Шашқа арналған майлар тарихы және түрлері

Кіріспе

Шашты баптау өнімі
эфир майларындағы өсімдіктерден алынған құймақтар

Құймақ – шашты бейнелеу үшін қолданылатын майлы, балауызды немесе су негізіндегі зат. Ол әдетте шашқа жылтыр, тегіс көрініс береді. Көптеген шаш күтімі өнімдеріне қарағанда ұзаққа созылады және толықтай кетіру үшін бірнеше рет жуу қажет болады. 18 және 19 ғасырлардағы құймақтар негізінен аю майынан немесе шошқа майынан жасалған. Ланолин, ара шамы және вазелин қазіргі заманғы құймақтарда кеңінен қолданылады. Құймақтың беріктігі помпадур толқындары сияқты мүсінді шаштараздықтар жасауға мүмкіндік береді.

Аттар

Ағылшын тіліндегі pomade сөзі француз тілінен, ал француз тілі итальян тілінен шыққан, pomo ("алма") және ata сөздерінен туындаған, туысқан есімдерді жасауға қолданылатын сөздер. Ерте заманауи дәуірде помадалар – түрлі майлардан жасалған және тері мен бетті әдемілеу үшін қолданылатын майлы емдік құралдар еді. Ароматын күшейту үшін қоспаға алма қосылған. (Бұл сөз сирек жағдайда алма сидрінің синонимі ретінде де қолданылған.) Қазіргі заманғы помадалардың құрамында хош иістендіргіштер болуы мүмкін, бірақ көбінесе олар жемістік дәмді емес. Май, сусын және шашқа күтім жасау үшін қолданылатын pomate және pomatum деген басқа ағылшынша атаулар да бар, олар орта ғасырлық латын тіліндегі осы сөздің түрі.

Тарих

Рим дәуірінде кейбір еуропалық тайпалар сабынды шашқа жағатын май ретінде қолданған. 19-шы ғасырда аю майы әдетте шашқа жағатын майдың негізгі құрамына кіретін. 1873 жылы Ұлыбританияда "Морганс Помеда" компаниясы құрылды, ол бүкіл әлемде шашты қараңғылатуға арналған помаданы сатты. 20-шы ғасырдың басында вазелин, ара шабы және шошқа майы жиі қолданылатын болды. 20-шы ғасырдың басындағы помада мысалдарына Мюррейдің "Superior Pomade" (1925 жылы пайда болған), "Sweet Georgia Brown Hair Dressing Pomade" (1934 жылы пайда болған) және "Royal Crown Pomade" (1936 жылы пайда болған) жатады. "Dixie Peach Hair Pomade" екінші дүниежүзілік соғыстан бастап 1960 жылдарға дейін АҚШ-тағы жасөспірімдердің арасында танымал болды.

Бастапқы тарихы

Помада ұғымы ежелгі заманнан бастау алады. Мысалы, ежелгі египеттіктер шаштары мен шаштарын безендіру үшін жануар майы және басқа да ингредиенттерден жасалған, помадаға ұқсас зат қолданған. Бұл практика тек сыртқы түрі үшін ғана емес, сонымен қатар гигиена және күннің күшті әсерінен қорғану үшін де болған. Помадалар 1920-1950 жылдары қазіргіге қарағанда әлдеқайда танымал болды, бірақ 2010 жылдары нарықтағы жаңа өзгерістермен қайта келді, олар дәстүрлі мұнай және майға негістелген помадаларды ғана емес, сонымен қатар суға ерігіш, заманауи помадаларды да ұсынады. Майға негістелген помадаларға қарағанда, суға негістелген помадаларды жуу оңай. 20-шы және 21-ші ғасырларда помада қолданылатын шаш үлгілеріне қазылтыр, помпадур және квифф жатады. Помпадур 1950-1964 жылдары мәдени құбылысқа айналды және оны жас актерлер мен жаңа музыка жанры – рок-н-ролл өкілдері таққан. Мұндай мысалдарды Элвис Пресли, Чак Берри және Джеймс Диннен көруге болады. 1980 жылдары роккабилли стиліндегі рок-н-ролл мен помпадур қайта жанданып, Брайан Сетцер және Крис Исаак сияқты музыканттар таққан.

Қазіргі қайта өрлеу

Помаданы қолданудың қайта жаңғыруы, шаштың түйінделген (disconnected undercut) стильдегі шаштың танымалдылығының өсуімен бірге жүреді. Бұл шаш стильі қасқыр тісті қырылған немесе күйдірілген (faded) шаштармен және олардан бөлек, әлдеқайда ұзын үстіңгі бөлігімен сипатталады. Түйінделген шаш (undercut) алғаш рет 20 ғасырдың басында танымал болды, себебі қолжетімді шаштараздар жаңадан ойлап тапқан шаш қырқу машинасының көмегімен ерлердің басының қабырғаларын жылдам және арзан барып қырып, үстіңгі жағын ұзын қалдырып, оны помадамен стильдейтін. 2010 жылдары бұл стиль көптеген танымал тарихи фильмдерде, әсіресе Екінші дүниежүзілік соғыс туралы фильмдерде және «Peaky Blinders» сериалдарында көрсетілді. Спортшы Дэвид Бекхэм және актер Брэд Питт сияқты атақты адамдар осы шаш стильін таңдаған. Помаданың берік ұстауы мен жылтыр сыртқы түрі, көптеген түйінделген шаштардың ұзын шаштарын басқаруға өте ыңғайлы. Бүгінгі помадалар екі негізгі санатқа бөлінеді: дәстүрлі майға негізделген помада және жаңа суға негізделген және гельді помадалар. Майға негізделген дәстүрлі помадалар әдетте үш топқа бөлінеді: берік ұстау, орташа ұстау және жеңіл ұстау. Берік ұстайтын помадалар көбінесе жоғары балауыз құрамына ие және күні бойы пішінін жақсы сақтайды. Балауыздың жоғары құрамы әдетте төмен жылтырлыққа әкеледі. Жеңіл ұстайтын помадалар, кейде бриллиантин деп аталады, жоғары майлылыққа ие, сондықтан көбінесе жылтыр болады. Бұл помадалар дымқыл көрініс пен төмен ұстау сипаттамаларына ие. Қазіргі кездегі танымал майға негізделген помадаларға Reuzel, Lockhart's және Murray's жатады. Суға негізделген помадалар гельді помадаларға (Orthodox) және суға негізделген (Unorthodox) помадаларға бөлінеді. Гельді помадалар әртүрлі ұстау деңгейлерінде келеді. Берік ұстайтын помадалар кепкен кезде көбірек қатаң болады және белгілі бір стильді ұстауда жақсырақ. Дегенмен, олар көбінесе иілгіш болмайды және күніз шашты ылғалдандыру арқылы ғана қайта стильдеуге болады. Бұл помадалар поливинилпирролидон немесе винилпирролидон сияқты қатайтушы заттарды қамтиды. Танымал гельді помадаларға Suavecito, Layrite және Imperial жатады. Суға негізделген қалыптан тыс (unorthodox) помадалар майға негізделген помадалардың иілгіш қасиеттерін имитациялайды, бірақ гельді помада сияқты оңай жуылады. Суға негізделген танымал unorthodox помадаларға O'Douds, Shear Revival, Lockharts және Flagship помадалары жатады.

The reemergence of popular pomade use coincides with the rise in popularity of the disconnected undercut hairstyle. The hairstyle is characterized by buzzed or faded sides, and a much longer top which is disconnected from the side hairs. The undercut hairstyle was first popularized in the early 20th century as affordable barbershops used the newly invented hair clipper to quickly and cheaply shave the sides of men's heads; leaving long top hairs that would be styled with pomade. During the 2010s, the style was featured in many popular period movies, especially World War II films, and in shows such as Peaky Blinders. Celebrities such as athlete David Beckham and actor Brad Pitt were seen donning this style of hair. The heavy hold and slick look of pomade is very well suited to control the long hair of most undercut styles. Today's pomades fall under two main categories with some subcategories, the traditional oil based pomade and the newer water based and gel pomades. Traditional oil based pomades are generally subdivided into three more groups: heavy hold, medium hold, and light hold. Heavier pomades generally have a higher wax content and better hold their shape throughout the day. The higher wax content usually results in a lower shine pomade. Light holds, sometimes called a brilliantine, have a higher oil content and therefore are usually more shiny. This type of pomade has a wet look and a lower hold. Some prominent modern oil based pomades are Reuzel, Lockhart's, and Murray's. The water based pomades are split between gel based pomades (Orthodox) and water based (Unorthodox) pomades. Gel pomades come in different degrees of hold. Firm hold pomades dry much more stiff and are better at holding a particular style. However, they are generally less malleable and can only be restyled during the day by wetting the hair. These pomades generally contain hardening agents such as polyvinyl pyrolidone or vinyl pyrolidone. Some popular gel pomades include Suavecito,
Layrite and Imperial. Unorthodox water based pomades mimic the malleable qualities of oil based pomades while still being able to be easily washed out like a gel pomade. Popular unorthodox water based pomades include O'Douds, Shear Revival, Lockharts, and Flagship pomades.

Табиғи және дәстүрлі мазьдар

Қазіргі таңда табиғи шаш күтімдік шешімдерге деген қалаудың артуы дәстүрлі помада құрамын қайта қарастыруға әкелді. "Помада" сөзі тарихи түрде шаш үлгісін жасаудың әртүрлі өнімдерімен байланысты болғанымен, мұнай құрамындағы өнімдерден айқын бас тарту байқалды. Бұл үрдіс мұнайға негізделген шаш өнімдерімен байланысты проблемалар туралы хабардарлықтың артуымен және пайдаланушылар үшін қауіпсіз және тиімді табиғи шаш күтімдік баламаларға деген сұраныстың өсуімен шақырылды. Дәстүрлі помадалар, көбінесе мұнайға негізделген, тұтынушылардың шашы мен бас терісінің денсаулығына зиян келтіруі мүмкін кейбір қасиеттерге ие екені анықталды. Басты мәселе – олардың жиналуға бейімділігі, бұл шаш түбірлерінің бітіп қалуына, шаш өсуіне кедергі келтіруіне және бас терісі ауруларына әкелуіне мүмкіндік береді. Сонымен қатар, мұнай туындыларының болуы олардың денсаулыққа қауіп төндіруі мүмкін екендігіне қатысты алаңдаушылық тудырды, оның ішінде тітіркену қаупі және ұзақ мерзімді қолданудан туындайтын ауыр салдарлар. Керісінше, табиғи помадалар әдетте ши майы, ара шары және түрлі қоректік майлардың қоспасынан жасалады. Бұл ингредиенттер мақсат және әсер жағынан күрт айырмашылықты ұсынады, шаш пен бас терісіне стильдік ұстаудың ғана емес, сонымен қатар қоректік заттар мен қолдау беруді мақсат етеді. Табиғи ингредиенттердің мұнайдан артықшылықтары жағымсыз әсерлерден сақтанудан асып түседі – олар көбінесе шаштың жалпы жағдайына оң әсер етеді, ылғалды сақтауға және сау бас терісін қамтамасыз етуге көмектеседі. Табиғи шаш майының қайта жандануы – бұл тұтынушылардың жақсы нәтиже беруден бөлек, денсаулыққа ұмтылған өмір салты мен этикалық тұтынушылыққа сай келетін өнімдерге қарай кең ауысуын көрсетеді. Табиғи шаш күтімдік ингредиенттердің пайдасы туралы білім мен хабардарлық артаған сайын, осы қауіпсіз, тиімді баламалардың шаш үлгісін жасау әдістеріндегі танымалдылығы да артады.