Морсбиге ұшып келіп, Оуэрс-Корнердегі жолдың басына жақын Койтакиде аялдама құрды. Оның бұйрықтары анық, бірақ қиын болды: Кокоданы қайта басып алып, оны жапондықтарды Гонаға кері итеру үшін база ретінде пайдалану. Джунглилік жаттығуларға қарамастан, австралиялықтар үшін жағдай өте қиын болды. 2/14-ші батальон капитаны Р.Н. Томпсон: «Мен ең жақсы физикалық формадағылардың бірі болдым, бірақ екінші күні Алтын баспалдаққа көтерілгенде қатты шаршадым. Шамалы шай ішіп, құстым, тамақ іше алмадым», – деді. Поттс әуеден тасталған жүктерге күмәнданып, әр сарбазға Мёлаға бес күндік рационды алып жүруді бұйырды. Рациондарсыз 2/14-ші және 2/16-шы батальондар Алола мен Исуравадағы алдыңғы қатардағы милиция батальондарын күшейтуге жалғаса алмады. Поттс Алолаға қарай жолға шығып, 1942 жылдың 23 тамызында бригадир Селвин Портерден Марубра күшінің басқаруын алды. 39-шы батальонның қираған күйін көрген ол, мақсатына жету үшін салыстырмалы түрде жаңа 21-ші бригада әскерлерін алға жылжыту қажеттігін түсінді. Ол мұны іске асыруға үлкерместен, 26 тамызда генерал-майор Томитаро Хории басқаратын жапондықтар Исуравада 39-шы батальонға шабуыл жасады. Австралиялықтар төрт күн бойы сандық және жабдық бойынша басымдыққа ие болған жауды ұстап тұрды. Поттс 2/14-ші және 2/16-шы батальондарды қолдау үшін жіберді. Жапондықтар негізгі жолдың екі жағындағы биік жерлерді басып алып, Марубра күшіне миномет пен пулеметтен оқ жаудырды. Қоршауға түсу қаупі төнген Поттс мүмкіндігінше кешіктіру шараларын қолданып, кезең-кезеңмен кері шегінді. Марубра күштері 5 қыркүйекте Ефогиге жетті. 3 қыркүйекте Поттс Порт-Морсбидегі жоғары бастығы генерал-майор Артур "Табби" Алленнен Мёланы ұстап тұру және шабуылға дайындалу туралы бұйрық алды. Алайда ол Мёладағы құрғақ көл төсегін, биіктіктермен қоршалған жерді ұстап тұру мүмкін емес деп есептеді. Келесі күні ол Алленге хабарлама жіберіп: «Жер қорғануға жарамсыз. Мёланы тастау қажеттігіне өкінемін. Қарсы шабуылға резерв жоқ», – деді. Поттс Мёладағы барлық жабдықтарды жойып, оңтүстікке қарай келесі қолайлы биіктікке, Бригада төбесіне көшті. Поттс Алленнен өзінің үшінші батальонын, 2/27-ші батальонды беруді ұзақ уақыттан бері сұрап келген еді. Макартур Мильн шығанағында жеңіске жеткенше Порт-Морсбиде қалуын талап етті. Соңында Аллен 2/27-ші батальонды босатты, олар 4 қыркүйекте Кагиде Марубра күштеріне қосылып, 39-шы батальонды алмастырды. 2/14-ші және 2/16-шы батальондар 6 қыркүйекте келгенде, Поттс толық бригадаға ие болды. Ол әр позицияны барынша ұзақ уақыт ұстап тұруды және кері шегінуден бұрын жауға барынша көп шығын келтіруді мақсат етті. Ол Порт-Морсбиге қарай артқа жылған сайын жапондықтардың жабдықтау және байланыс желісі ұзара түсетінін және нашарлайтынын білді.

In 1942 Potts returned to Australia and in April he was promoted to temporary brigadier and given command of the 21st Brigade, stationed in south east Queensland. At this time the Japanese had established a beachhead on the north coast of New Guinea. It was clear to Potts that the 21st would soon be fighting in the jungle. He devised and implemented the first specific jungle training for Australian troops. Potts took his troops up into the Blackall Range, where the thick scrub and steep grades gave these experienced desert fighters an idea of what lay ahead for them. Meanwhile, the Japanese had advanced south from their beachhead at Gona and Buna, and taken the strategic village of Kokoda. General Douglas MacArthur, Supreme Commander of South West Pacific Area, was at this time planning a landing on Japanese held Guadalcanal in the Solomon Islands. Concerned that enemy troops would be withdrawn from Gona to reinforce Guadalcanal, MacArthur asked for a serious commitment of Australian troops to New Guinea. Potts flew into Port Moresby on 8 August and set up a staging post at Koitaki, close to the start of the trail at Owers Corner. His orders were clear yet daunting: recapture Kokoda so it could be used as a base to push the Japanese back to Gona. Despite their jungle training, the Australians found the going incredibly difficult. Captain R. N. Thompson of the 2/14th said "I was one of the fittest members, but on the second day, climbing the Golden Stairs I was extremely fatigued. A small dixie of tea made me vomit and I could not eat." Potts seems to have harboured doubts about the air drops, as he had each soldier carry five days' rations to Myola. Without rations, the 2/14th and 2/16th could not continue on to reinforce the more advanced militia battalions at Alola and Isurava. Potts made his way forward to Alola and assumed command of Maroubra Force from Brigadier Selwyn Porter on 23 August 1942. When he saw the shattered state of the 39th Battalion, he realised that to achieve his aims he would need to bring forward the relatively fresh 21st Brigade troops. Before he had a chance to implement this, the Japanese under Major General Tomitaro Horii attacked the 39th at Isurava on 26 August. For four days the Australians held off the enemy who had superiority in numbers and supplies. Potts moved in the 2/14th and 2/16th to support. The Japanese held elevated positions on either side of the main trail, and were able to hammer Maroubra Force with mortar and machine gun fire. Threatened with encirclement, Potts withdrew in stages, mounting small delaying actions where possible. Maroubra Force reached Efogi on 5 September. On 3 September Potts had received orders from his superior in Port Morseby, Major General Arthur "Tubby" Allen, to hold Myola and gather for an offensive. However he considered the dry lake bed at Myola, surrounded by heights, as untenable. The following day, he signalled Allen, stating: "Country unsuitable for defended localities. Regret necessity abandon Myola. No reserves for counter attack." Potts destroyed all supplies at Myola and moved south to the next suitable feature, Brigade Hill. Potts had been pleading with Allen for some time to be given his third battalion, the 2/27th. MacArthur insisted they stay at Port Moresby until success was gained at Milne Bay. Finally Allen released the 2/27th, who came up to join Maroubra Force at Kagi on 4 September, relieving the 39th Battalion. When the 2/14th and 2/16th arrived on 6 September, Potts finally had a full brigade. He aimed at holding each position for maximum time and at maximum cost to the enemy, before withdrawing. He was aware that with each mile back towards Port Moresby the Japanese supply and communication line became longer and more fragile.

Бригадалық төбе шайқасы

Марубра күштері Бригада төбесіне бекініп, шабуылды күтті. 6 қыркүйек күні қараңғы түскеннен кейін Хоридің күштері пайда болды, австралиялық позицияға қарама-қарсы тік беткейден баяу және сақтықпен төмен түсіп, австралиялық резеңкемен қапталған сигнал сымдарының бөліктерінен жасалған "шамырандармен" жолын жарықтандырды. Хори шыдамдылықпен әскерін австралиялықтарды айналып өтуге алып жүрді, тіпті алаңдаған Поттстың шақыруымен жасалған бомбалау шабуылына қарамастан. Келесі күні таңертең Поттс Алленге хабарлама жіберді: "Байланыс желімнің күреске дайын, бірақ физикалық тұрғыдан нашар, көбінесе аяқтары мен дизентериясы бар. Менің желіме кепілдік бересіз бе? Әйтпесе, шабуыл үшін бір бригада жеткіліксіз." 8 қыркүйек күні таңғы сағат 4.30-да шабуыл басталды, бастапқыда майданға, содан кейін 5000 адамнан тұратын флангалық шабуыл Поттстың бригада штабын қалған күштен бөліп тастады. Кейде жаулар Поттстың периметрінің шетіне дейін жақындап келді. Сигнал сымдары кесілгендіктен, батальондармен байланыс үзілді. Егер штаб жойылса, 2/16-шы батальон командирі, майор Энтони Каро бригаданы қабылдап, Менариге шегінуі керек деген хабар сымсыз хабарлағыш арқылы жеткізілді. Папуалық көмекшілер соғыс аймақтарында қолданылмағандықтан, жарақат алғандарды өз серіктері көтеріп, оларды баяулатты. 2/14-ші және 2/16-шы батальондар жарақат алғандарын 2/27-ші батальонға, соңғы шегінетін батальонға жеткізу үшін қалдырды. Бір уақытта 120 адамға дейін жарақат алғандарды тасымалдауға жұмылды. Көптеген ауыр жарақат алғандар өздерінен нашар жағдайдағыларға орын босату үшін жүріп кетті. Жапондықтар 2/27-ші батальонды қуды, бірақ "B" және "D" роталарының батыл қарсы шабуылы австралиялық артқы шепке уақыт берді. 2/27-ші батальон адъютанты, капитан Гарри Катекар: "Жапондықтар қатты таңырды және байланысты үзді. Біз оларды сол күні қайта көрмедік", - деді. 2/14-ші және 2/16-шы батальондар 8 қыркүйекке қараған түні жол бойында қалды, бірақ келесі күні Менарьде Поттс пен 21-ші бригада штабымен қайта қосылды. 2/27-ші батальон қалған бригада жапондықтардың шабуылынан кейін кері шегінуге мәжбүр болғанға дейін ауылға жете алмады. Менари жолдың үстінен жақсы көрінетін болды, ал ауылға жапондық артиллериясы мен жеңіл пулеметтерінен оқ жауды, алғашқы 2/16-шы батальон әскері келгенге дейін. Поттс 2/27-ші батальонды сағат 14.30-ға дейін күтті, содан кейін Менариді тастап кетуге бұйрық берді. 2/27-ші батальон және басқа батальондардан жарақат алғандар негізгі жолға параллель жолдармен жүруге мәжбүр болды, бірақ ақырында Жаварередегі негізгі австралиялық күштерге қосылды.

Maroubra Force dug in on Brigade Hill, and awaited an attack. After dark on 6 September Horii's pursuing force appeared, slowly and carefully coming down the steep slope opposite the Australian position, their way lit by "lanterns" made of pieces of smouldering Australian rubber coated signal wire. Horii patiently took his troops in a wide encircling movement around the Australians, despite a bombing raid called in by the alarmed Potts. Next morning Potts signalled Allen; "Will not give ground if you guarantee my line of communication full of fight, but physically below par, mainly feet and dysentery Respectfully consider offensive ops require more than one Bde [brigade] task." At 4.30 am on 8 September the attack came, initially frontal, then a flank attack of 5,000 men cut off Potts' Brigade HQ battalion from the rest of the force. At times the enemy were just from the edge of Potts' perimeter. The signal wire had been cut by now, and communications with the battalions were shaky. A message got through by wireless transmitter, that if as seemed likely the HQ was wiped out, Major Anthony Caro, commander of 2/16th was to take command of the Brigade and fall back to Menari. Papuan bearers were not used in battle zones, so the wounded had to be carried by their comrades, slowing them down. 2/14th and 2/16th left their wounded to be carried by 2/27th, the last battalion to withdraw. 120 men at a time were engaged carrying stretcher cases. Many severely wounded men walked to free a stretcher for someone worse off than themselves. The Japanese pursued the 2/27th, but an audacious counterattack by 'B' and 'D' Companies bought the Australian rearguard some time. The adjutant of the 2/27th, Captain Harry Katekar, was quoted as saying, "The Japs were so shocked they broke contact. We didn't see them again that day". The 2/14th and 2/16th Battalions slept where they fell on the trail on the night of 8 September, but managed to re unite with Potts and 21st Brigade headquarters at Menari the next day. The 2/27th Battalion was unable to reach the village before the rest of the brigade was again forced to retreat by the advancing Japanese. Menari was extremely exposed to observation from further up the trail, and the village was already under barrage from Japanese artillery and light machine guns by the time the first 2/16th troops arrived. Potts waited for the 2/27th until 2.30 pm, then gave orders to abandon Menari. The 2/27th and their cargo of wounded from the other battalions were forced to follow paths parallel to the main trail, but eventually rejoined the main Australian force at Jawarere.

Роуэлл Поттс орнын ауыстырады

Бригадалық төбе шайқасы кезінде Порт-Морсбиден барлау офицері капитан Джефф Лайон келді, оны Ален жағдайды орнынан бағалау үшін жіберді. Ол Поттспен байланысып, Аленге сол сәттегі жағдайды – өте қиын екенін жеткізді. Аллен Поттсқа: "Лайонның хабары сіздің бекітіңізбен жіберілді ме? Жағдай дұрыс баяндалды ма? Жедел хабарласыңыз". Жақыннан шабуылға ұшырап, құрылу қаупі төнген Поттс жауап ретінде: "Хабар расталды" деді. Осы сәтте Жаңа Гвинея күштерінің қолбасшысы генерал-лейтенант Сидней Роуэлл Поттсты Порт-Морсбиге қайта шақырып, Портерді 21-бригаданың басқаруына қайта орнатуды шешті. Роуэллдің ниеттері талқыланды, бірақ олардың себебі алға жылжудың болмауына деген наразылық пен жағдайды өз көзімен көру қалауынан туған сияқты. Роуэлл Алленмен кеңеспеді. Ол сондай-ақ генерал-майор Джордж Алан Вазиге, Бас штаб орынбасарына, Поттстың қызметтен алынуы туралы хабарлама жіберді. Ол былай деді: "Жағдайдың өте ауыр екенін сіз түсінетініңізге сенемін, сондықтан қажетті қосымша әскерлерді, әсіресе жаяу әскерін, мүмкіндігінше тезірек жіберуге шара қабылдаңыздар". Поттсқа алғашқы тапсырылған міндет – Кокода ауылын қайтарып алу болды. Ақырында 25-бригада 2 қарашада ауылға кіріп, бос тұрған жерді иеленді, жапондықтар оны бұрын тастап кеткен еді. Жапондықтар тамыз айында Поттсқа қарсы тұрған күштің көлеңкесіне айналды. Тірі қалғандар дизентериямен ауырып, аштықтан зардап шекті. Кейбір мәліметтер каннибализмге (адам жеуге) ишара етеді. Жапондық әскери тілшісі Сейзо Окада Бунаға қайтуға бұйрық алғаннан кейін: "әскерлер біраз уақыт бойы тау бетіндегі жартастар арасында ойшаң тұрды. Содан кейін олар қозғала бастады, ал кері шегіну басталғаннан кейін өмір үшін қашқанда тәртіп мүлдем ұмытылды" деп хабарлады.

Поттс қолдаушысынан айырылды

12 қыркүйекте генерал сэр Томас Блэйми Порт-Морсбиге келді. Осы кезде Марубра күштері (әлі де Поттс басшылығында) Иорибиваға шегініп алған, бірақ жақын маңдағы Этердің 25-бригадасы жағдайды түзетуге дайын тұрды. Аллен мен Роуэлл қарсыластарының шаршаған екенін көріп, жеңіске тез жететініне сенімді болды, және Блэйми де олардың оптимизміне оңай иланды. Австралияға қайтқанда ол барлық жерде күлімдеуді көріп қайтты. 17 қыркүйекте ол премьер-министр Джон Кертинге және Кеңесші соғыс кеңесінің қалған мүшелеріне жағдайды баяндады. Блэйми өзінің офицерлеріне сенім білдіріп, Порт-Морсби құрлықтан шабуылдан қауіпсіз екенін мәлімдеді. Сол түні Кертинге МакАртур қоңырау шалып, Этердің Имита қырқасына шегінуі туралы естігенін хабарлады. МакАртур Кертинге Блэймиді Папуаға жіберіп, Жаңа Гвинея күштеріне жеке басшылық етуін бұйырды. Кертин солай істеді, және Блэйми 23 қыркүйекте Порт-Морсбиге келді. Бұл Роуэлл мен Блэймиді қақтығысқа алып келді. Олардың арасындағы араздық соғыстың басында, алдымен Таяу Шығыста, содан кейін Грецияда басталған. Роуэлл Блэйми оны қолдауы керек және Кертин мен Макартурға қарсы тұруы керек деп ойлады. Қарым-қатынас шиеленіскен, 28 қыркүйекте Роуэлл шешім қабылдады. Ол өзінің ойын командиріне айтты және жұмыстан босатылды. Поттс Папуадағы ең басты жақтаушысынан айырылды. 22 қазанда Блэйми Койтакиге жедел түрде барды. Ол Поттспен жеке кездесуді сұрады, және бригада штабы босатылды. Поттс штабының капитаны Кен Мердок құжаттармен айналысып, "жеке" әңгімеге куә болып қалды. Мердоктың айтуынша, Алленнің мақтауынан кейін Поттс өзінің адамының қасиеттерін мақтап, олардың үй маңындағы көңіл-күйді көтеруге үлкен үлес қосып, ризашылығын білдірді. Мердок бұл жаңалықтың тез тарағанын және штаб капитаны ретінде Поттсқа қолдау білдіргісі келетін офицерлердің отставкаға кету туралы өтініштерімен толығанын айтады. Поттс Мердокқа барлық отставкаларды қабылдамауды бұйырды. Роуэллдің орнына Блэймиге жақын генерал-лейтенант Эдмунд Херринг келді. Херринг енді Поттс орнына бригадир Иван Догертиді таңдады. Солтүстік территориядағы соңғы командалық кезеңінде Херринг екі бригадирін де қызметтен босатып, оларды жас және білімді офицерлермен алмастырды, соның бірі Догерти болды, оған ол үлкен сенім артатын. Херринг Поттсты Догертимен алмастыру шешімінің дұрыс екеніне сенді, ол соғыстың соңына дейін 21-бригадаға басшылық ететін еді. Көп жылдар өткен соң ол ресми тарихшы Дадли Маккартиге былай деді: "Біз жердің өте қиын екенін және жапондықтардың орман жауынгерлерінің өте шебер екенін білдік. Бізге жеңіске жететін соғыс болды және біздің міндетіміз ең жақсы адамды таңдау болды. Поттстың сезімдеріне біздің ықпал етуімізге жол беру дұрыс болмас еді". Поттсты алып тастауды Блэймидің Кокода жолындағы жағдайды толық түсінбеуімен байланыстыруға болады. Ол басқа командир осындай жағдайда жапондықтарды кері итеріп, Кокоданы қайтарып алады деп шын ниетпен сенген болуы мүмкін. Бұл Дадли Маккартидің ресми соғыс тарихындағы ұстанымы: "Блэйми мен Херринг, сол кезде Поттстың өзін қандай жағдайда тапқанын және өзін қалай ақтағанын жақсы түсінбеген, оны қате бағалады". Басқа тарихшылар Поттстың Блэймидің Макартурмен қақтығысудан қашу үшін пайдаланған құрбан екенін айтады. Макартур 6 қыркүйекте АҚШ армиясының штаб бастығы генерал Джордж Маршаллға жолдаған хатында "австралиялықтар джунглидегі шайқаста жаумен теңселе алмайтынын көрсетті. Агрессивті басшылық жетіспейді" деді. Питер Брун Блэймидің Поттсты алып тастауы өзін-өзі сақтау үшін жасалғанын мәлімдейді. "Австралиялық бригада командирі осындай қауіпті жағдайда, әскери барлау, қолдау және жабдықтардың жетіспеушілігіне тап болып, содан кейін осындай маңызды әскери және саяси тәуекелдерде кемшіліксіз шегініс жасап, содан кейін сыйлық ретінде қызметтен босатылуы мүмкін екенін ойлау таң қалдырады". Генерал Роберт Эйхелбергер 1959 жылы Маккартидің тарихы жарық көргеннен кейін Херрингке былай деп жазды: "Тарихшылар туралы қызықты нәрсе бар. Егер генерал кез келген уақытта бағыныстысын қызметтен босататын болса, оған дереу шабуыл жасайды. Ал біздің футбол ойынымызда, егер сізде белгілі бір ойынға жақсы ойыншы болса, сіз оны әрқашан ойнатасыз, және бәрі сізден осыны күтеді. Сіздің футбол ойыныңызда да солай екеніне күмәнім жоқ. Соғыс тарихшылары генералдар операциялардың келесі кезеңінде X Y-ден артық болуы мүмкін деп ойлағандары үшін ешқашан мақтамайды".

On 12 September General Sir Thomas Blamey visited Port Moresby. At this point Maroubra Force (still under Potts) had withdrawn to Ioribiwa, but nearby the fresh 25th Brigade under Eather were about to step into the breach. Allen and Rowell were confident of prompt success against a clearly exhausted enemy, and Blamey was easily convinced to share their optimism. There were smiles all round as he flew back to Australia. He briefed Prime Minister John Curtin and the rest of the Advisory War Council on 17 September. Despite being met with some scepticism, Blamey supported his officers and maintained that there was nothing to fear—Port Moresby was safe from land attack. That night Curtin received a call from MacArthur, who had just heard about Eather's withdrawal to Imita Ridge. MacArthur told Curtin to send Blamey back to Papua to take personal command of New Guinea Force. Curtin did so, and Blamey arrived in Port Moresby on 23 September. This put Rowell and Blamey on a collision course. They had a history of animosity going back to earlier in the war, first in the Middle East then in Greece. Rowell felt that Blamey should have supported him and stood up to Curtin and MacArthur. Relations were fractious, and on 28 September Rowell had had enough. He spoke his mind to his commanding officer, and was dismissed. Potts had just lost his major advocate in Papua. On 22 October Blamey visited Koitaki at short notice. He requested a private audience with Potts, and Brigade HQ was vacated. Potts' Staff Captain Ken Murdoch was deeply involved in paperwork and somehow remained to witness the "private" conversation. According to Murdoch, Potts, fresh from Allen's glowing endorsement, began by extolling the virtues of his men, and expressed satisfaction with the boost to home front morale they had been able to provide. Murdoch says that the news spread rapidly, and as Staff Captain he was inundated with resignation papers from officers wishing to show solidarity with Potts. Potts instructed Murdoch to reject all resignations. Rowell was replaced by Lieutenant General Edmund Herring, a man close to Blamey. Now Herring chose Brigadier Ivan Dougherty to replace Potts. During his recent period of command in the Northern Territory, Herring had relieved both his brigadiers, replacing them with younger and better educated officers, one of whom was Dougherty, an officer in whom he had great confidence. Herring believed that his decision to replace Potts with Dougherty, who would command the 21st Brigade for the rest of the war, was the right one. Years later he told official historian Dudley McCarthy that: "We knew the terrain was most difficult and the Japs very good jungle fighters we had a war to win and it was our job to call in the best man we could. It would have been wrong for us to allow ourselves to be influenced by Potts' feelings." Potts' removal could charitably be attributed to Blamey's inadequate understanding of the circumstances Potts had dealt with on the Kokoda Trail. He may have genuinely believed that another commander in the same circumstances would have pushed back the Japanese and re taken Kokoda. This is the tack taken by Dudley McCarthy in the official war history; "Blamey and Herring, who did not at that time understand so well the circumstances in which Potts found himself and the way he had acquitted himself, genuinely misjudged him". Other historians feel that Potts was a scapegoat, removed by Blamey to avoid a showdown with MacArthur. MacArthur maintained in a letter to the Chief of Staff of the United States Army, General George Marshall, on 6 September that "the Australians have proven themselves unable to match the enemy in jungle fighting. Aggressive leadership is lacking". Peter Brune alleges that Blamey's removal of Potts was simple self preservation. "It is staggering to contemplate that an Australian brigade commander could be thrust into a campaign with such a damning inadequacy of military intelligence, support and equipment and yet fight a near flawless fighting withdrawal where the military and political stakes were so terribly important and that could then be relieved from his command as a reward." General Robert Eichelberger wrote to Herring in 1959, after McCarthy's history appeared:It is a funny thing about historians. If a general relieves a subordinate at any time he is immediately attacked. Whereas in our football game, if you have a better player for a particular play, you always play him, and everyone expects you to do this. I have little doubt that the same is true of your ball game. War historians never seem to give generals the credit for having thought that X might be better than Y for the next phase of operations.

"Қояндыларды қашу" оқиғасы

9 қарашада Блэйми Коитакидегі парад алаңында 21-бригаданың сарбаздарына сөз сөйледі. Марубра күштері жапондықтарды тойтарыс еткендері үшін құттықтау күтіп отырды. Бірақ, оларды мақтаудың орнына, Блэйми бригадаға олар "төменгі күштерге жеңілгенін" және "ешбір сарбаз өлімнен қорқуға тиіс емес" деді. Капитан Х. Д. "Блю" Стюард, 2/16-ның медициналық офицері еске алады: "Сарбаздар жапондық артиллериясынан гөрі оларға айтылған сөздерден көбірек ашуланды. Блэйми оларды бірден-ақ, саны жағынан кем әскерлер жеңгенін айтып, қынжырлы етті. Содан кейін ол "Қашқан қоян – атылған қоян" деген сөзін айтты. Барлық парад ашу мен наразылыққа толы болды". Блэймидің жеке көмекшісі, подполковник Норман Карлион, зиян келгенін түсінді. "Блэйми сарбаздарға сөз сөйлейтін шағын платформаның жанында тұрғанда, оның өте агрессивті көңіл-күйде екенін байқадым. Ол осыны қатал сөздермен жеткізді. Мені таң қалдырды, Блэйми осылай сезімсіздікпен осылай тәжірибелі бригаданың сарбаздарымен қарым-қатынас жасауы". Қатардағылар кеткеннен кейін Блэйми офицерлерге сөз сөйледі. Ол олардың өз сарбаздарына лайық екендігін сұрады және оларға жақсару керектігін айтты. Поттс бастапқыда Блэймидің сөзіне мән бермеді, осы туралы майор Альберт Кародан хабардар болғанда. Ол бұл жаңалықты Dawn газетіне жолдаған хатында былай жазды: "Көрінеді, сарбаздардың көпшілігі бұл сөзді сөйлеушіге қарсы жасалған үлкен әзіл деп қабылдады". Жаңа жылға қарай оған қосымша мәліметтер келді және ол ашуға ішіндегіні шығарып жіберді. Тағы да әйеліне хат жазады: "Хью маған өзінің (Т) сөзін ескі командаға және офицерлерге жіберді. Жан түршігерлік! Бұл өрескел әрекет еді және бәрінде де жалғандық. Осы "кінәні тастау" үшін келесі дүниеде оның жанын қуып жеймін. Әрине, осындай лауазымдағы адам өз қателіктерін мойындауға лайық". Поттс Коитакидегі сөздің құрбаны болған жоқ. Ол бұрыннан алынып тасталған еді және соғыстың қалған бөлігінде тек екінші рөлдерге тағайындалған сияқты. Поттс ашуланса да, Коитакидегі нағыз зиян жас офицерлердің келесі буынының мансабына тиді. Соғыс жүріп жатқанда Поттс өзі оқытқан, көндірген, жаулап алған, жігерлендірген және бірге соғысқан адамдардың өзімен байланыс жасағаны үшін қиын жағдайға түскенін білді. Кейбіреулер 21-бригаданың Гона үшін шайқастағы келесі жауынгерлік рөлі, Блэймидің жалған айыбын жоюға деген күшті ықыласының нәтижесінде, көптеген жандарды құрбан еткенін айтады. "Гона үшін шайқас аяқталған кезде, Коитакидегі Блэймидің кінәлі сөзі командалық құрылымға араласуда және содан туындаған сарбаздардың қаны төгілуінде көрініс тапты".

On 9 November Blamey addressed the men of the 21st Brigade on the parade ground at Koitaki. The men of Maroubra Force expected congratulations for their efforts in holding back the Japanese. However, instead of praising them, Blamey told the brigade that they had been "beaten" by inferior forces, and that "no soldier should be afraid to die". Captain H. D. "Blue" Steward, medical officer of the 2/16th recalled "The troops could have withstood the Japanese field gun more easily than what they received. Blamey got them on edge almost at once by saying that they had been beaten by inferior troops in inferior numbers. Then he made his famous remark that 'the rabbit that ran away is the rabbit that got shot'. The whole parade was almost molten with rage and indignation." Blamey's personal assistant Lieutenant Colonel Norman Carlyon, realised that damage had been done. "Standing beside the small platform from which Blamey was to address the troops, I realised that he was in a most aggressive mood. He was soon expressing this in harsh words It amazed me that Blamey should deal so insensitively with the men of such a well proven brigade." After the rank and file had left, Blamey addressed the officers. He questioned whether they were worthy of their men, and told them they must improve. Potts was initially dismissive about Blamey's address, when informed about it by Major Albert Caro. He passed on the news in a letter to Dawn; " apparently most of the troops take the speech as a colossal joke against the speaker " He did however write to Allen asking him to "take the necessary action" regarding Blamey's remarks. By the New Year he had been given further details and was enraged. Again writing to his wife; "Hugh sent me a precis of his (T's) speech to the old team and to the officers. Hells Bells, it was a cowardly bit of work and untrue in every detail. I'll fry his soul in the next world for that bit of 'passing the buck'. Surely a man in his position is big enough to carry his own mistakes." Potts was not the victim of the Koitaki speech. He had already been removed, and appears to have been already marked for minor roles only in the rest of the war. Although Potts was incensed, the real damage done at Koitaki was to the careers of the next generation of young officers. Potts was aware as the war proceeded that men he had trained, cajoled, blasted, encouraged and fought alongside were damned for their association with him. Some have alleged that 21st Brigade's next combat role in the battle for Gona saw excessive casualties, due to the burning desire to erase Blamey's slur. "By the time the battle for Gona had concluded, the Blamey slur at Koitaki had manifested itself in the interference in the command structure, and the resultant slaughter of soldiers."

Дарвинде 23-бригадамен бірге

Поттс Дарвиндегі 23-бригаданың командирі болып Догертидің орнына тағайындалды. Бұл бастапқыда шетелде қызмет ете алуға қабілетті еріктілерден құралған АИФ бригадасы болды. 1941 және 1942 жылдары жапондықтардың шабуылы барысында, оның алғашқы батальондары Амбонға, Рабаулға және Тиморға жіберілді. Олардың орнына, тек Австралия аумағында ғана қызмет ете алатын, соғысқа шақырылған жауынгерлер келді, егер олар өз еріктерімен АИФ-ке өтпесе. Жаңа офицерлердің бәрі де шебер басшылар болған жоқ. Поттс жаңа бригадасымен бірге батальон командирлерінің жаңа тобын құрып, оларды өзінің жоғары стандарттарына сай болуға талап етті. Оның әдістері әрқашан жоғары жақтағылардың мақұлдауына ие болған жоқ. Сонымен қатар, ол 21-бригададағы бұрынғы қарауындағы жауынгерлері туралы хабарды естіп, қатты мазалады. Догертидің басшылығымен Гонада олар күшін едәуір төмен бағалаған жапондық әскерлерге қарсы шабуылға түсті. Көптеген жақсы жауынгерлер, Поттспен бірге Таяу Шығыста және Кокодада соғысқандар, Гонада қаза тапты. Ол Dawn-ға жазған хатында: «Мен қауіпсіз отырғанда, мұндай жазаны естігеніме қарағанда нашаррақ» деп жазды. Қанқұйлы соғыс ортасында, полковник Альберт Каро, майор Бен Хирман және полковник Купер Догертиге оның тактикасының дұрыс еместігін айтты. Олардың барлығы да жаза ретінде маңызды емес лауазымдарға ауыстырылды. Купер (Гонада жамбасына оқ тиген) еске алды: «Олар әрқашан ең жоғары билікке жететін және қателік жасайтын офицерлердің екі түрі бар дейтін. Бірақ Арнольд Поттс сияқты, жұмысын жақсы атқаратын үшінші түрі де бар. Олар тиімді және табысты, сонымен қатар жауынгерлердің өмірін сақтайды. Бірақ Арнольд Поттс Гонада болған жоқ». Поттс қиындықтармен өзінің бригадасын жаттықтыру арқылы күресті. Оның 7-ші және 8-ші батальондары осыған дейінгі кез келген АИФ батальонынан жақсы даярланған делінген. 1943 жылғы сәуірде Блэми бригаданың сапасына қатты таң қалды. Осы кезде Солтүстік аумақтық күштердің бас қолбасшысы «Толпақ» Аллен болды, ол да салыстырмалы түрде тыныш уақытты өткізіп жатқан еді. Аллен Блэмидің сапары кезінде Поттсты дау-дамайлардан аулақ ұстады. 1944 жылғы наурызда 23-бригада Квинслендте әлі де жаттығулар жасап жатты. Поттс жауынгерлеріне қысым көрсетуін тоқтатпады, бірақ олардың барлығы да оған риза болған жоқ. Олардың көпшілігі атысқа түспеген және оның сияқты, жазалаушы дене шынықтыру режимін және батальондық маневрлерді нақты шайқасқа байланыстыра алмады. Аллен басқа лауазымға көшкеннен кейін, Поттстың бас қолбасшысы генерал-майор Стэнли Савидж болды. Савидж оны батальон командирлеріне тым қатал болғаны үшін сөккен. Сәуір айында бригада, ақыры, шетелге, алдымен Жаңа Гвинеядағы Лаеге, содан кейін Вау аймағына жіберілді. Бригада енді II корпустың құрамына кірді және жаттығуларын жалғастырды. Поттс батальон командирлерімен көбірек қанағаттанды, бірақ Dawn-ға жаза алды: «Мен офицерлермен қызғаныш, көзқарас және командалық жұмыстың жоқтығы туралы өте қатал сөйлестім. Мен барлық жерде жарақаттарды бастым және қазір танымал емеспін, бірақ бұл өтеді».

Potts replaced Dougherty as commander of the 23rd Brigade in Darwin. It had originally been an AIF brigade, composed of volunteers who were able to serve abroad. As the Japanese advanced through 1941 and 1942, its original battalions had been sent to Ambon, Rabaul and Timor. They were replaced with battalions from the Militia, men who had been conscripted, and could only serve on Australian soil unless they volunteered for the AIF. Friction was inevitable, and the new officers were not all talented man managers. With his new brigade, Potts had a new set of battalion commanders, who he proceeded to push to meet his high standards. His methods did not always meet with approval from his superiors. Meanwhile, he was distressed to hear news of his former charges in 21st Brigade. Under Dougherty at Gona they had been thrown against an entrenched Japanese force, which had been massively underestimated in strength. Many good men who had fought alongside Potts in the Middle East and Kokoda died at Gona. He wrote to Dawn " it's a hundred times worse taking that sort of punch [hearing of the casualties] while I am sitting safe". Amid the carnage, Lieutenant Colonel Albert Caro, Major Ben Hearman and Lieutenant Colonel Cooper all protested to Dougherty that his tactics were at fault. They all were punished with transfers to backwaters. Cooper (shot in the hip at Gona) has recalled; " they used to say there were two types of officers: those who were always going to reach the top, and then the others that are always at fault. But then there is the other type like Arnold Potts, who just get on with the job and do it superbly. They are efficient and successful and save men's lives while they go about it. But Arnold Potts wasn't at Gona. Potts dealt with his difficulties by devoting himself to training his brigade. It was said that by the time they were committed to action, his 7th and 8th Battalions were better trained than any AIF battalion before them. In April 1943 Blamey inspected and was very impressed with the quality of the brigade. By this stage the Northern Territory Force GOC was "Tubby" Allen, also marking time in a relative backwater. Allen steered Potts away from controversy during Blamey's visit. By March 1944, 23rd Brigade was still training, now in Queensland. Potts kept the pressure on his men, and it was not always welcome. Many of them had not been under fire, and could not relate the punishing fitness regime and battalion manoeuvres to actual combat, as he could. Allen had moved on and Potts' GOC was now Major General Stanley Savige. Savige hauled him over the coals for being too tough on his battalion commanders. In April at last the Brigade was posted overseas, initially to Lae in New Guinea Territory, then to the Wau area. The Brigade, now part of II Corps, continued training. Potts was much happier with his battalion commanding officers, but was able to write to Dawn; "I put over a pretty brutal talk to COs on matters of jealousies, viewpoints and lack of teamwork. Trod on corns all round and am not popular but that will pass."

Бугенвилл жорығы

Ақырында II корпус Соломон аралдарына жіберілді. 23-ші бригада 1944 жылдың 27 қыркүйегінде Бугенвиллдің солтүстігіндегі Грин аралдарында штаб-пәтер орнатылды.

Орталық Бугенвиль

10 сәуірде Савидж Поттсқа Бугенвильдің орталық бөлігін басқаруды тапсырды. Ол дереу жапондықтарды іздеу үшін патрульдер жіберді. Бұл оны Австралия әскері алғаш келген кезде бүкіл аралды зерттеген бұрынғы коммандос, майор Джордж Уиннингпен келіспеушілікке түсірді. Уиннинг Бугенвиллді "өздігінен қамтамасыз ететін тұтқын лагері" деп атады. "Бұл жерде соғыс жүргізу және жауласуға себеп болу – тек қана күнәлі қирату және өз халқына оралуға лайық болған батыл жауынгерлердің бекер ысырабы ғана болар еді". Поттс пікірінше, ең жоғары деңгейде дайындалған және шабуылға әзірленген бригаданы гарнизондық қызметке жіберу, оларды шайқасқа жіберуден де қауіптірек еді. Ол Бугенвиллде бір батальон командирін жоғалтқан еді, бірақ ол шайқаста емес, барлау рейсі кезінде ұшақ апатында қаза тапқан. Маусым айына дейін күшті қақтығыстар болмаған патрульдеу және мазақтау жалғасты, содан кейін 23-ші бригада солтүстікке жіберілді.

Солтүстік Бугенвиль

Поттстың жаңа міндеті – жапон әскерлерін тар Бонис түбегінде ұстап тұрып, соңында оларды Бука жотасына қарай солтүстікке итеру болатын. Қазір түбекте 1200 жапондық, ал Бука аралында 1400 жапондық бар деп есептелді. 28 маусымға дейін Поттс өзінің 27-ші және 8-ші батальондарын түбектің бастауында, тиісінше шығыс және батыс жақтарында орналастырды. Австралияның байланыс жолдары тым созылған еді, ал жапондықтар үнемі ішке кіріп отырды. Шілде айында австралиялық ағаш кесушілер тобына шабуыл жасалып, екі санитар қаза тапты. Келесі күні бір джип минаға түсіп қирады. 8-ші батальон капитаны Огден тағы бір минадан, ал лейтенант Уэбб, тықсыру тобын басқарып бара жатып қаза тапты. Портон плантациясына жасалған шабуыл сәтсіз аяқталғаннан кейін, Бонис түбегіне жоспарланған австралиялық шабуыл тоқтатылды. II корпус назарын оңтүстікке бұрып, Поттс пен 23-ші бригаданы Ратсуа майданында қорғаныс ұстау рөлінде қалдырды. Савидж алға жылжуға тыйым салған кезде бригада патрульдер мен тықсыруларда 7 адамнан қаза тауып, 17 адам жараланды, достық минометтен үш адам қаза тауып, екі адам жараланды, 12 адам өздері орнатқан тұзақтардан және басқа да апаттардан жарақат алды. Осы кезеңде Фрэнк Партридж, ауыр жарақат алған күйінде жаудың бірнеше бекінісін тазалағаны үшін Виктория кресімен марапатталды. Жапондықтарда оқ-дәрі мен азық-түлік азайып бара жатқан еді. Олар жақсы нысана болмаса, көбінесе атып тастамайтын. Поттс есебінде жаудың моральдық жағдайы жақсы екені жазылған, алайда "дала асханаларынан табылған азық-түлік негізінен бамбук сабақтарынан, тамырлардан және жалпы өсімдіктерден тұрады. Екі рет өлтірілген жапондықтардың денесінен ет кесілгені анықталды". Бірақ олар аштан өлмеген және жапондықтар сияқты басшылықтарынан толығымен тасталып кетпеген. Осы қиындықтарға қарамастан, Поттс шабуыл жоспарларын ойлап табуын жалғастырды. 10 шілдеде ол Савиджтен Бонис түбегіндегі Портон аймағында шабуыл жасау туралы сұрады. Савидж бұл олардың қолданыстағы бұйрықтарына мүлдем қайшы екенін айтты және Поттс оларды тіпті оқымаған деген қорытындыға келді. Оның пікірінше: "Менің ойымша, бұл Поттсты және оның бригадасындағы рухты түсінуге жеткілікті. Егер ол Ватерлоода шаршы құрамында күрескенде, жалғыз қажетті нәрсе батылдық болғанда, ол өте табысты қолбасшы болар еді. Қазіргі соғыста ол жалғыз қасқыр еді, оның басты қызығушылығы – патрульге жетекшілік ету немесе джипімен немесе жаяу жолмен саяхаттау еді". Ол бұл бейімділікті Кокода шайқасымен байланыстырды. "Поттс Кокода жолындағы оқиғадан кейін өзінің атын ақтауы керек деп санайды".

Potts' new assignment was to contain Japanese troops in the narrow Bonis Peninsula and push them north towards the Buka Passage at the end. There was now believed to be 1,200 Japanese on the peninsula and 1,400 on Buka Island across the passage. By 28 June Potts had his 27th and 8th Battalions positioned at the base of the peninsula, on the east and west sides respectively. The Australian lines of communication were quite stretched, and the Japanese infiltrated constantly. In July an Australian wood chopping party was attacked and two field ambulance men were killed. The next day a jeep was wrecked by a mine. 8th Battalion lost Captain Ogden to another mine and Lieutenant Webb, killed while leading an ambush patrol. Following the failure of the landing at Porton Plantation the planned Australian advance into the Bonis Peninsula was called off. II Corps' focus now moved to the south, leaving Potts and 23rd Brigade to perform a holding role along the Ratsua front. While carrying this out, with Savige forbidding any forward motion, the brigade lost 7 killed and 17 wounded in patrols and ambushes, three killed and two wounded by friendly mortar fire, 12 wounded by their own booby traps and five in other accidents. During this phase Private Frank Partridge won his Victoria Cross for clearing a number of enemy bunkers despite being seriously wounded. The Japanese were running low on ammunition and food. They rarely fired unless they had a good target. Potts recorded in his report that enemy morale was good, however "Food captured in the field kitchens consisted mainly of bamboo shoots, roots and vegetable matter generally. Evidence of cannibalism occurred on two occasions, flesh being cut from the calf and thigh of dead Japanese". However at least they were neither starving nor abandoned totally by their hierarchy, like the Japanese. Despite these difficulties, Potts continued to conjure up attacking schemes. On 10 July he badgered Savige about an offensive in the Porton area of the Bonis Peninsula. Savige rejected this as completely contrary to their standing orders, and concluded from questioning him that Potts had actually not read them. In his opinion;
"I think this is sufficient to understand Potts and the spirit within his Brigade. Had he lived to fight at Waterloo in a square, when the sole requirement was dogged bravery, he would have been a most successful commander. In modern warfare he was a lone wolf whose chief interest was to lead a patrol or wander along a track in his jeep or on foot." He linked this tendency to the Kokoda campaign. "Potts feels he must redeem his name after the events of the Kokoda Trail "

Бугенвильдегі ойынның соңы

Император Хирохито 15 тамызда Токиода жаулықтардың тоқтағанын ресми түрде жариялады, бірақ оның Соломон аралдарындағы адал әскерлері бұл жаңалықты біршама уақытқа дейін естімеді. Торокинадағы II корпус штабы австралиялық командирлерге Бугенвилдегі жапон әскерлеріне ақпараттың жеткізілуіне 8 күн уақыт қажет екенін хабарлады. Поттс Торокинаға бұйрық беру үшін ұшып келді. Ол майдан желісіндегі әскерлердің капитуляцияға қатыспайтынын түсінгенде көңілі қалды – «айлар бойы соғысқан әскерлерге өте нашар сыйлық». Жапон командирі, генерал Масатане Канда, Рабаулдағы жоғары жақтағыларынан капитуляцияға рұқсат алуын күтіп отырды. Соңында 7 қыркүйекте ол вице-адмирал Томошиге Самедзимамен бірге Торокинаға келді және Савиджке ресми түрде капитуляциялады. Поттс 23-ші бригадаға Соракенге оралды, онда ол Бугенвильдің барлығына және көрші аралдарға жауапты болатынын білді. Бұл майор Виннинг ұсынғандай, шын мәнінде, соғыс тұтқындары лагері еді. Фауро аралы аймағында 18 000 жапондық, ал Торокинадағы лагерьлерде 8 000 жапондық болды. Жапон қару-жарағы мен оқ-дәрілерінің көп мөлшері жойылды немесе теңізге тасталды. Савидж штабының подполковнигі Чарльз Корт Поттс үшін жоғары шенді жапон офицерлерінің шеруін ұйымдастырды. Ол оларды ескертті: «Біздің тарапымыздан соғыс аяқталғанын сендіре алмаған бір адам бар». Поттс толық мерейімен он жеті генерал мен он бес адмиралды қарап шықты, олардың барлығы жыртылған формаларына қарамастан, қатаң түрде тік тұрды. Корт оған жапондықтар фейерверк күтетінін айтты. Бірақ тексеру соңында, майданға оралып, жеңілген жауымен бетпе-бет келген Поттс «Жақсы іс!» деп айғайлады және қол алысып, қатардан өтті. Кейін ол былай деді: «Соғыс барысында екі тарап та көптеген қорқынышты істер жасады. Оқиғадан кейін бір-біріне айыптаулар болмауы керек. Аяқталған соң аяқталды». Поттс 23-ші бригаданың басшылығын 1945 жылдың 4 желтоқсанында бригадир Ноэль Симпсонға тапсырды. Оның әскерлеріне арналған қоштасу бұйрығында: «Бригаданың тиімділігі және әскерлердің жауынгерлік рухы әрқашан жарқын естелік болып қалады» делінген. Келесі күні ол Австралияға ұшып кетті. Алайда, оның басымдықтары Либерал үміткері Гордон Фритке Еңбек министрі Нельсон Леммонды жеңуге мүмкіндік берді. Леммон алғашқы санауда көш бастады, бірақ Поттстың басымдықтары үшінші санауда Фритке басымдық берді, бұл Фритке үшінші орыннан жеңіске жетуге мүмкіндік берді. 1960 жылы Поттс Жаңа жылдық құрмет көрсету тізімінде Британ империясы орденінің офицері болып тағайындалды. Бірнеше инсульттан кейін ол мүгедектер арбасына тәуелді болды. 1968 жылдың 1 қаңтарында Кожонупта 71 жасында қайтыс болды.

Emperor Hirohito formally announced the end of hostilities in Tokyo on 15 August, but his loyal troops in the Solomons did not hear the news for some time. II Corps HQ at Torokina advised Australian commanders that it may take 8 days for the information to reach Japanese troops in Bougainville. Potts flew to Torokina for a briefing on the surrender. He was dismayed to realise that front line troops would play no part in the surrender—"a poor reward to the troops for months of fighting". The Japanese commander, General Masatane Kanda, was kept waiting by his superiors in Rabaul for permission to surrender. Finally on 7 September, he and Vice Admiral Tomoshige Samejima arrived at Torokina and formally surrendered to Savige. Potts returned to 23rd Brigade at Soraken, where he learned he would be taking charge of all of Bougainville and neighbouring islands. Now it truly was a prisoner of war camp as suggested by Major Winning. There were 18,000 Japanese in the Fauro Island area, and camps at Torokina eventually held 8,000. Massive quantities of Japanese arms and ammunition were destroyed or dumped in the sea. Lieutenant Colonel Charles Court, on Savige's staff, arranged a parade of senior Japanese officers for Potts. He warned them, "This is one man on our side we haven't been able to convince the war is over". Potts, in full regalia, inspected the seventeen generals and fifteen admirals, all standing rigidly at attention despite tattered uniforms. Court had told him that the Japanese would be expecting fireworks. But at the end of his inspection, having returned to the front and faced his defeated enemy, Potts exclaimed "Good show!" and went along the line shaking hands. Later he said "Many dreadful things had been done during the course of the war – by both sides. There should not be recriminations after the event. Once it was over it was over". Potts handed over command of the 23rd Brigade to Brigadier Noel Simpson on 4 December 1945. His farewell order to troops said; "The standard of efficiency as a Brigade and the fighting spirit of the troops will remain always as a vivid memory". The next day he flew home to Australia. However, his preferences allowed Liberal challenger Gordon Freeth to defeat Labor minister Nelson Lemmon. Lemmon was well ahead on the first count, but Potts' preferences flowed overwhelmingly to Freeth on the third count, allowing Freeth to win from third place. In 1960 Potts was appointed an Officer of the Order of the British Empire in the New Years Honours List. After several strokes, he became reliant on a wheelchair. He died on 1 January 1968 at Kojonup, aged 71.